Chương 3 / 8 ◆ ~9 phút đọc

Chương 3: Vết tích trong máy chủ

Căn phòng trọ của Minh thay đổi chậm rãi trong những tuần tháng mười. Trên mặt bàn, cạnh cái laptop cũ, một tập hồ sơ photo lớn dần: sơ đồ hệ thống HIS của bệnh viện mà Đăng chụp lén từ phòng kỹ thuật, danh sách các phòng chức năng, tờ quyết định đình chỉ của anh, và một mảng giấy nhớ nguệch ngoạc những dòng chữ anh viết lúc hai, ba giờ sáng. Anh không còn là một bác sĩ nội trú nữa. Anh là một người đi ngược lại dòng nước để tìm chỗ nước bắt đầu.

Bước đầu tiên là máy chủ. HIS của Thành An — hệ thống thông tin bệnh viện, nơi mọi hồ sơ bệnh án sống — được quản trị bởi phòng Kỹ thuật thông tin dưới một người tên Hoàng, một kỹ sư ba mươi lăm tuổi luôn mặc áo phông đen và mang theo một lon cà phê mở dở. Minh không thể gặp Hoàng; anh không còn là nhân viên bệnh viện. Nhưng Đăng thì còn.

"HIS sao lưu đêm," Đăng giải thích qua điện thoại, hành lang khoa vọng tiếng rè rè. "Cứ hai giờ sáng, hệ thống chụp toàn bộ dữ liệu sang server backup B2. Bản backup chỉ giữ ba mươi ngày, sau đó ghi đè. Nếu mày muốn tìm bản gốc của hồ sơ trước khi nó bị sửa, mày có đúng một cái cửa sổ ba mươi ngày."

"Ngày 12 tháng 9," Minh nói. "Bản backup của đêm 12 tháng 9 còn không?"

"Đêm 12 tháng 9 đã bị ghi đè," Đăng nói. "Nhưng có một thứ người ta hay quên: bản backup không chỉ giữ hồ sơ. Nó giữ log truy cập của chính server backup — và log đó không nằm trong quyền xóa của quản trị HIS. Nó nằm trong quyền của quản trị hệ thống — là Hoàng. Hoàng không phải người của khoa Ngoại."

Minh hiểu ý bạn. Log của server backup — ai truy cập vào cái gì, lúc nào — là một cuốn nhật ký không ai dọn dẹp vì không ai nghĩ đến nó.

"Tao không thể đi xin Hoàng," Đăng nói tiếp. "Nếu tao đi, người ta sẽ hỏi tao hỏi gì. Nhưng có một cách khác. Hoàng uống cà phê ở quán sát cổng phụ mỗi sáng tám giờ rưỡi. Hoàng thích được hỏi về hệ thống của anh ấy — người kiểu ấy. Nếu một người 'từ công ty bảo trì HIS' gọi đến hỏi về quy trình sao lưu…" Đăng không nói hết câu. Không cần nói hết.

Minh không mạo danh công ty nào — anh không làm thế. Thay vào đó anh đến quán cà phê sát cổng phụ ba sáng liên tiếp, ngồi góc, và sáng thứ ba anh ngồi đối diện Hoàng như một người đồng nghiệp cũ: "Tôi là Trần Minh, từng là nội trú khoa Ngoại. Tôi đang cần hiểu một chuyện kỹ thuật về hệ thống lưu trữ, không liên quan đến công việc của anh."

Hoàng nghe tên anh — tên của vụ tai biến mà cả bệnh viện thì thầm — và mắt anh ta nhíu lại, nhưng không đứng dậy. Minh kể đúng và chỉ đúng sự thật: hồ sơ của anh bị sửa trên hệ thống, log ca mổ sạch bong, anh muốn biết một bản sao lưu đêm có lưu lại vết tích của lần sửa không.

