Chương 1: Người Xưa Trở Về
Ngày đầu đi làm của Trần Minh Anh bắt đầu bằng một cơn mưa tầm tã đổ xuống quận 7 lúc bảy giờ sáng.
Cô đứng ướt sũng trước tòa nhà ba tầng trên đường Tân Quy, nhìn tấm biển "Kiến Trúc Mây — Thiết kế nội thất" rồi hít một hơi thật sâu. Ba mươi tuổi, sáu năm làm hành chính ở một công ty xuất nhập khẩu vừa phá sản, một đống hóa đơn thuê nhà đang chờ trong túi xách. Cô không có quyền run.
"Sếp ta khó tính nhưng công bằng," chị Thanh — trưởng phòng hành chính, người có nụ cười của một bà chị lớn — ghé sát tai cô trong lúc dẫn lên tầng hai. "Anh ấy không mắng người. Chỉ nhìn. Nhìn một cái là người ta muốn chui xuống đất. Chị cần cô viết biên bản họp sáng nay, sắp xếp lịch tuần này, và đừng hỏi anh ấy bất cứ câu nào có chữ 'cảm xúc'."
Minh Anh bật cười. "Sếp trẻ không chị?"
"Ba mươi ba. Lập công ty năm hai mươi lăm tuổi từ một xưởng mộc của người bác. Mười hai nhân viên, không một người thân, không đối tác họ hàng." Chị Thanh hạ giọng. "Và hễ ai hỏi anh ấy về chuyện yêu đương, anh ấy nhìn họ như nhìn một tờ đơn xin nghỉ việc."
Chín giờ, phòng họp tầng hai đầy người. Minh Anh ngồi cuối bàn với cuốn sổ mới, bút bấm mở nắp sẵn. Cửa mở.
Người đàn ông bước vào trong bộ vest xám than, cài áo sơ mi trắng không một nếp gấp thừa. Cao, vai rộng, khuôn mặt góc cạnh với đôi mắt sâu và cái nhíu mày như in sẵn trên trán. Anh đặt laptop xuống đầu bàn, ngẩng lên quét một vòng căn phòng —
và ánh mắt anh chạm mắt cô.
Một giây. Có lẽ hai. Tim Minh Anh đứng hình như bị ai bóp nghẹt giữa lồng ngực. Rồi ánh mắt kia trượt qua cô như trượt qua một cái ghế trống, và giọng trầm cất lên: "Bắt đầu. Chị Thanh, báo cáo tiến độ căn hộ mẫu dự án Rivera."
Minh Anh ngồi bất động, ngón tay đang bấm cái bút đông cứng giữa không trung.
Cô biết khuôn mặt đó. Cô biết cái cách cằm anh nghiêng một độ rất nhỏ khi nghe người khác nói, biết đường viền tai anh, biết dấu sẹo nhỏ dưới lông mày trái — quả bóng rổ ngày xưa đập vào mặt cậu học sinh mười bốn tuổi đứng che cho một đứa con gái khóc lóc. Cô biết người đàn ông này khi anh còn mặc áo sơ mi phai gấu và đôi dép tông, khi anh ngồi trên yên sau chiếc xe đạp cũ của cô ngoài bờ sông, nói "ra trường anh cưới em, em không được quên anh" với cái vẻ thiếu niên không biết thế giới lớn cỡ nào.
Hoài Nam. Mười hai năm trước, hè năm hai nghìn mười bốn, cậu ấy đã biến mất khỏi đời cô trong bốn ngày, không một cuộc gọi, không một bức thư. Người ta bảo nhà cậu ấy qua Mỹ. Qua Mỹ thì tốt. Qua Mỹ thì giàu. Qua Mỹ thì cô con gái mười tám tuổi ngồi trên bờ sông chờ ba tuần liền từ chiều đến tối là chuyện không đáng kể.
"...và thư ký mới," giọng của sếp vang lên ở cuối bàn, "cô Minh Anh. Cô sẽ phụ trách biên bản và lịch trình của tôi."
Cô đứng dậy, cúi đầu chào mọi người. Khi ngẩng lên, anh đang nhìn cô — vẫn ánh mắt của một người xem xét một bản vẽ chưa cân đo. Không một tia nhận ra. Hoặc có, nhưng được gấp lại và giấu đi gọn gàng như anh gấp mép khăn tay.
"Chào sếp," cô nói. Giọng mình nghe như của người khác.
"Chào cô." Anh gật đầu một lần. "Tôi cần lịch tuần trước mười giờ."
***
Tuần đầu tiên ở Kiến Trúc Mây trôi qua trong một trạng thái mà Minh Anh không gọi tên được. Lạc quan thì không phải; đau khổ thì không hẳn. Giống như sống trong một căn phòng mà một góc tường có một khung ảnh cũ — cứ đi qua là cô nhìn vào dù đã tự nhủ không nhìn.
