Chương 7: Bàn đàm phán
Đêm trước ngày đàm phán, bản yêu cầu được viết lại lần thứ chín trên bàn nhà ông Hai. Âu đọc từng dòng cho Dương và bác Tư nghe — mỗi dòng phải trả lời được một câu: “Nếu nó nói không, mình đổi gì?” Bác Tư đề nghị một dòng ông tự nghĩ ra: “Bồi thường cho nông dân phải đi vào sổ HTX, công khai từng đồng — không vào túi ai.” Dương đưa dòng đó vào. Âu nói: “Ngày mai nó sẽ cố gài một điều khoản ngầm — một dòng nhỏ trong bản dài. Ta đọc từng dòng, không vội.”
Phòng đàm phán tại trụ sở Cục Quản lý cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng sáng sớm thứ ba: một bàn dài hình chữ nhật, hai bên, ở giữa đại diện cục làm giám sát. Phía HTX An Hòa: Thùy Dương, luật sư Hải Âu, bác Tư Lành — cụ già mặc áo sơ mi mới, tay đặt trên bàn chắc như đặt trên cày. Phía Phúc Lộc: Chủ tịch Lê Đức Trọng tự ngồi, luật sư trưởng của tập đoàn, và Hà Vĩnh Thịnh ở mé bàn — người được dự ngồi nhưng không được nói trước.
Dương mở đầu bằng một câu: “Chúng tôi không đến để thắng. Chúng tôi đến để chuyện này kết thúc đúng.”
Bản yêu cầu đặt lên bàn, bốn điều, in trên một trang:
Thứ nhất, Phúc Lộc rút toàn bộ điều khoản độc quyền trong phụ lục T-4 và các thỏa thuận tương tự — kênh phân phối mở lại cho mọi nhà sản xuất, không riêng Đất Nắng.
Thứ hai, bồi thường trực tiếp cho HTX An Hòa hai tỷ tư cho thiệt hại kênh bị cắt — số tiền được tính từ giá trị hợp đồng đã ký và chi phí khẩn phát sinh.
Thứ ba, Phúc Lộc cam kết công khai tiêu chuẩn nguồn gốc của nhãn Phúc Lộc Fresh, chịu kiểm định độc lập định kỳ bởi phòng lab hai bên cùng chọn, và dán mã truy xuất trên mọi lô — đúng chuẩn Đất Nắng đang làm, không thấp hơn.
Thứ tư, phạt vi phạm ghi rõ: mỗi lô sai nguồn gốc tương đương một lần công khai xin lỗi trên báo chí và bồi thường ba lần giá trị lô.
Trọng đọc, ngón tay gõ bàn. “Điều ba và bốn cô đang ép tôi làm việc tốt hơn,” ông nói. “Tôi không phản đối việc tốt. Điều hai tôi chấp nhận. Điều một — độc quyền là công cụ bảo vệ đầu tư, tôi có quyền giữ một phần.”
Âu đáp: “Điều một không phải bảo vệ đầu tư. Đó là cấm kênh. Cục đang giữ hồ sơ tố cáo của chúng tôi có điều khoản đó in nguyên văn — ông chọn rút nó tại bàn này, hay để cục rút trong quyết định xử lý?”
Trọng ngừng gõ. Ông nhìn Thịnh, người cố đứng im. “Tôi rút điều khoản T-4,” Trọng nói. “Kênh mở.”
Đàm phán chạy qua trưa. Điều hai bàn về số — Trọng đề một tỷ tám; Âu đối chứng khối lượng hợp đồng đã ký và chi phí khẩn từng dòng, chốt hai tỷ hai. Điều ba, luật sư Phúc Lộc đề nghị kiểm định “mỗi sáu tháng” — Dương ép mỗi quý, kèm quyền của khách quét mã bất cứ lúc nào. Điều bốn chốt mức phạt ba lần giá trị lô.
Đúng như Âu dự đoán, bản dự thảo gửi lại sau giờ nghỉ trưa có thêm một điều khoản nhỏ chèn giữa: “Đất Nắng cam kết không cung cấp sản phẩm cho các nhà bán lẻ thuộc danh sách loại trừ đính kèm.” Danh sách đính kèm — ba trang chữ nhỏ — chứa mọi chuỗi cửa hàng không thuộc Phúc Lộc: một cách viết lại độc quyền dưới tên khác. Âu đặt bản dự thảo xuống, chỉ tay vào dòng, nói một câu: “Chúng tôi vừa ký điều một để rút độc quyền. Điều này viết lại độc quyền ở hướng ngược — bên tôi thành kẻ bị cấm. Rút nó, hoặc bàn đổ.”
Đại diện cục ngồi giữa ghi vào biên bản: “Đã ghi nhận điều khoản bị phản đối.” Trọng quay sang luật sư trưởng — người viết bản — và nói ngắn: “Rút.” Thịnh ngồi mé bàn, mắt không lên, trong vai người đang xem bộ công cụ của mình bị tháo từng chi tiết trước công chúng.