"Mọi thao tác chỉnh sửa hồ sơ phải để lại bản ghi," Hoàng nói chậm, xoay lon cà phê. "Nếu log ca đó sạch, nghĩa là người làm dùng quyền quản trị cao nhất để xóa. Quyền đó có ba tài khoản: của tôi, của phó giám đốc kỹ thuật… và một tài khoản dùng chung của ban giám đốc." Anh ta ngừng. "Tôi không động vào ca đó. Tôi nhớ ca đó vì đêm đó tôi ở nhà đứa con ốm."

"Log của server backup," Minh nói.

Hoàng nhìn anh rất lâu. "Log backup B2 lưu mọi truy cập vào dữ liệu sao lưu — kể cả truy cập để sửa bản backup. Nói thẳng với cậu: nếu ai đó sửa hồ sơ trên hệ thống chính rồi dọn backup cho khớp, họ phải vào B2. Và khi vào B2, họ để lại tên tài khoản và giờ." Anh ta đứng dậy, bỏ tiền cà phê lên bàn. "Tôi không đưa cậu gì cả. Nhưng nếu một ngày cậu có giấy tờ hợp lệ — đơn khiếu nại, yêu cầu của thanh tra — tôi sẽ không nói dối về hệ thống của tôi."

Đó là một cánh cửa không mở — nhưng có khe. Minh ghi lại: log B2 tồn tại, không bị dọn, chờ một cái tên có quyền hỏi.

Bước thứ hai là tờ giấy. Trong hồ sơ điện tử đã bị sửa, bản scan "bảng theo dõi phẫu thuật" của y tá phòng mổ đã bị rút. Nhưng bản gốc giấy — tờ giấy trắng Nhung viết trong phòng mổ, có chữ ký và mốc giờ thực — không nằm trên hệ thống. Nó nằm ở đâu đó ngoài đời. Và người viết nó là Hồng Nhung.

Minh tìm đến Nhung một buổi chiều cuối tháng mười, tại cổng bệnh viện lúc chị tan ca. Chị đi qua anh gần như không nhận ra — rồi dừng lại, nhận ra, và một thứ gì đó đi qua mặt chị: không phải sợ, mà là mệt của người đã giữ một điều quá lâu.

"Chị Nhung," Minh nói. "Em là Trần Minh. Ca cụ Lợi ngày 12 tháng 9."

"Tôi biết cậu là ai." Giọng chị thấp. "Đi theo tôi. Đừng đứng đây."

Họ ngồi trong một quán nước nhỏ hai con phố xa bệnh viện. Nhung đặt hai tay quanh ly trà ấm, và khi chị bắt đầu nói, giọng chị đi thẳng vào vụ việc như người đã luyện sẵn trong đầu trăm lần.

"Buổi chiều hôm ca mổ, tôi được gọi lên phòng quản lý chất lượng. Họ hỏi tôi ai cầm trocar, ai bóc tách. Tôi kể đúng những gì tôi thấy." Chị ngừng. "Người đối diện tôi nói: 'Chị nhắc lại đi. Theo báo cáo, thao tác sai là của bác sĩ nội trú.' Tôi nói báo cáo sai. Họ nói: 'Chị suy nghĩ kỹ. Chị có một đứa con đang học cấp ba, và hợp đồng của chị hết hạn tháng mười hai.'"

Minh không nói gì. Chị không cần anh nói gì.

"Sáng hôm họp, họ gọi tôi đi khám sức khỏe định kỳ ở viện khác — trùng đúng giờ họp," Nhung nói. "Họ không cần tôi im. Họ chỉ cần tôi vắng mặt. Một bản lời khai 'phù hợp với báo cáo' được ký vắng tôi, với dòng 'y tá trưởng phòng mổ đã được hỏi, không có ý kiến khác'."

"Và bảng theo dõi phẫu thuật," Minh hỏi khẽ. "Bản scan của chị bị rút khỏi hồ sơ."

