Chương 1: Ba Ngày Trước Giờ Phóng
Chỉ còn vỏn vẹn đúng ba ngày nữa là siêu vệ tinh viễn thám VNSat-2 trị giá bảy trăm tỷ đồng sẽ chính thức rời bệ phóng mặt đất hướng vào vũ trụ bao la.
Đây là dự án công nghệ cấp quốc gia mang theo kỳ vọng vô cùng to lớn của toàn thể ngành khoa học hàng không vũ trụ Việt Nam hiện đại đầy kiêu hãnh.
Thế nhưng, chính trong thời khắc nhạy cảm và quan trọng này, Nguyễn Hoàng Dũng lại phát hiện ra một lỗi sai kỹ thuật vô cùng chí mạng trong hệ thống.
Lỗi thiết kế nghiêm trọng này nằm trực tiếp ngay trong hệ thống kiểm soát nhiệt chủ động của vệ tinh trong môi trường không gian cực kỳ khắc nghiệt.
Nguyễn Hoàng Dũng năm nay ba mươi sáu tuổi hiện đang đảm nhiệm vai trò kỹ sư trưởng phụ trách Phân hệ kiểm soát nhiệt của dự án viễn thám này.
Anh làm việc tại Trung tâm Vũ trụ Việt Nam trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đóng tại khu công nghệ cao Hòa Lạc Hà Nội.
Dũng là một nhà khoa học tài năng từng tốt nghiệp thủ khoa tiến sĩ chuyên ngành Hàng không Vũ trụ tại Đại học Tokyo danh tiếng hàng đầu thế giới.
Sau đó anh tiếp tục dành hai năm làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại JAXA Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nhật Bản trước khi quyết định về nước cống hiến.
Quyết định trở về quê hương của anh bắt nguồn từ một khát vọng cháy bỏng là muốn Việt Nam tự chủ hoàn toàn thiết kế và chế tạo thành công vệ tinh.
VNSat-2 là dòng vệ tinh viễn thám quỹ đạo thấp vận hành ở độ cao sáu trăm tám mươi kilômét với tổng trọng lượng năm trăm tám mươi kilôgam khá lớn.
Vệ tinh được trang bị hệ thống camera quang học siêu độ phân giải một mét có khả năng chụp ảnh quan sát bề mặt đất vô cùng chi tiết rõ nét.
Dữ liệu hình ảnh từ vệ tinh sẽ phục vụ đắc lực cho ngành nông nghiệp theo dõi mùa vụ, lâm nghiệp phát hiện cháy rừng và quốc phòng an ninh quốc gia.
Ngân sách đầu tư bảy trăm tỷ đồng trích hoàn toàn từ ngân sách nhà nước là con số đầu tư lớn nhất trong lịch sử hoạt động của trung tâm vũ trụ.
Dũng chịu trách nhiệm chính thiết kế Phân hệ kiểm soát nhiệt nhằm giữ cho nhiệt độ các linh kiện điện tử luôn hoạt động ổn định trong vũ trụ lạnh giá.
Trong môi trường không gian, nhiệt độ thay đổi vô cùng khắc nghiệt từ dương một trăm năm mươi độ C khi đón nắng đến âm một trăm bảy mươi độ C khi khuất bóng.
Hệ thống máy tính điều khiển, cảm biến CCD sensor và pin năng lượng chỉ có thể vận hành an toàn trong dải nhiệt độ hẹp từ âm mười đến dương năm mươi độ C.
Phân hệ kiểm soát nhiệt của Dũng phải sử dụng kết hợp các bộ sưởi điện heater, tấm tản nhiệt radiator và các lớp chăn cách nhiệt MLI đa lớp bọc quanh vỏ.
Lớp chăn cách nhiệt MLI này gồm hai mươi lớp màng Mylar mạ nhôm siêu mỏng đan xen với các lưới Dacron cách nhiệt nhằm ngăn chặn bức xạ mặt trời trực tiếp.
Vào đêm muộn ba ngày trước giờ phóng, Dũng tiến hành chạy mô phỏng nhiệt liên tục trên phần mềm chuyên dụng ESATAN-TMS tiêu chuẩn của cơ quan vũ trụ châu Âu.
Anh bàng hoàng phát hiện tấm tản nhiệt radiator ở mặt bên phải vệ tinh hướng ra không gian sâu bị thiếu hụt diện tích tản nhiệt tới hai mươi mốt phần trăm.
Nguyên nhân là do nhóm thiết kế kết cấu cơ khí đã tùy tiện đặt chiếc ăng-ten truyền dữ liệu X-band che khuất một góc lớn của tấm tản nhiệt radiator.
Sai sót chí mạng này đã không được phát hiện kịp thời do quy trình làm việc thiếu sự phối hợp review chéo hồ sơ kỹ thuật giữa hai nhóm chuyên trách.
