Chương 3: Vũ Thiên và sổ quỹ
Dự án nhóm của học kỳ là “Quỹ Trái Tim Minh Đức” — một quỹ từ thiện do học sinh vận hành, dùng tiền quyên góp từ phụ huynh để tài trợ học bổng cho trường công lân cận. Mỹ Linh là chủ tịch quỹ — đương nhiên, vì chức đó đẹp trên hồ sơ đại học hơn bất kỳ giải thưởng nào. Cô Bích chia nhóm: Nhiên được xếp làm sổ sách — công việc ít ai muốn — cùng Vũ Thiên làm điều phối và hai học sinh khác.
Vũ Thiên tiếp cận Nhiên sau giờ học với một xấp giấy đựng trong bìa cứng. “Tớ đọc phần phân tích kinh tế của cậu trong bài kiểm tra tuần trước. Cậu phân tích dòng tiền tốt hơn cả sinh viên tớ từng gặp ở nhà ba tớ. Tớ muốn cậu kiểm tra sổ quỹ.”
Nhiên cầm xấp giấy. Sổ quỹ là một mớ rối: khoản chi viết tắt không ký, ngày tháng lệch hai cột, một khoản “chi phí vận hành” lặp lại ba lần với ba số khác nhau. Cô đọc năm phút và nhìn thấy vấn đề ngay — một sai lệch hai mươi triệu đồng nằm rải rác trong các mục.
“Quỹ đang thiếu hai mươi triệu so với báo cáo gửi phụ huynh.” Nhiên nói thẳng. “Không phải mất tiền — là ghi sai ba lần và không đối chiếu với ngân hàng. Nếu phụ huynh kiểm tra kỹ, quỹ sẽ bị nghi trộm. Và người đứng tên sổ là chủ tịch.”
Vũ Thiên chau mày: “Mỹ Linh là chủ tịch. Nếu cậu nói trực tiếp với nó…”
“Tớ không nói với nó. Tớ sửa sổ, cậu nói với cô Bích.” Nhiên viết lại ba khoản, thêm bảng đối chiếu với sao kê, đánh dấu ngày tháng bằng hai màu bút. Làm xong trong một giờ — một kỹ năng cô được dạy từ bảy tuổi, khi bà nội đặt cô ngồi cạnh bàn họp và bảo “đọc cho bà nội con số nào xấu”.
Vũ Thiên nhìn bảng cô viết, ngẩng lên: “Cậu học đâu ra mấy cái này?”
“Mẹ tớ… buôn bán nhỏ. Tớ làm sổ cho mẹ từ bé.” Nhiên trả lời công thức quen thuộc — một câu đúng nửa, vì bàn mà cô làm sổ lớn bằng căn phòng này. Vũ Thiên không gặng hỏi, chỉ nói: “Tớ nợ cậu một ly trà.” Và cậu trả đúng ngày hôm sau — trà đào trong cốc giấy, đặt lên bàn không nói gì, một cử chỉ khiến Nhiên nhớ hơn là cái cốc.
Sáng hôm sau, Mỹ Linh được cô Bích gọi. Chiều, cô ta đến bàn Nhiên, không giận — một sự bình tĩnh nguy hiểm hơn cơn giận, như mặt hồ phẳng trước bão. “Cậu sửa sổ tốt. Mình sẽ để cậu tiếp tục làm sổ quỹ. Mình cũng sẽ… tìm hiểu thêm về cậu.”
Nhiên ngẩng đầu: “Tìm gì?”
“Lý lịch học bổng. Ba mẹ cậu làm gì. Nhà cậu ở đâu.” Mỹ Linh cúi xuống, giọng nhỏ chỉ đủ hai người nghe. “Trường này chỉ cấp học bổng cho hồ sơ được kiểm tra ba vòng. Nếu cậu điền sai, cậu bị đuổi. Và cậu điền sai — mình ngửi được. Người nghèo không ngồi thẳng như cậu. Người nghèo không gập sách đúng góc. Cậu đi học cách ngồi từ người có tiền.”
Nhiên nhìn thẳng vào mắt cô ta lần đầu tiên không né — và trong đầu cô, một thước đo nhỏ chạy: Mỹ Linh tinh hơn bề ngoài cô ta. “Hồ sơ em điền đủ. Cô chị muốn tìm, cứ tìm.”
Mỹ Linh quay đi. Kha, ngồi cạnh, thì thầm: “Cậu vừa khiêu chiến công chúa. Công chúa không đánh lại ngay — công chúa đào.”
“Tớ không khiêu chiến. Tớ chỉ không né.”
“Khác gì nhau?”
“Khiêu chiến là muốn thắng.” Nhiên lật sách. “Tớ không cần thắng nó. Tớ cần nó không tìm được.”
Kha nhìn cô một giây rồi quay về bài toán, nhưng cậu nói thêm một câu mà Nhiên không ngờ: “Cậu biết không, hồ sơ học bổng của cậu được một quỹ riêng duyệt, không phải quỹ trường. Tớ thấy con dấu trên giấy của tớ — ‘Quỹ An’. Nghe quen không?”
Nhiên giữ mặt không đổi. Quỹ An — quỹ con của An Thị tài trợ học bổng công lập và quý tộc. “Không quen. Chắc trùng tên.”
