Chương 12: Phiên Hội Đồng Không Ai Dám Rời Ghế
Tám giờ sáng thứ Hai, hội trường lớn của Sở Y tế chật kín từ hàng ghế đầu đến tận cửa. Hội đồng chuyên môn lần này có bảy thành viên, trong đó ba chuyên gia được mời từ Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh: một giáo sư thần kinh học, một bác sĩ tim mạch can thiệp và một chuyên gia hóa sinh lâm sàng. Ghế của Phan Trọng Kiên không còn nằm trên bàn hội đồng. Hắn ngồi ở dãy bên trái, cùng hàng với luật sư, trong tư cách “người có ý kiến chuyên môn liên quan cần giải trình”.
Chủ tọa phiên họp, vị giáo sư thần kinh học tóc bạc trắng, mở đầu bằng một yêu cầu khiến cả hội trường xôn xao. Phiên họp được ghi âm, ghi hình toàn bộ. Mọi điện thoại để ở chế độ im lặng và đặt úp trên bàn. Không ai trong số các bên liên quan được rời khỏi phòng cho đến khi toàn bộ dòng thời gian của vụ việc được trình bày và đối chất xong, trừ trường hợp cấp cứu y tế. “Chúng ta đã để một phòng khám đóng cửa gần một tháng chỉ vì vài giờ đồng hồ bị ghi sai,” ông nói. “Hôm nay, không ai được mang thêm một giờ nào ra khỏi căn phòng này.”
Khải Hoàn trình bày đầu tiên. Anh không đứng sau bục, mà đứng cạnh bức tường nơi bảng thời gian ba mét được chiếu lên màn hình lớn. Hai mươi mốt giờ, phát thuốc huyết áp. Hai mươi hai giờ, đo mạch, huyết áp, ghi sổ bàn giao. Hai mươi hai giờ ba mươi tám, bệnh nhân bấm chuông. Hai mươi hai giờ bốn mươi mốt, điện tâm đồ. Hai mươi hai giờ bốn mươi bốn, gọi 115. Hai mươi ba giờ lẻ bốn, nhập khoa Cấp cứu. Mỗi mốc giờ đi kèm một chứng cứ, mỗi chứng cứ đi kèm tên người giữ bản gốc.
Bác sĩ tim mạch can thiệp xin xem băng điện tâm đồ gốc. Ông soi rất lâu dưới đèn, so với bản lưu trong bệnh án cấp cứu, rồi nói ngắn gọn với hội đồng: đây là một cơn rung nhĩ đáp ứng thất nhanh điển hình ở người cao tuổi sau tai biến, được phát hiện và xử trí ban đầu đúng hướng, thời gian chuyển viện hai mươi ba phút là tốt so với điều kiện của một phòng khám ngoài giờ. Chuyên gia hóa sinh đọc kết quả ALT ba mươi mốt của mẫu niêm phong, rồi kết quả truy xuất mã vạch dẫn tới bệnh nhân Thạch. Bà chỉ hỏi đúng một câu: “Ai đã đính kèm phiếu này vào biên bản?”
Câu hỏi ấy đưa Lê Ngọc Hà lên ghế đối chất. Cô mặc áo dài màu tối, không trang điểm, hai tay đặt trên đùi siết chặt vào nhau. Thanh tra cho chiếu email “Bản gốc khác” lên màn hình. Hà nhìn chuỗi thư chuyển tiếp rất lâu, rồi thừa nhận bằng giọng gần như thì thầm: ba ngày trước đợt kiểm tra, Kiên gửi cho cô một bản biên bản đã soạn sẵn, dặn cô chép vào mẫu chính thức của Sở. Sáng hôm niêm phong, cô chỉ việc đọc lên. Tờ phiếu ALT do Kiên đưa cho cô buổi chiều hôm đó, sau khi bộ biên bản đã đóng dấu. Cô biết nó không có dấu giáp lai. Cô vẫn kẹp nó vào.