Hậu quả nhãn tiền là khi vệ tinh đi vào hoạt động trên quỹ đạo, hệ thống camera quang học tỏa nhiệt công suất lớn tám mươi W sẽ lập tức quá nhiệt nghiêm trọng.
Chỉ sau ba mươi phút chụp ảnh liên tục, nhiệt độ camera sẽ vượt ngưỡng an toàn năm mươi lăm độ C làm cháy hỏng vĩnh viễn cảm biến CCD cực kỳ đắt đỏ.
Camera hỏng đồng nghĩa với việc vệ tinh sẽ bị mù hoàn toàn biến khối tài sản bảy trăm tỷ đồng thành một đống sắt vụn trôi dạt vô ích ngoài quỹ đạo.
Dũng lập tức cầm chiếc máy tính laptop chạy thẳng vào phòng làm việc của Giám đốc dự án PGS.TS Lê Quốc Phong mang theo toàn bộ kết quả đồ thị mô phỏng.
Anh khẩn thiết đề nghị ông Phong cho hoãn lịch phóng vệ tinh ít nhất hai tuần để tiến hành thiết kế lại vị trí ăng-ten và mở rộng radiator tản nhiệt.
Tuy nhiên, ông Phong nhìn đăm đăm vào màn hình mô phỏng nhiệt rực sắc đỏ rồi lạnh lùng bác bỏ ý kiến phản biện của Dũng vì sợ ảnh hưởng uy tín.
Ông giải thích rằng lịch phóng đã được công bố rộng rãi trên truyền thông quốc tế và các cơ quan cấp trên cũng đã chuẩn bị tham dự lễ phóng vệ tinh.
Phía đối tác Nhật Bản JAXA cũng đã hoàn tất mọi khâu chuẩn bị cho tên lửa đẩy Epsilon tại trung tâm vũ trụ Uchinoura nên không thể thay đổi lịch trình.
Sự bảo thủ và nỗi sợ mất mặt trước cấp trên của ông Phong đã đặt siêu dự án quốc gia đứng trước một canh bạc vô cùng nguy hiểm và mạo hiểm.
Dũng siết chặt nắm tay bất lực nhìn vị giám đốc dự án quay lưng lại với sự thật kỹ thuật hiển hiện trên màn hình máy tính nhấp nháy liên tục.
Anh hiểu rằng nếu bản thân không tìm cách can thiệp kỹ thuật thì khối tài sản khổng lồ của nhân dân sẽ tan biến thành mây khói ngoài không gian vô tận.
Quyết định phi lý này đã khiến Dũng vô cùng bức xúc và anh tự hứa sẽ làm mọi cách để bảo vệ đứa con tinh thần của tập thể kỹ sư vũ trụ Việt Nam.
Dũng quay trở về phòng làm việc thu thập tất cả các tài liệu kỹ thuật liên quan đến hệ thống điều khiển on-board OBC của vệ tinh để nghiên cứu kỹ lưỡng.
Anh tỉ mỉ rà soát từng dòng mã nguồn viết bằng ngôn ngữ C++ chạy trên hệ điều hành thời gian thực RTOS của máy tính điều khiển trung tâm vệ tinh.
Anh nhận ra rằng mình cần phải tìm ra một giải pháp can thiệp phần mềm từ xa để cứu vệ tinh nếu như lịch phóng vẫn được tiến hành bất chấp cảnh báo.
Những người đồng nghiệp trẻ trong nhóm nhiệt nhìn thấy Dũng thức trắng đêm với đôi mắt đỏ sọc đều ái ngại nhưng không ai dám lên tiếng trước uy quyền của Phong.
Họ hiểu rằng trong cơ chế quản lý hiện tại, việc đối đầu trực tiếp với giám đốc dự án đồng nghĩa với việc tự tay hủy hoại sự nghiệp của bản thân mình.
Nhưng Dũng thì khác, anh không quan tâm đến danh lợi hay địa vị cá nhân mà chỉ hướng tới sự toàn vẹn của một công trình khoa học quốc gia cực kỳ quý giá.
Anh cẩn thận đóng gói toàn bộ dữ liệu mô phỏng nhiệt gửi vào một máy chủ độc lập để làm bằng chứng kỹ thuật phục vụ cho các bước đấu tranh sau này.
Dũng tựa lưng vào ghế ngửa mặt nhìn lên trần nhà thầm nghĩ về những khó khăn thử thách cực kỳ lớn mà anh và các đồng nghiệp sắp phải đối mặt.
Với hành trang tri thức vững chắc tích lũy được từ những năm tháng học tập tại Nhật Bản, anh sẵn sàng bước vào một cuộc chiến cam go bảo vệ lẽ phải.
Anh bắt đầu phác thảo những dòng code đầu tiên của một module phần mềm quản lý nhiệt thông minh có khả năng tự động điều chỉnh tư thế vệ tinh trên quỹ đạo.