Giữa tuần, có một sự kiện nhỏ mà chỉ hai người ghi nhớ. Giờ tự chọn, Nhiên ngồi đọc trong thư viện; Mỹ Linh đi ngang và “vô ý” đụng cúi ly nước lên cuốn sổ tay của cô — nước lan ra một góc. Nhiên nhấc sổ lên trước khi ướt, không nói gì, lau mép bàn bằng khăn giấy của chính mình. Mỹ Linh đứng đó một giây, đợi một phản ứng không đến, rồi đi. Kha kể lại cho cô chiều hôm ấy: “Nó thử cậu. Nó muốn xem cậu giận kiểu gì — người nghèo giận một kiểu, người giàu giận một kiểu.”
“Và tớ giận kiểu gì?”
“Cậu không giận. Đó là vấn đề với nó. Nó không đọc được cậu.”
Nhiên biết điều đó đáng sợ hơn bất kỳ cái tát nào: một công chúa không đọc được đối thủ sẽ đào sâu hơn.
Buổi chiều, Nhiên bắt xe buýt hai chặng đến đường Vĩnh Tuy — cô chọn đi trước khi ghi tên vào chương trình tình nguyện, vì cô muốn nhìn cậu bé lần đầu không trong vai “chị dạy học”. Xe buýt lắc qua cầu, qua chợ, qua một hàng quán nhỏ đèn vàng. Quán phở nằm cuối hẻm, bàn ghế gỗ lau sạch, một đôi vợ chồng ngoài năm mươi bưng bát, chân đi dép nhựa cũ. Ngồi ở bàn góc là một cậu bé mười bốn tuổi, làm bài tập toán, đầu cúi, sợi dây chuyền gỗ lấp lánh dưới cổ áo đồng phục trường Phạm Đình Hổ.
Nhiên đứng ở vỉa hè đối diện gần mười phút không bước vào. Cô sợ — một thứ sợ cô chưa mang ra bàn họp nào. Sợ bước vào và cậu bé không nhớ gì; sợ bước vào và cậu bé nhớ quá nhiều. Cuối cùng cô gọi một bát phở, ngồi cách cậu bé hai bàn, ăn chậm như đọc một cuốn sách.
Bảo — cậu bé — có dáng ngồi của nhà An: lưng thẳng, cầm bút tay trái, khi nghĩ thì gõ nhẹ ngón trỏ lên bàn hai nhịp. Nhiên từng làm y hệt vậy, vẫn làm. Cô nhìn cậu gõ hai nhịp lên bàn gỗ bán phở và cổ họng cô nghẹn — gen không cần giấy tờ.
Một lát sau, người phụ nữ bán phở mang cho cậu bé một ly nước, và cậu ngẩng lên nói “con cảm ơn mẹ” bằng giọng đều đặn của đứa trẻ được yêu đủ. Nhiên nhìn cảnh đó và hiểu một điều khó: Tuấn không chỉ sống — Tuấn được nuôi tử tế. Cái tử tế đó là của một gia đình nghèo, nó không thuộc về nhà An, và nó sẽ là vấn đề đẹp nhất cô phải giải.
Khi cô đứng dậy trả tiền, người phụ nữ bán phở hỏi hiền: “Ăn ngon không em?”
“Ngon ạ.” Nhiên nhìn Bảo một lần cuối. “Em sẽ quay lại.”
Tối, tin nhắn từ ông Tâm: “Tiểu thư, thêm một điều: hồ sơ nhận nuôi của cậu Bảo được nộp vào sở lao động bởi một công ty luật. Công ty luật đó làm việc cho…”
Tin nhắn thứ hai đến sau một phút, và Nhiên đọc nó ba lần: “…cho Trần Thị.”
Cô đặt điện thoại xuống. Tất cả sợi dây chuyển sang một hướng mới: đêm tai nạn, người bảo bà Lan im, hồ sơ nhận nuôi được luật sư của Trần Thị đóng dấu. Nhà Trần giấu Tuấn — không phải trùng hợp, là chiến lược. Và nhà Trần đang đính hôn với Nhiên. Hai nước cờ của cùng một ván.
Cô nhớ lại chiều nay trong căng tin: Trúc Anh lật cốc nước cam lên tập của cô và cười “suất từ thiện thì ăn như suất từ thiện”. Bây giờ câu đó đọc khác — không phải trò đùa của một đứa nhỏ, mà là chính sách của một hội. Họ không ghét cô; họ ghét cái cô đại diện cho, và cái đó họ được dạy ghét từ nhà.
Nếu cô công khai thân phận, Trần Thị sẽ dùng Tuấn như con tin. Nếu cô tìm Tuấn trước và chứng minh sự giấu giếm, cô lật được cả ván cờ.
Nhiên mở sổ tay, viết một dòng — dòng đầu tiên của kế hoạch thật sự: “Tìm bằng chứng Trần Thị giấu Tuấn. Hủy hôn ước. Đưa em về nhà.”
Cô đọc lại dòng đó ba lần. Ba câu, ba trận. Trận một cần bằng chứng — giấy tờ, người làm chứng, người đóng dấu. Trận hai cần thời điểm — hủy sớm thì nhà Trần ép, hủy muộn thì lễ đính hôn đến. Trận ba cần sự đồng ý của chính Tuấn — vì cô không lấy được gì từ một đứa trẻ không muốn đi.
Ngoài cửa sổ, đèn quán phở đường Vĩnh Tuy hẳn đã tắt. Nhiên tự nhủ: lần tới vào đó, cô sẽ ngồi cạnh Bảo và nói chuyện. Nhưng trước hết, ở Minh Đức, cô phải sống sót một cuộc đào lý lịch của công chúa Trần Thị — người vừa hứa “tìm hiểu thêm về cậu”.
Mở mục lục để tải danh sách chương.