“Vì sao cô làm vậy?” chủ tọa hỏi.
Hà im lặng rất lâu. “Vì anh ấy nói lãnh đạo đã đồng ý. Vì em nghĩ chỉ là thủ tục. Vì em…” Cô dừng lại, không nói hết. Cả hội trường nghe thấy tiếng cô nuốt nước bọt qua micro.
Phan Trọng Kiên được mời lên giải trình. Hắn đứng dậy chậm chạp, đầu gối khẽ khựng lại một nhịp khi bước. Hắn nói hắn chỉ đưa ra “ý kiến chuyên môn dựa trên thông tin được cung cấp”, rằng bản biên bản soạn sẵn là “mẫu tham khảo”, rằng việc ký ý kiến chuyên môn trước ngày kiểm tra là do “sai sót ghi ngày của bộ phận văn thư”. Mỗi lời giải thích đều được thanh tra đặt cạnh một tờ giấy đã chiếu lên màn hình. Giọng hắn mỗi lúc một nhỏ đi.
Đến giờ thứ tư, không ai trong hội trường dám rời ghế. Không phải vì lệnh của chủ tọa, mà vì không ai muốn bỏ lỡ khoảnh khắc tiếp theo. Một phóng viên lớn tuổi ngồi ở hàng ghế báo chí chật kín ghi chép đến mức hết mực, phải mượn bút của người bên cạnh. Một thành viên hội đồng cũ, người từng gật đầu theo Kiên ở buổi giải trình đầu tiên, ngồi bất động, mắt nhìn xuống mặt bàn suốt hai tiếng.
Đến giờ thứ năm, luật sư của Kiên đề nghị tạm nghỉ vì thân chủ mệt. Chủ tọa nhìn đồng hồ, nhìn bảng thời gian còn ba mốc chưa đối chất, rồi từ chối. “Bệnh nhân của phòng khám này đã ngồi khóc ngoài cổng gần một tháng. Thân chủ của anh có thể ngồi thêm bốn mươi phút.” Hội trường lặng như tờ. Kiên ngồi xuống, lau mồ hôi trên trán bằng mu bàn tay.
Trong khi đó, ở văn phòng tạm, khủng hoảng vẫn chưa buông đội của Khải Hoàn. Gần một tháng phòng khám bị niêm phong để lại một khoảng trống dòng tiền khiến họ phải thương lượng từng hóa đơn nhỏ. Không ai được tiêu một đồng chỉ để giữ thể diện.
Sáng hôm ấy, trong lúc chờ phiên họp, cả đội đã suýt cãi nhau. Một người muốn đăng toàn bộ đoạn ghi âm và email lên mạng ngay để ép Sở hủy đình chỉ. Người khác sợ làm vậy sẽ phá vỡ quy trình, cho phía Kiên cớ nói họ gây áp lực với hội đồng.
Khải Hoàn đã để họ nói hết, rồi gõ nhẹ lên mặt bàn. “Chúng ta không thắng bằng nóng ruột. Họ đóng cửa phòng khám bằng một tờ giấy vội. Chúng ta mở lại nó bằng những tờ giấy không vội.” Căn phòng dịu xuống từng chút. Cô điều dưỡng trẻ là người đầu tiên gật đầu, rồi lặng lẽ đi pha trà cho cả nhóm.
Trên diễn đàn của giới bác sĩ miền Trung, từ đêm hôm trước, một bài phân tích dài xuất hiện, chỉ ra từng điểm phi lý trong biên bản đình chỉ: một bệnh nhân rung nhĩ hai giờ không được xử trí mà vẫn sống, một kết quả ALT bốn trăm mười hai không kèm bất kỳ xét nghiệm gan nào khác, một ý kiến chuyên môn ký trước ngày kiểm tra. Khải Hoàn không biết tác giả là ai. Nhưng anh biết, khi chứng cứ đủ chắc, người lạ cũng có thể đứng lên làm tiếng nói công bằng.