Nhung nhìn anh. Một cái nhìn mà trong đó có cả một phép đo: đo xem người ngồi trước mặt chị là một bác sĩ trẻ đang cháy tức hay một người biết mình đang làm gì. Rồi chị mở túi xách, lấy ra một tờ giấy gấp tư, trải phẳng trên mặt bàn.

Đó là tờ giấy trắng có kẻ ô: bảng theo dõi phẫu thuật, bản gốc tay viết. Trên đó, nét chữ thẳng của Nhung ghi từng mốc: 9g14 — đặt trocar (BS Vinh). 9g31 — bóc tách cân Calot (BS Vinh). 9g33 — chảy máu động mạch gan phải, phẫu thuật viên chính (BS Vinh) gây tổn thương. 9g34 — BS Trần Minh kiểm soát điểm chảy máu, quyết định mở bụng. 10g02 — đóng da. Cuối tờ: chữ ký của Nhung, và dấu thời gian của máy in phòng mổ.

"Mỗi ca mổ tôi viết bảng theo dõi tay, scan một bản lên hệ thống, giữ bản gốc trong tủ cá nhân — thói quen mười năm," Nhung nói. "Bản trên hệ thống bị rút. Bản này là bản gốc có chữ ký thời gian thực. Trên đời không có một máy chủ nào xóa được tờ giấy trong tủ nhà tôi."

Minh đặt hai tay lên mép bàn, không chạm tờ giấy, như người không muốn để dấu lên một thứ thiêng. "Chị đưa em tờ này, chị có thể mất việc."

"Tôi đã mất thứ quan trọng hơn việc rồi," Nhung nói, bình thản đến mức đau. "Tôi mất khả năng ngủ thẳng. Cụ Lợi chết năm ngày sau ca mổ đó. Tôi viết bảng theo dõi để hồ sơ nói sự thật. Người ta rút sự thật ra khỏi hồ sơ — thì người ta đã lấy của tôi thứ tôi phải lấy lại."

Họ ngồi im một lúc. Ngoài quán, phố đổ mưa nhỏ. Rồi Nhung nói thêm một câu mà tối hôm ấy Minh sẽ nghe lại trong đầu mình nhiều lần: "Nhưng cậu phải nhanh. Tuần trước, khoa tôi được thông báo 'điều động nhân sự': tôi sẽ bị chuyển sang khoa Lão từ tháng mười hai. Người ta đang dọn tôi ra khỏi phòng mổ — và người dọn tôi ra không phải người muốn tôi thấy cậu."

"Chị có bị đe dọa trực tiếp không?"

"Hôm qua có một cuộc gọi không tên," chị nói đều. "Giọng nam, chỉ một câu: 'Chị Nhung, giấy tờ cũ giữ làm gì, mục nát đi.' Tôi giữ tờ này ba mươi lăm ngày chờ một người đến hỏi. Cậu đến rồi. Đừng để nó mục."

Minh gấp tờ giấy lại — chị cho phép anh giữ — và đặt vào túi trong của áo, chỗ sát ngực. Bước ra ngoài mưa, anh hiểu rằng từ đêm nay, trong anh không còn là một người bị oan đang đi kiện. Trong anh là người giữ một nửa sự thật của một người đã chết. Và ở đâu đó trên tầng bốn, một người đang gọi điện dọn đường — vì người đó biết, sự thật còn thở ngoài kia thì tờ quyết định trên bàn chỉ là tờ giấy đang chờ bị lật.

Đã đọc xong

Chương 3 / 8

Câu chuyện vẫn còn phía trước.

Đọc chương tiếp
Home Trước Sau
Đọc tiếp chỗ đang dở? Bạn đã đọc một phần chương này.
Danh sách chương

Mở mục lục để tải danh sách chương.

Xem toàn bộ 8 chương trên trang truyện

Cài đặt Đọc truyện
Cỡ chữ
Giãn dòng
Độ rộng trang đọc
Kiểu Chữ
Phông Nền
💬 Bình luận đoạn
Đang tải bình luận...