Chương 1: Chiếc USB Bị Nghiền Dưới Gót Giày

Phòng họp tầng trên Vincom Đồng Khởi sáng choang như một hộp trang sức. Vách kính nhìn thẳng xuống đường Đồng Khởi, hoa lan trắng xếp thành hàng dọc lối đi, bảng tên mạ vàng đặt ngay ngắn trên từng ghế. Máy quay đã dựng sẵn ở cuối phòng, đèn đã chỉnh, phông nền in dòng chữ lớn: “Lễ công bố dự án chuỗi bán lẻ cao cấp – Giá trị hợp đồng 320 tỷ đồng”. Mọi thứ được bày biện như thể chiến thắng đã thuộc về Trần Quốc Bảo từ trước khi khách mời kịp ngồi xuống.

Nguyễn Minh Khang đứng ở mép thảm đỏ, tay xách chiếc cặp da đã sờn góc. Chiếc áo sơ mi trắng anh là từ đêm qua vẫn còn thẳng nếp, nhưng giữa những bộ vest may đo và nước hoa đắt tiền, nó trông như một tờ giấy nháp lạc vào xấp hợp đồng. Anh dò tên mình trên danh sách khách mời ở bàn lễ tân. Dòng “Nguyễn Minh Khang – Trưởng nhóm kiểm toán dự án” vẫn còn đó, chỉ là bị một đường mực đen gạch ngang, gọn gàng và dứt khoát.

“Anh thông cảm, danh sách đã cập nhật,” cô lễ tân nói nhỏ, mắt không dám ngước lên.

Khang chưa kịp trả lời thì sau lưng vang lên tiếng giày cao gót quen thuộc. Mai Thảo Vy khoác tay Quốc Bảo bước qua thảm đỏ, váy lụa màu kem, tóc búi thấp đúng kiểu anh từng khen. Cô đi ngang qua anh, cách chưa đến một sải tay, nhưng ánh mắt lướt qua như lướt qua một vết bẩn trên sàn đá. Quốc Bảo thì không thèm giả vờ. Hắn dừng lại, chỉnh cúc măng sét, mỉm cười với ống kính phía xa rồi mới quay sang anh.

“Ai cho cậu lên đây?”

Khang nhìn thẳng vào hắn. Suốt bảy tháng, anh là người dựng toàn bộ hồ sơ kiểm toán cho dự án này, từ bảng đối chiếu dòng tiền của hai mươi sáu cửa hàng đến từng biên bản kiểm kê hàng tồn kho. Có những đêm anh ngủ gục trên bàn, tỉnh dậy với dấu bàn phím in trên má. Hôm qua, công ty của Quốc Bảo gửi thông cáo báo chí, ghi tên một nhóm cố vấn khác là đơn vị thực hiện, còn tên anh biến mất như chưa từng tồn tại.

“Tôi chỉ muốn hỏi một câu,” Khang nói, giọng không lớn. “Vì sao bộ hồ sơ tôi làm lại được công bố dưới tên người khác?”

Mấy vị khách gần đó quay đầu lại. Quốc Bảo bật cười, rút từ túi áo ra một chiếc USB màu bạc, thứ anh đã giao cho trợ lý của hắn tuần trước, trong đó là bản cuối cùng của báo cáo. Hắn giơ nó lên trước mặt anh, lắc nhẹ như trêu một con chó. Rồi hắn buông tay. Chiếc USB rơi xuống sàn đá kêu một tiếng tách nhỏ, và gót giày da bóng loáng của hắn đặt lên, xoay một vòng chậm rãi. Tiếng nhựa vỡ răng rắc nghe rõ đến lạ giữa tiếng nhạc nền du dương.

“Hồ sơ nào?” Quốc Bảo nói. “Thứ này à? Giờ thì hết rồi.”

Có tiếng cười khúc khích đâu đó. Một người cầm điện thoại quay lại cảnh ấy. Khang cảm thấy máu dồn lên mặt, nóng rát như vừa bị tát. Nhưng anh không cúi xuống nhặt, cũng không lao vào giật micro trên bục. Anh đã thấy quá nhiều người bị đẩy vào đường cùng rồi tự biến mình thành kẻ điên trước ống kính, để rồi tất cả những gì còn lại trên mạng chỉ là một đoạn phim ba mươi giây gào thét. Anh không định tặng Quốc Bảo món quà ấy.