Phan Trọng Kiên bắt đầu mất những cuộc gọi từng luôn được trả lời. Ngay trong giờ giải lao năm phút duy nhất của phiên họp, hắn gọi liên tiếp cho mấy người quen ở thành phố. Một chủ tịch doanh nghiệp cáo bận. Một trưởng phòng pháp chế xin hẹn sau. Một người bạn nhậu lâu năm nói đang ở nước ngoài, dù tấm ảnh check-in tối qua của ông ta vẫn còn định vị ở một quán ăn trên đường Lê Lợi.
Đến giờ thứ sáu, hội đồng đối chất xong mốc cuối cùng. Biên bản phiên họp được lập thành bốn bản: một gửi thanh tra Sở, một gửi cơ quan điều tra, một lưu tại văn phòng hội đồng, một đặt trong phong bì niêm phong giao cho luật sư các bên.
Trâm kiểm tra mép dán đến lần thứ ba mới cho mang đi. Chủ tọa đọc kết luận của hội đồng: không có cơ sở chuyên môn cho các cáo buộc chậm chuyển viện và gây tổn thương gan cấp; các tài liệu dùng làm căn cứ đình chỉ có dấu hiệu bị tạo dựng và chỉnh sửa; hội đồng kiến nghị Giám đốc Sở xem xét hủy quyết định đình chỉ phòng khám, đồng thời chuyển toàn bộ hồ sơ có dấu hiệu sai phạm sang cơ quan điều tra.
Không ai vỗ tay. Không phải vì không vui, mà vì sự im lặng lúc ấy có một sức nặng riêng, giống khoảnh khắc trong phòng mổ khi máy theo dõi trở lại nhịp đều. Lê Ngọc Hà gục mặt xuống bàn. Phan Trọng Kiên ngồi thẳng lưng, nhìn đăm đăm vào bức tường trống phía trước, hai bàn tay đặt trên đầu gối run lên từng đợt.
Sợi dây cuối cùng được kéo ra từ chính bộ hồ sơ mà Khải Hoàn mang theo trong chiếc cặp sờn góc từ ngày đầu: phim MRI trước sau của bốn mươi bệnh nhân, hồ sơ xét nghiệm định kỳ, biên bản hội đồng chuyên môn bệnh viện phê duyệt phác đồ. Trước khi giải tán, vị giáo sư thần kinh học xin được xem bộ phim ấy. Ông lật từng cặp phim, đối chiếu với điểm đánh giá vận động, rồi nói khẽ, không qua micro: “Kết quả này tốt hơn nhiều trung tâm lớn mà tôi biết.” Chỉ mấy người ngồi gần nghe thấy. Khải Hoàn là một trong số đó.
Khi rời khỏi hàng ghế phóng viên chật kín, Khải Hoàn ngoái nhìn lại hội trường một lần. Nơi đó không có ánh hào quang, không có thảm đỏ hay đèn sân khấu như buổi công bố ngày nào. Nhưng nó đã giữ lại được một mảnh sự thật, và với anh lúc này, một mảnh sự thật đặt đúng chỗ còn sắc hơn mọi bài diễn văn.
Ở cầu thang, Trâm đi cạnh anh, nhắc rằng kiến nghị của hội đồng chưa phải là quyết định. Tờ quyết định đình chỉ mang chữ ký của một phó giám đốc Sở, và chỉ chữ ký của chính người ấy, hoặc của Giám đốc Sở, mới hủy được nó. Họ vừa xuống đến sảnh thì luật sư chạy theo, đưa điện thoại cho Trâm xem tin nhắn từ văn phòng Sở. Vị phó giám đốc đã ký quyết định đình chỉ vừa xin nghỉ ốm đột xuất từ chiều nay, và hồ sơ kiến nghị của hội đồng tạm thời “chưa có người tiếp nhận”.