Sếp Nam đúng như lời chị Thanh: không mắng ai, chỉ nhìn. Anh đọc bản vẽ như đọc án, chỉ ra lỗi bằng giọng bình thản đến mức người nghe tự mình muốn ngồi xuống sửa ngay. Minh Anh gõ biên bản, xếp lịch, đón điện thoại, và cố gắng không để ý các chuyện nhỏ — mà các chuyện nhỏ cứ liên tục đổ dồn vào cô.
Cách anh viết chữ "a" với nét chụp đầu giống hệt cái chữ cậu sinh viên dạy kèm tiếng Anh viết trên giấy nháp năm xưa. Cái đường kính trắng mỏng anh luôn đặt ngang mép bàn làm việc — năm đó cô thắc mắc, cậu ấy bảo "để đo cho đúng, tâm mình hay méo". Trên hết, thứ năm chiều, cái loa nhỏ trong phòng làm việc của anh chơi một bản nhạc piano không tên. Cô biết bản đó. Mười hai năm trước nó nằm trong điện thoại Nokia của cậu ấy, hai đứa ngồi nghe một tai nghe mỗi người trên ghế đá bờ sông, cậu gọi nó là "Mùa Hè Cuối" dù bản nhạc thật có tên khác. "Nghe giống mùa hè cuối cùng trước khi lớn," cậu ấy đã nói thế.
Minh Anh không hỏi. Ba mươi tuổi người ta không đi hỏi sếp "anh có phải người đã bỏ em không" giữa văn phòng mười hai nhân viên đang đi làm.
Chỉ có một lần, chiều thứ bảy, cô đưa anh ký thư từ và để ý cái móc chìa khóa xe của anh — một mặt gỗ khắc hình con cáo nhỏ, đã mờ cạnh vì tuổi. Cô nhận ra mặt gỗ đó vì cô tự tay khắc nó năm mười tám tuổi, dạo xưởng mộc của bác trai cậu ấy vẫn còn nguyên tiếng cưa, và cái đuôi con cáo cô khắc méo xuống một chút vì tay non.
Nam bắt gặp ánh mắt cô trên móc chìa khóa. Không nói gì. Đặt nó vào ngăn kéo, đóng lại, và quay sang bản vẽ.
Nhưng cô thấy ngón tay anh chậm lại nửa nhịp trước khi đóng ngăn kéo.
***
Đêm thứ ba tuần sau, trời mưa như hắt.
Minh Anh về đến cửa nhà trọ mới phát hiện hồ sơ thầu của dự án Rivera còn nằm trong khay tài liệu trên bàn — sếp cần nó sáng mai trước bảy giờ. Cô bắt xe ôm ngược lại quận 7, run trước mặt tòa nhà tối om, gọi chú Tư — người giữ xe và trông công ty từ thời nó còn là xưởng mộc — xin mở cửa.
Chú Tư mở cửa, híp mắt nhìn cô. "Cháu lấy gì lên tầng hai cứ lấy, tắt đèn khi xuống." Ông ngoái lại trong lúc xoay chìa: "Cháu quê ở đâu nhỉ? Mặt cháu quen quen."
"Dạ bên khu tập thể B2, hồi xưa. Giờ bên nội thành ạ."
Chú Tư dừng tay một khắc. "B2 à. Hồi đó có thằng nhỏ chạy qua xưởng này hoài, đứa cháu của chủ cũ. Thằng Nam." Ông nhún vai. "Đi đâu từ lâu rồi."
Minh Anh gật đầu và đi lên cầu thang, bàn chân biết đường trước cả khi đầu kịp nghĩ.
Thư kính nằm đúng chỗ trong khay. Cô nhét nó vào túi xách, định về ngay — nhưng căn phòng họp tầng hai kia đang hé cửa, và ngăn kéo dưới tủ tài liệu cô thấy hé ra một góc. Tuần trước cô để hồ sơ cũ vào đó và chưa kịp khóa. Cô đến khép lại — và nhìn thấy phía trong, sau xấp hồ sơ mẫu, một cái hộp giày màu nâu đã ố dầu.
Cô không nên mở. Cô biết cô không nên mở. Tay cô đã mở.
Trong hộp là thư. Hàng chục phong bì vàng ố, xếp chồng ngay ngắn, mỗi phong trên mặt ghi một địa chỉ bằng chữ viết mà cô nhận ra ngay từ nét đầu tiên:
Minh Anh — Khu tập thể B2, lô 3, tầng 2.
Và trên mỗi phong bì, một dấu bưu điện đỏ: trả về — người nhận không còn tại địa chỉ.