Anh bước đến chiếc bàn trưng bày gần nhất, đặt cặp da lên và mở khóa từng nấc. Tiếng khóa bật ra khô khốc, nhỏ thôi, nhưng đủ khiến những người đang cười nhạo anh vô thức nhìn xuống. Trong cặp không có thư thanh minh nào. Chỉ có cuốn sổ kiểm toán nội bộ bìa xanh, bản sao các email phê duyệt có chữ ký số, mấy trang sao kê Vietcombank đóng dấu đỏ và một biên bản lưu két ngân hàng. Mỗi tờ giấy đều được đánh số, kẹp kèm biên bản sao lưu, mã thời gian và tên người chứng kiến.

Khang từng nghèo đến mức phải đếm từng tờ tiền giữ xe cuối tháng. Nhưng anh chưa bao giờ nghèo đến mức bán sạch lương tâm, và anh cũng chưa bao giờ ngây thơ đến mức chỉ giữ một bản dữ liệu duy nhất trong tay người khác.

Anh không rút hết giấy tờ ra. Anh chỉ lấy đúng một trang, bản in email phê duyệt cuối cùng của bộ báo cáo, đặt lên mặt bàn kính sao cho người đứng gần nhất cũng đọc được dòng thời gian ở góc trên.

“Anh Bảo,” anh nói, “email này được phê duyệt lúc 23 giờ 14 phút ngày mười tám tháng trước, từ tài khoản của tôi, có chữ ký số của tôi. Nhóm cố vấn mà anh vừa công bố được thành lập vào ngày nào?”

Rồi anh im lặng và chờ. Người làm kiểm toán giỏi không đập bàn khi thấy số sai. Họ để người gian tự giải thích, và càng giải thích thì sợi dây quanh cổ càng siết thêm một vòng.

Không khí trong phòng đặc lại như nước trước cơn mưa. Một trợ lý bên phía Quốc Bảo nuốt khan, liếc nhanh về phía sếp mình. Thảo Vy cúi xuống chỉnh chiếc vòng tay, dù nó vẫn nằm ngay ngắn trên cổ tay cô. Quốc Bảo mất đúng hai giây để lấy lại nụ cười, và hai giây ấy dài hơn bất kỳ lời buộc tội nào.

“Các anh chị thấy rồi đấy,” hắn quay sang đám khách, giọng sang sảng. “Đây là người từng làm thuê cho chúng tôi, bị cho nghỉ vì vi phạm bảo mật, giờ ôm một xấp giấy đến phá đám. Bảo vệ đâu?”

Hai người bảo vệ áo đen tiến tới. Khang kịp gấp tờ email lại, đóng cặp trước khi một bàn tay to bè túm lấy vai anh. Họ không đánh, nhưng lôi anh đi rất nhanh, qua hành lang phụ, qua khu vệ sinh, ra cửa thoát hiểm phía sau. Ở khúc cua cầu thang, anh bị đẩy vào bức tường vừa quét sơn chưa khô hẳn. Một vệt xám dài in lên lưng áo trắng.

Cửa thép đóng sầm sau lưng. Khang đứng giữa con hẻm hậu cần nồng mùi rác và dầu mỡ, nghe tiếng vỗ tay vọng xuống từ tầng trên. Buổi lễ vẫn tiếp tục. Anh hít một hơi thật sâu, kiểm tra lại chiếc cặp. Mọi thứ còn nguyên.

Điều anh không biết là ở hàng ghế cuối của phòng họp có một người phụ nữ đã chứng kiến tất cả. Lê Tuệ Lâm, giám đốc công ty tư vấn tài chính pháp lý được bên chủ chuỗi bán lẻ thuê làm đơn vị thẩm định độc lập, ngồi im trong bộ vest xám tro, không vỗ tay, không cười. Cô không bênh Khang, không đứng dậy phản đối, không nói một câu chính nghĩa dễ nghe nào. Cô chỉ nhìn cách Quốc Bảo né câu hỏi về ngày thành lập nhóm cố vấn, nhìn tay trợ lý của hắn run lên, rồi ghi vài dòng vào cuốn sổ nhỏ.

Hai tiếng sau, khi Khang đang ngồi trên chiếc xe buýt chật kín người về Bình Thạnh, điện thoại anh rung lên với một số lạ. Giọng phụ nữ ở đầu dây lạnh như một văn bản pháp lý.

“Tôi là Lê Tuệ Lâm, bên thẩm định độc lập của hợp đồng. Nếu anh có hồ sơ thật, tám giờ sáng mai mang đến văn phòng tôi. Nếu chỉ có uất ức, đừng làm mất thời gian của tôi.”

