Chương 10: Gian Hàng Đối Diện
Hai gian hàng nằm đối diện nhau ở hội chợ nông sản. Không ai sắp đặt có chủ ý, nhưng ban tổ chức đã vô tình xếp Hợp tác xã Mật ong Vạn An vào ô B12, còn VietHoney ở ô B13, cách nhau đúng một lối đi rộng ba mét.
Gian VietHoney lớn gấp bốn. Màn hình LED chạy liên tục đoạn phim cánh đồng hoa bạc hà, kệ hàng xếp kín những hũ bao bì bóng loáng, nhân viên mặc đồng phục mới tinh. Bên phía Đăng chỉ có hai chiếc bàn, một màn hình nhỏ và tấm bảng hiển thị mã lô.
Mỷ nhìn sang bên kia, bĩu môi: “Thua ngay từ cái biển.”
Đăng đang cặm cụi chỉnh lại một mã QR bị in lệch. “Mình có thi biển đâu.”
“Khách đi hội chợ nhìn biển trước tiên.”
“Thế bà ra đứng trước biển mà cười.”
Mỷ đập vào vai anh một cái. “Cậu tự đi mà đứng.”
Khánh An tới muộn hơn. Cô không đứng trong quầy bán hàng, vì Vạn An Capital có lịch gặp đối tác thu mua ở phòng bên cạnh. Đăng hỏi ngay khi cô ghé qua: “Kết quả đánh giá VietHoney có chưa?”
“Bên mua đã nhận bản dự thảo.”
“Có gì trong đó?”
“Chưa được phép chia sẻ.”
Đăng gật đầu, không hỏi thêm.
Khoảng mười giờ, Lương Mỹ Hạnh bước sang. Cô mặc bộ vest nâu, thẻ tên trên ngực ghi chức danh giám đốc kinh doanh. “Chúc mừng anh.”
Đăng ngẩng lên. “Vì chuyện gì?”
“Lô hàng được bên mua nhận lại.”
“Cảm ơn.”
Hạnh nhìn tấm bảng truy xuất nguồn gốc một lúc. “Anh vẫn làm mọi thứ khó khăn như trước.”
“Em vẫn làm bán hàng?”
“Ừ.”
“Khang đâu?”
“Đang gặp đối tác.” Hạnh siết tay quanh tập tờ rơi giới thiệu. “Đăng, vụ báo cáo chì không phải do em.”
“Anh chưa hỏi.”
“Nhưng anh nghĩ.”
“Anh đang cố không để suy nghĩ thay cho bằng chứng.”
Cô cười buồn. “Anh thay đổi rồi.”
“Có thể.”
“Anh có gửi sản phẩm bên em đi kiểm nghiệm không?”
“Có.”
Hạnh nhìn thẳng vào anh. “Kết quả thế nào?”
“Luật sư đang giữ.”
“Anh định đem ra dùng ở đây?”
“Không.”
Cô bất ngờ thật sự. “Vậy để làm gì?”
“Để biết mình đang nói chuyện gì.”
Hạnh hạ giọng, liếc về phía gian hàng của mình. “Có những lô nguyên liệu mua ngoài.”
Đăng không phản ứng. “Anh biết.”
“Không. Anh nghi thôi.”
“Đúng.”
“Ban đầu Khang nói chỉ dùng cho dòng mật phối trộn, không bán dưới nhãn đơn nguồn.” Hạnh nói chậm, như sợ chính lời mình.
“Sau đó?”
“Sản lượng không đủ cho hợp đồng.”
“Em ký?”
Hạnh nhắm mắt. “Một số hồ sơ bán hàng.”
“Em biết nguồn?”
“Biết không đủ rõ.”
Đăng im lặng một lúc. “Tại sao bây giờ em mới nói?”
“Bên đánh giá của khách hàng đang hỏi.” Hạnh đáp. “Và Khang đang chuẩn bị nói rằng bộ phận kinh doanh tự chọn nhãn.”
Đăng bật cười rất khẽ. Vẫn cùng một kịch bản: khi hệ thống lung lay, người đứng đầu tìm người đứng thấp hơn để đẩy ra trước.
“Em muốn anh làm gì?”
“Không biết.” Hạnh nói. “Có lẽ chỉ muốn anh biết.”
“Nếu em có hồ sơ, hãy đưa cho nhóm đánh giá của bên mua hoặc luật sư của em.”
“Không đưa cho anh?”
“Không.” Đăng nói. “Anh là đối thủ thương mại. Hồ sơ đi qua tay anh chỉ làm câu chuyện bẩn thêm.”
