Chương 1: Hợp Đồng Trên Bàn Giám Đốc

Trần Phương Linh nhìn mẫu đất trên bàn làm việc — một màu nâu đỏ lấp lánh khoáng vật dưới ánh đèn neon trắng — và biết ngay đây không phải mẫu đất bình thường.

Đây là mẫu cát chứa monazit cực kỳ đậm đặc, khoáng vật giàu nguyên tố đất hiếm REE, nhóm mười bảy nguyên tố hóa học quan trọng bậc nhất cho công nghệ hiện đại.

Những nguyên tố này bao gồm neodymium dùng làm siêu nam châm vĩnh cửu cho động cơ xe điện Tesla, tuabin gió lớn và lanthanum dùng cho các dòng pin hybrid thế hệ mới.

Bên cạnh đó còn có cerium cực kỳ cần thiết cho công nghệ đánh bóng kính quang học điện thoại thông minh và dysprosium đóng vai trò quan trọng trong các thiết bị laser quân sự.

Linh năm nay hai mươi bảy tuổi hiện là kỹ sư địa chất xuất sắc từng tốt nghiệp thủ khoa Đại học Mỏ - Địa chất Hà Nội niên khóa 2020 đầy kiêu hãnh.

Cô hiện đang làm việc tại Công ty Khai khoáng Đông Dương chuyên khai thác titan sa khoáng quy mô lớn ven biển tỉnh Bình Thuận đầy lộng gió.

Đây là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài FDI với chủ sở hữu thực sự là một tập đoàn đa quốc gia đặt văn phòng holding tại đảo quốc Singapore.

Giám đốc điều hành chi nhánh Việt Nam là ông Nguyễn Đức Phương, năm mươi tuổi, cựu cán bộ từng công tác nhiều năm tại Sở Tài nguyên Môi trường địa phương.

Ông Phương đã chủ động xin nghỉ việc nhà nước để chuyển sang khu vực tư nhân nhằm tận dụng tối đa các mối quan hệ cũ phục vụ mục đích khai thác.

Hợp đồng đặt trên chiếc bàn gỗ gụ sang trọng của Phương chính là hồ sơ xin mở rộng diện tích khai thác titan sa khoáng tại địa bàn xã Hàm Cường.

Đây là khu vực đồi cát ven biển thuộc huyện Hàm Thuận Nam nơi có những cánh đồng trồng thanh long ruột đỏ trù phú xanh mướt của người nông dân nghèo.

Phương gọi Linh vào phòng làm việc đóng chặt cửa lại ghé sát tai cô thì thầm giao một nhiệm vụ vô cùng bí mật nằm ngoài quy trình hoạt động thông thường.

Ông ta chỉ tay vào mẫu cát nâu đỏ yêu cầu Linh trong quá trình tuyển quặng titan phải âm thầm phân tách triệt để quặng monazit chứa đất hiếm quý giá.

Ông ta nhấn mạnh rằng đất hiếm có giá trị thương mại cao gấp mười lần titan thông thường nhưng tuyệt đối không được ghi chép vào báo cáo sản lượng chính thức.

Linh lập tức cảm thấy có điều gì đó khuất tất cô lên tiếng nhắc nhở giám đốc rằng đất hiếm thuộc nhóm khoáng sản chiến lược quốc gia cực kỳ quan trọng.

Theo Luật Khoáng sản Điều 82 hiện hành việc khai thác đất hiếm bắt buộc phải được cấp phép đặc quyền từ Bộ Tài nguyên Môi trường chứ không thuộc cấp tỉnh.

Việc tự ý phân tách và gom quặng monazit xuất khẩu lậu mà không có giấy phép chính thức chính là hành vi khai thác khoáng sản trái phép cấu thành tội hình sự.

Phương gạt đi cho rằng quặng monazit chỉ là một loại phụ phẩm lẫn trong cát titan trong quá trình tuyển nổi cơ học nên không cần xin phép rườm rà.

Nhưng Linh kiên quyết phản đối cô giải thích cặn kẽ rằng monazit chứa hàm lượng nguyên tố phóng xạ thorium-232 vô cùng nguy hiểm cho môi trường tự nhiên.

Thorium là chất phóng xạ phát ra tia alpha có chu kỳ bán rã dài dằng dặc tới mười bốn tỷ năm tích lũy lâu dài trong các bãi thải quặng đuôi.

Nếu quá trình khai thác không có các biện pháp thu hồi chất thải phóng xạ nghiêm ngặt thì thorium sẽ theo nước mưa thấm sâu xuống tầng nước ngầm bề mặt.

Nguồn nước ngầm bị ô nhiễm phóng xạ sẽ trực tiếp đầu độc cuộc sống của hàng nghìn hộ dân trồng thanh long xung quanh khu vực khai thác mỏ cát titan.

Phương đập bàn nổi giận quát lớn yêu cầu Linh chỉ được làm nhiệm vụ chuyên môn địa chất còn vấn đề môi trường pháp lý đã có ban giám đốc chịu trách nhiệm.

Ông ta tuyên bố Linh chỉ là một nhân viên làm thuê ăn lương nên không có quyền chất vấn các quyết định kinh doanh mang lại lợi nhuận khổng lồ cho công ty.

Linh nhìn thẳng vào đôi mắt tham lam của Phương cô nhận ra vị giám đốc này sẵn sàng chà đạp lên pháp luật và sức khỏe người dân để trục lợi cá nhân.

Nhiệt độ trong phòng dường như hạ xuống thấp gió biển thổi mạnh ngoài cửa sổ làm rung nhẹ những tấm rèm che phòng làm việc tạo không khí ngột ngạt.

Linh quay lưng bước ra khỏi phòng giám đốc lòng trĩu nặng lo âu cô tự hứa sẽ không bao giờ đồng lõa với hành vi tàn phá môi trường quê hương này.

Cô đi bộ dọc theo bãi biển nhìn những làn sóng xô vào bờ cát mịn lòng dâng trào một quyết tâm bảo vệ vùng đất mẹ Bình Thuận đầy nắng gió.

Cô quay về phòng thí nghiệm nhỏ bắt tay vào phân tích kỹ lưỡng mẫu cát nâu đỏ xác định chính xác tỷ lệ monazit đạt tới mười hai phần trăm trữ lượng cát.

Đây là một con số cực kỳ lớn biến bãi titan Hàm Cường trở thành một mỏ đất hiếm lộ thiên có giá trị hàng triệu đô la nếu khai thác lậu trót lọt.

Dữ liệu phân tích hiển thị rõ nét trên màn hình máy tính như một bằng chứng đanh thép tố cáo hành vi sai trái sắp sửa diễn ra của công ty Đông Dương.

Linh cẩn thận sao lưu toàn bộ kết quả phân tích phổ kế gamma và dữ liệu địa chất vào chiếc USB cá nhân của mình để chuẩn bị cho cuộc đấu tranh.

Cô biết rằng một mình cô đối đầu với một thế lực tài chính lớn là điều cực kỳ nguy hiểm nhưng cô không thể im lặng nhìn quê hương bị hủy hoại.

Lòng kiên định và đạo đức nghề nghiệp của một kỹ sư địa chất chân chính đã thôi thúc cô bước vào trận chiến cam go bảo vệ môi trường đến cùng.

Anh đèn đường Phan Thiết bắt đầu sáng lên hắt những vệt sáng dài trên lối đi như dẫn đường cho Linh đi qua những thử thách khắc nghiệt trước mắt.