Minh Anh ngồi phịch xuống sàn gạch lạnh của căn phòng họp, đống thư trên đùi, và hiểu ra rằng tòa nhà này, công ty này, cái xưởng mộc ngày xưa — tất cả chỉ là một cái vòng người đàn ông kia đi mười hai năm để quay lại đúng chỗ cũ.
"Cô không nên đọc thư của người khác."
Giọng trầm đứng ở cửa. Nam ướt đầm vai vest, đầu tóc rủ nước, rõ ràng vừa đi trong mưa. Ánh mắt anh nằm trên hộp giày trong tay cô, và lần đầu tiên kể từ ngày cô vào công ty, gương mặt ấy không còn là bản vẽ kín khép — cái gì đó trong đó đã nứt.
"Nó là thư gửi em," Minh Anh nói. Giọng cô không run như cô tưởng. "Em đứng đó ba tuần. Em ngồi chờ mỗi chiều. Mẹ em chuyển nhà đi lô khác trong cùng khu tập thể vì không trả nổi tiền phòng, em viết địa chỉ mới vào hai lá thư gửi cho anh mà không biết gửi đi đâu." Cô đặt một phong bì lên sàn. "Sao anh không hỏi ai? Sao anh không gửi cho bạn bè em, cho nhà trường —"
"Tôi đã gửi." Nam bước vào, khép cửa sau lưng. "Bốn lá. Hai lá gửi khu tập thể trả về. Một lá gửi nhà trường không đến. Một lá gửi Hằng — cô bạn của cô ngày đó — mà Hằng không còn ở địa chỉ đó nữa." Anh đứng cách cô hai bước, tay nắm trong túi vest như người chuẩn bị tự rao bán linh hồn mình. "Rồi tôi chẳng còn gì để gửi nữa."
"Anh đi Mỹ," cô nói. "Người ta bảo anh đi Mỹ. Anh hứa em ra trường anh cưới em. Rồi anh đi Mỹ."
"Tôi đi Mỹ," anh thừa nhận. "Nhưng không phải vì chuyện cô nghĩ."
Anh ngồi xuống chiếc ghế cuối bàn họp, cái ghế của người nghe báo cáo ít nhất quan trọng, và bắt đầu kể bằng giọng của người đọc bản vẽ — chậm, đều, không cho phép mình trượt.
Năm hai nghìn mười bốn, ba hôm sau đêm cậu ấy nói "ra trường anh cưới em", một luật sư ở California gọi điện cho mẹ cậu ấy. Cha ruột của Nam — người bỏ mẹ con bà Liên đi Mỹ năm Nam năm tuổi và biệt tăm từ đó — vừa chết vì bệnh. Trong di chúc ông để lại một đứa con gái sáu tuổi, mẹ đã mất, không họ hàng bên kia: bé Hà. Và trong di chúc, người giám hộ duy nhất ông ghi tên là đứa con trai hai mươi mốt tuổi ở Việt Nam mà ông chưa từng gặp.
"Hai tuần," Nam nói. "Nếu tôi không sang trong hai tuần, Hà vào cơ sở nuôi dưỡng của bang. Tôi có một em gái sáu tuổi ở tận bên kia trái đất mà tôi không hề biết tồn tại. Mẹ tôi đang nợ nửa tỷ sau vụ cháy tiệm thuốc, mấy người cho vay đến gõ cửa mỗi tối. Bà bảo tôi: đi ngay, và không được nói với ai. Không với hàng xóm, không với bạn bè. Vì một thằng nhóc hai mươi mốt tuổi đi Mỹ nuôi một đứa em là chuyện tốt để kể — còn nợ nần thì chuyện xấu để kể, và bà sợ chủ nợ nghe tin 'nhà đi Mỹ' sẽ tưởng nhà có tiền."
"Bốn ngày," Nam nói. "Tôi cắt điện thoại, trả phòng trọ, và lên máy bay với một đôi giày và một bức ảnh. Tôi viết cho cô trong sân bay. Viết tất cả. Gửi đi khi đến nơi." Anh nhìn cái hộp giày. "Nó trả về."
Minh Anh không khóc. Cô chỉ ngồi đó, đầu gối co lên, nghe từng chữ rơi xuống như nghe mưa rơi vào một cái hồ đã khô mười hai năm.
"Sao anh không quay lại?" cô hỏi sau cùng. "Khi thư trả về, khi anh sống xong hai tuần đó, một năm, hai năm —"
"Bảy năm," Nam nói. "Bảy năm tôi làm trong xưởng đồ gỗ của người chú ở San Jose, ngày đóng đồ tối dạy Hà chữ Việt. Tôi quay lại Việt Nam năm hai nghìn hai mươi mốt. Một lần." Anh ngừng. "Tôi đứng trước khu tập thể B2 một chiều, hỏi thăm lô 3. Nhà đó đổi chủ từ lâu rồi. Một người quen cũ đi ngang nhận ra tôi và nói rằng cô Minh Anh 'giờ ổn rồi, có người yêu thương cô rồi'. Tôi tin. Tôi đã đi mười hai năm và tôi không có quyền đòi hỏi gì." Anh cúi xuống nhìn hai bàn tay. "Người đó nói sai."