Hạnh nhìn anh rất lâu. “Em từng nghĩ anh không hiểu kinh doanh.”
“Anh vẫn đang học.”
Cô quay về gian hàng đối diện, bước chân nhanh hơn lúc sang.
Gần trưa, Hoàng Duy Khang xuất hiện. Hắn không sang ngay, chỉ đứng bên kia lối đi, tay đút túi quần, nhìn. Đến khi một khách mua nước ngoài dừng lại gian Đăng hỏi về truy xuất nguồn gốc, Khang mới bước tới.
“Cẩn thận.” Hắn nói bằng tiếng Việt, đủ lớn cho những người xung quanh nghe thấy. “Bên này vừa dính tin nhiễm chì.”
Mỷ đỏ bừng mặt, định quay sang cãi. Đăng giơ tay ngăn bà lại.
“Đúng.” Anh quay sang người khách, giải thích chậm rãi bằng tiếng Anh. “Một báo cáo bị phát tán với tên mẫu đã bị sửa. Chúng tôi đã tạm giữ giao hàng và lấy mẫu độc lập. Hồ sơ xác minh ở đây.”
Đăng mở máy tính bảng, không giấu giếm gì về cuộc khủng hoảng. Người khách xem kỹ từng trang, rồi hỏi về chì.
“Các mẻ bị giữ không cho kết quả bất thường trong nhóm chỉ tiêu kiểm lại.”
“Tất cả các mẻ?”
“Mẫu lấy theo kế hoạch đã thống nhất với bên mua.”
Người khách gật đầu, nói một tiếng “tốt” rồi ghi lại tên hợp tác xã.
Khang cười khẩy. “Mày bán giấy giỏi thật.”
Đăng nhìn hắn. “Còn mày?”
“Tao bán sản lượng.”
“Vậy chắc đánh giá nguồn dễ thôi.”
Nụ cười của Khang khựng lại nửa nhịp. Đăng nhìn thấy, nhưng không nói thêm câu nào.
Trước giờ diễn đàn buổi chiều, một khách mua lẻ cầm hũ VietHoney sang, thách Đăng đo ngay tại chỗ để chứng minh hàng bên kia pha đường. Đăng từ chối. “Một phép đo tại quầy không đủ để kết luận thành phần.”
Người khách cười: “Tưởng anh đang đấu với họ.”
“Tôi đang bán hàng của mình.” Đăng đáp. “Nếu muốn đánh giá hũ kia, phải lấy mẫu và dùng phương pháp phù hợp.”
Ông khách nhún vai bỏ đi, nhưng một phóng viên đứng gần đó đã ghi câu ấy vào sổ.
Buổi chiều, diễn đàn chuyên đề của hội chợ mời các doanh nghiệp nói về truy xuất nguồn gốc. VietHoney đăng ký trước, Vạn An cũng được mời. Khang trình bày quy mô vùng nguyên liệu, sản lượng và kế hoạch xuất khẩu. Màn hình hiện dòng chữ cỡ lớn: “500 tấn năng lực cung ứng bạc hà cao nguyên.”
Đăng ngồi bên dưới. Anh không biết con số ấy đúng hay sai, nhưng anh biết sản lượng mật bạc hà đơn nguồn thực sự không thể suy ra chỉ từ số thùng ong.
Đến lượt mình, Đăng không phản bác con số 500 tấn. Anh trình bày cách một mẻ hàng được hình thành, và vì sao truy xuất phải cho phép lần ngược từ hũ về bồn, từ bồn về phiếu cân, từ phiếu cân về nông hộ và ngày thu.
Một người dưới hội trường hỏi: “Nếu hệ thống có QR thì dữ liệu có chắc là thật không?”
Đăng trả lời: “Không.”
Khán phòng xôn xao. Anh nói tiếp: “QR chỉ dẫn tới dữ liệu. Muốn tin dữ liệu, vẫn cần kiểm soát người nhập, đối chiếu hóa đơn, lấy mẫu độc lập và đánh giá định kỳ.”
Khánh An ngồi cuối phòng. Cô không vỗ tay, chỉ cúi xuống ghi gì đó vào sổ.
Tối hôm ấy, bên mua gửi một thông báo ngắn: “Đợt đánh giá nguồn VietHoney phát hiện sai lệch cần làm rõ giữa sản lượng khai báo vùng Đồng Văn và hồ sơ mua nguyên liệu. Yêu cầu bổ sung đang được gửi tới nhà cung cấp.”
Không có chữ gian lận nào. Nhưng thế là đủ để con số 500 tấn trên màn hình không còn đứng một mình.