Tới lúc bản thỏa thuận nguyên tắc sắp ký, Thịnh — được phép nói cuối — đặt lên bàn một tờ giấy riêng, chậm rãi như đặt bài cuối. “Trước khi ký, để mọi thứ minh bạch trọn vẹn,” ông nói, giọng vuốt lại vẻ kiêu ngạo đã mất cả ngày, “có một việc nhỏ của chính cô Dương.”
Tờ giấy là bản chụp một hợp đồng khuyến mại cũ — hai năm trước, đợt Đất Nắng chạy chương trình giảm giá cho chuỗi nhà hàng, đã đăng ký khuyến mại sai thời hạn bảy ngày so với quy định. Vi phạm hành chính nhỏ, đã nộp phạt sáu mươi triệu và đã đóng hồ sơ — một vết bẩn nhỏ trong quá khứ mà cô không giấu, nhưng chưa từng công khai.
“Nếu phía tôi phải sạch tuyệt đối,” Thịnh nói, “phía cô cũng vậy. Đàm phán này có nên ký trên một bên có vi phạm chưa công khai không?”
Phòng im. Âu đặt tay lên trang giấy, sẵn sàng đáp bằng luật. Nhưng Dương lên tiếng trước.
“Ông đúng,” cô nói. “Đất Nắng đã vi phạm đăng ký khuyến mại hai năm trước, bị phạt sáu mươi triệu, đã nộp, đã đóng hồ sơ. Tôi chưa công khai việc đó — và tôi công khai ngay bây giờ, tại bàn này, trước giám sát của cục. Nếu cần, tôi đăng lên trang của mình chiều nay cùng toàn bộ bằng chứng khác.” Cô nhìn Trọng. “Sự khác biệt giữa hai bên không phải một bên không có lỗi. Là một bên công khai lỗi mình, một bên cần người khác mới lộ lỗi.”
Đại diện cục ngồi giữa hỏi một câu ngắn: “Phía Phúc Lộc có còn vật nào cần đặt lên bàn không?” Thịnh im — bài đã hết. Trọng quay qua, nhìn anh một nhịp rất dài, rồi quay lại với Dương: “Việc vừa rồi không nằm trong hồ sơ đàm phán chúng tôi đã gửi.”
Trọng ngồi rất lâu. Rồi ông gõ bàn một nhịp cuối, chậm: “Đàm phán tiếp.”
Chiều đó, bản thỏa thuận nguyên tắc được ký — Thịnh không ký; Trọng tự ký. Kênh mở lại, bồi thường cam kết, tiêu chuẩn kiểm định độc lập được chấp nhận, mã truy xuất bắt buộc trên mọi lô Phúc Lộc Fresh. Một dòng cuối được thêm, theo yêu cầu của Dương: “Phúc Lộc hỗ trợ nhân rộng mô hình truy xuất nguồn gốc cho các HTX khác, bằng tài nguyên kỹ thuật của chính tập đoàn.” Khi ký, Trọng nói một câu với phóng viên đứng chờ ngoài cửa: “Chúng tôi chọn đi đúng hướng mà thị trường đang đòi. Đất Nắng đã đi trước.”
Tin đàm phán lan về An Hòa trước cả xe của Dương. Bà con đứng chờ ở sân nhà ông Hai — khi xe vào tới cổng, chị Ba Xuân đứng lên trước, hỏi một câu duy nhất: “Kênh mở thật không cô?” Dương gật. Ba Xuân quay lại bà con, giọng vỡ: “Kênh mở rồi. Mình bán cho ai mình muốn.” Cổ vỡ nổ lên trong sân — không phải reo hò kiểu lớn, mà kiểu của người quê: tay bắt tay, một bà già lau mắt, ông Hai đứng mé cột nhìn con gái, khóe môi già nheo lại một nụ cười cụ phải cố giấu.
Ông Phạm Minh Tân gọi đêm đó: “Chú nghe tin rồi. Phụ lục T-4 rút — tức là nhà phân phối của chú được tự do lại. Dương, chú muốn ký lại với cháu — lần này giấy tờ hai bên bình đẳng, không điều khoản trói.” Dương đáp: “Chú đem hợp đồng xuống. Luật sư của cháu đọc trước.”
Đêm đó Dương đăng lên trang Đất Nắng bản công khai đầy đủ — bao gồm vi phạm khuyến mại cũ, biên lai nộp phạt, và câu kết: “Chúng tôi xin lỗi vì chưa công khai sớm. Sạch không phải không vết — sạch là vết được nhìn thấy.” Bài viết được đọc nhiều nhất trong tuần; một bình luận của người mua đứng đầu: “Cô vừa dạy tập đoàn cách xin lỗi.”
Tại sân nhà ông Hai, Khoa đứng dưới tán me cạnh Dương sau khi tin tức đến. Anh nói khẽ: “Cô thắng kiểu tôi không ngờ — không bằng đòn, bằng cái nhìn thẳng.” Dương đáp: “Đòn chỉ đưa họ tới bàn. Cái ký cuối cùng là của thị trường.”
Mở mục lục để tải danh sách chương.