"Sai," Minh Anh nhắc lại. Trong họng cô có một cục gì đó cứng mà cô không nuốt được. "Người đó là ai thế? Người yêu của em đâu ra được, sếp?"
Lần đầu tiên, cái tên "sếp" từ miệng cô làm Nam nhếch miệng — một nửa nụ cười nứt vỡ và chua chát như trái chín bị người ta hái quá muộn.
"Tôi mở công ty này năm hai mươi tám tuổi," anh nói. "Tên Kiến Trúc Mây — vì ngày đó trên bờ sông, cô chỉ vào mây và bảo nó giống mái nhà. Tôi thuê lại xưởng mộc của bác tôi. Chú Tư giữ xe. Tôi không quay lại để tìm cô — tôi không dám — nhưng tôi cũng không đi đâu khác được." Anh ngẩng lên. "Đơn xin việc của cô nằm trong xấp hồ sơ chị Thanh đưa tôi tuần trước. Tôi đọc tên cô ba lần trước khi đọc phần còn lại."
"Anh tuyển em vì tên em," cô nói.
"Tôi tuyển cô vì sáu năm kinh nghiệm hành chính và điểm đánh máy chín mươi hai phần trăm." Một khắc ngừng. "Và vì tên cô."
Mưa ngoài kia đã ngớt thành tiếng tí tách trên mái tôn. Minh Anh nhìn xuống đống thư trên đùi mình — mười hai năm tuổi của một đứa con gái ngồi chờ trên bờ sông, gấp lại trong một cái hộp giày mà người đàn ông kia giữ từ San Jose về lại đây.
"Sếp Nam," cô nói, và lần này giọng cô cuối cùng cũng run. "Em không biết em có nên tha thứ cho anh không. Mười hai năm là một thời gian rất dài để em giận."
"Tôi không xin cô tha thứ." Nam đứng dậy, và với người đàn ông luôn đặt đường kính trắng ngang mép bàn cho ngay ngắn, anh làm một chuyện méo xuống: ngồi xuống sàn gạch lạnh, ngang cô, cái dáng ngồi của cậu sinh viên dạy kèm ngày xưa. "Tôi chỉ xin cô nghe hết. Tôi không còn là cậu hai mươi mốt hứa hẹn nữa, Minh Anh. Nhưng tôi chưa từng hết nợ em một lời cưới."
Cô nhìn anh. Mười hai năm nằm giữa hai người như một con sông — và con sông đó, đêm nay, có một cái cầu.
"Anh còn ghi trong thư gì," cô hỏi, "mà anh không nói được?"
"Nhiều." Nam gật. "Nhưng có một dòng tôi viết lại trong từng lá, lần nào cũng thế: 'Em không được quên anh.'"
Minh Anh cười — một cái cười đi kèm nước mắt mà cô không chống được nữa. "Anh viết dòng đó ba mươi mấy lần thì em quên anh làm sao được."
Ngoài cửa sổ, mưa đã tạnh. Chú Tư dưới nhà đang ngáp trong căn phòng gác xe, mùi gỗ mộc cũ của xưởng ngày xưa vẫn thấm trong tường. Nam đứng dậy trước, đưa tay ra cho cô — không nắm, chỉ đưa ra, một bàn tay mở như một câu hỏi.
"Bên dưới đường có quán phở mở đến mười giờ," anh nói. "Tôi không hứa cô bất cứ chuyện gì nữa, Minh Anh. Hứa thì tôi đã sai một lần. Tôi chỉ hỏi cô có đói không."
Cô đặt tay mình vào tay anh. Nó vẫn là bàn tay ngày xưa — cứng hơn, chai hơn, vết cưa gỗ dọc ngón cái mà mười hai năm trong xưởng San Jose để lại.
"Em đói," Minh Anh nói. "Em đói từ năm mười tám tuổi."
Họ đi xuống cầu thang cùng nhau, qua cái xưởng mộc cũ thành văn phòng, ra ngoài con đường vẫn còn đọng mưa. Cái hộp giày cô gấp gọn trong túi xách — lần này, thư sẽ được đọc, từng lá một, không cần bưu điện nào nữa.
Truyện bắt đầu lại từ đầu. Nhưng lần này, người đàn ông đi bên cạnh cô đã học được chuyện quan trọng nhất mà mười hai năm dạy anh: hứa thì dễ — đi bên cạnh một người, từng ngày một, mới là phần khó.
Và anh định đi bên cạnh cô rất lâu.
Mở mục lục để tải danh sách chương.