Cô cúp máy trước khi anh kịp nói cảm ơn. Khang nhìn màn hình rất lâu. Đó là câu nói khó nghe nhất anh nhận được hôm nay, nhưng cũng là câu duy nhất không coi anh là một trò cười.

Trong khi đó, ở tầng trên Vincom, Quốc Bảo nâng ly sâm panh trước truyền thông. Hắn gọi Khang là “kẻ phản bội bị loại khỏi cuộc chơi”, nói rằng công ty đã chịu đựng quá đủ những nhân sự thiếu đạo đức. Các phóng viên ghi chép, đèn máy ảnh nháy liên hồi. Thảo Vy đứng cạnh hắn, nụ cười được tính toán đến từng milimét.

Tiệc tàn, trợ lý của Quốc Bảo ghé tai hắn: “Anh, cái cặp da cũ cậu ta mang đi… hình như là cái cặp hồi trước để ở phòng lưu trữ.”

Khóe miệng Quốc Bảo khựng lại. Hắn nhớ ra chiếc cặp ấy. Hồi Khang còn làm việc trong dự án, anh luôn kẹp vào đó những thứ mà hắn gọi là rác: biên bản bàn giao viết tay, phiếu xác nhận sao lưu, những bản in mà hắn chê là “cẩn thận thừa”. Hắn đặt ly rượu xuống, lần đầu tiên trong ngày cảm thấy vị sâm panh chua lét.

Khang trở về phòng trọ mười hai mét vuông ở cuối hẻm. Quạt trần kêu cọt kẹt, mùi ẩm từ bức tường bong tróc xộc vào mũi. Anh vừa cởi áo thì mẹ gọi từ quê lên. Bà đã thấy đoạn video trên mạng, giọng run run hỏi con có sao không, người ta nói con ăn cắp là thật hay giả.

“Con không sao đâu mẹ,” anh nói, ngón tay vô thức xoa lên vệt sơn xám trên lưng áo. “Con không lấy của ai cái gì. Mẹ đừng đọc bình luận nữa nhé.”

Bà im lặng một lúc rồi chỉ dặn anh ăn uống cho đàng hoàng. Khi cuộc gọi kết thúc, căn phòng lặng đi đến mức anh nghe rõ tiếng nước nhỏ giọt từ vòi rửa. Anh pha một ly trà, để nó nguội đi mà không uống, rồi cắm tai nghe, mở lại bản ghi âm cuộc họp kín ba tuần trước. Giọng Quốc Bảo vang lên đều đều, ép anh ký vào tờ giấy nhượng lại toàn bộ quyền đứng tên công sức “để thuận tiện cho đối tác”. Ở đoạn cuối, hắn cười: “Cậu nghĩ ai nhớ tên người làm sổ sách?”

Gần mười giờ đêm, hai người trong nhóm kiểm toán cũ của anh gõ cửa, mang theo túi bánh mì nguội mua vội ở đầu hẻm. Họ là những người bị đẩy ra cùng anh, không còn hợp đồng, không còn lương tháng sau. Ba người ngồi bệt trên sàn, laptop đặt lên thùng mì tôm làm bàn. Họ chia nhau bánh mì, sửa lại từng file PDF, đổi tên từng phụ lục theo chuẩn lưu trữ mà Khang đặt ra từ ngày đầu dự án. Màn hình điện thoại vẫn liên tục sáng lên với những bình luận chửi rủa, thỉnh thoảng xen một tin nhắn ngập ngừng của người quen cũ, gõ rồi xóa, chưa dám thành một lời xin lỗi.

“Anh định làm gì tiếp?” cô kế toán trẻ nhất nhóm hỏi.

“Mang hồ sơ đến cho người không tin mình,” Khang đáp. “Chỉ người đó mới kiểm tra được đến cùng.”

Sáng hôm sau, Khang dậy từ năm giờ. Anh mặc lại chiếc áo sơ mi đã giặt tay, phơi khô qua đêm, vệt sơn mờ đi nhưng chưa hết hẳn. Trước khi ra khỏi nhà, anh kẹp tờ in số dư tài khoản vào sổ tay. Con số trên đó chỉ đủ trả tiền trọ thêm hai tháng. Nó nhắc anh rằng muốn trả thù cho sạch, trước hết phải sống sót qua những ngày rất nghèo.