Chương 3: Hội Nghị Không Có Tên Tôi

Hội nghị Thực phẩm Sạch Hà Nội đông hơn Phong tưởng. Sảnh khách sạn chật kín người đeo thẻ, những gian trưng bày sữa chua, phô mai, nước ép xếp san sát, mùi cà phê và nước hoa trộn lẫn trong máy lạnh. Ở lối vào, màn hình lớn chạy liên tục danh sách diễn giả của phiên chuyên đề cuối chiều.

Không có tên Vũ Gia Phong.

Vị trí của anh đã được thay bằng Bùi Trọng Nghĩa. Chủ đề anh đăng ký từ hai tháng trước, “Chuỗi lạnh sữa tươi cao nguyên: dữ liệu không thể nói dối”, được đổi thành “Minh bạch chuỗi lạnh: chuẩn mới cho ngành sữa Việt”. Phong đứng nhìn dòng chữ ấy trôi qua, rồi trôi lại, như người nhìn căn nhà mình xây có kẻ khác treo biển.

Thanh Tâm đứng cạnh, khẽ hỏi: “Đau không?”

“Có.”

“Giữ cái đau đó lại,” cô nói. “Nhưng đừng để nó cầm micro thay anh.”

Họ bước vào hội trường khi Nghĩa đang ở slide cuối cùng. Ánh đèn sân khấu hắt lên gương mặt hắn một vẻ chững chạc rất đáng tin. Hắn chỉ tay vào biểu đồ nhiệt độ minh họa, giọng tự tin: “Trong chuỗi lạnh, chúng ta không thể tin vào lời hứa. Chúng ta phải tin vào dữ liệu được khóa, được xác minh, được kiểm toán.”

Phong nhận ra biểu đồ ấy ngay từ hàng ghế cuối. Màu của đường nhiệt độ, vạch ngưỡng 6°C, dòng ghi chú “điểm nguy cơ khi xe dừng quá 40 phút”, tất cả đều nằm trong bản trình bày anh gửi cho Hồng Nhung hồi cô chuẩn bị đi gọi vốn. Anh còn nhớ mình đã chọn màu xanh ấy vì nó dễ đọc dưới nắng khi tài xế mở máy tính bảng ngoài trời.

Phần hỏi đáp bắt đầu. Thanh Tâm giơ tay, đứng dậy cầm micro, giọng bình thản như đang hỏi về lãi suất.

“Anh Nghĩa nói hệ thống của anh khóa dữ liệu ba lớp. Tôi muốn hỏi một tình huống cụ thể: nếu một xe bị giữ vì hồ sơ bị tố giả, anh sẽ ưu tiên giữ xe để điều tra, hay ưu tiên bảo toàn nhiệt độ hàng hóa?”

Nghĩa mỉm cười, đáp gọn: “Nếu hồ sơ có dấu hiệu giả, giữ xe là cần thiết.”

“Kể cả khi niêm phong còn nguyên, data logger độc lập xác nhận bồn chưa mở, và nhiệt độ đang tăng chính vì thời gian giữ kéo dài?”

Hội trường bắt đầu xì xào. Vài người quay xuống tìm xem ai vừa đặt câu hỏi. Nụ cười của Nghĩa vẫn ở trên môi, nhưng mắt hắn đã tìm thấy Phong ở hàng ghế cuối.

Phong đứng dậy, bước dọc lối đi lên phía trước. “Tôi đang nói về vụ bốn xe lạnh của Phong Nguyên bị giữ ở trạm cân sáng nay.”

Người điều phối phiên vội đứng lên, lúng túng cầm micro. “Anh Phong, phần trình bày của anh đã tạm hoãn…”

“Tôi không trình bày,” Phong đáp. “Tôi phản hồi, khi tên công ty tôi đang bị dùng làm ví dụ xấu mà không ai gọi thẳng tên. Tôi chỉ mở dữ liệu.”

Anh đặt laptop lên bục. Thanh Tâm đi theo sau, đặt cạnh đó một chiếc USB đựng trong túi niêm phong, phía ngoài có chữ ký.

“Dữ liệu này được trích xuất tại trạm cân sáng nay,” cô nói vào micro. “Có biên bản, có chữ ký của các tài xế, có người kiểm tra của trạm, và tôi là người làm chứng.”

Người điều phối nhìn ban tổ chức. Ban tổ chức nhìn nhau. Không ai muốn là người tắt micro của một doanh nghiệp đang xin công khai dữ liệu trước hàng trăm khách mời và một buổi livestream. Màn hình lớn chuyển sang dashboard của Phong Nguyên.

Phong không nói ngay. Anh để cả hội trường nhìn màn hình vài giây, đủ lâu để những tiếng xì xào lắng xuống, đủ lâu để những người ngồi hàng đầu kịp đeo kính lên. Anh từng tập bài trình bày này với một bản kịch bản dài mười trang, nhưng lúc này anh hiểu dữ liệu tự nó đã là kịch bản.

Bốn đường nhiệt độ hiện ra: xe 01, 02, 03, 04. Cả bốn đường xanh nằm dưới ngưỡng an toàn suốt chặng đường từ Mộc Sơn. Đến đoạn trạm cân, chúng nhích dần lên vì xe đứng quá lâu, đường của xe 01 dốc nhất. Bên dưới, mã niêm phong không đổi, trạng thái cửa bồn luôn là đóng, tọa độ GPS trùng khít với vị trí trạm cân. Không ai trong hội trường cần là chuyên gia mới đọc được những con số ấy.

Phong phóng to phần mã lô. “Đây là mã lô thật: MS-0417-D. Đây là mã trên bản photo tố cáo: MS-0417-B. Lô B là lô thử nghiệm nội bộ đã hủy, chưa từng xuất hàng. Trong sáu tháng qua, chỉ có ba người được quyền truy cập mã này.”

Anh không nói ra tên Hồng Nhung. Nhưng những ai đang nhìn về phía cô ở hàng ghế khách mời đều thấy gương mặt cô biến sắc.

Thanh Tâm bấm sang slide thứ hai. Màn hình chia làm ba phần: bản đề xuất cũ của Phong, email anh gửi cho Trần Hồng Nhung kèm bản trình bày, và slide Nghĩa vừa trình chiếu mười phút trước. Chúng giống nhau đến mức có người trong hội trường bật thành tiếng, có người giơ điện thoại lên chụp.

Phong quay về phía Hồng Nhung. Giọng anh không giận dữ, chỉ mệt.

“Em có thể xóa tin nhắn. Nhưng em không xóa được email đã gửi cho ban cố vấn của quỹ ngày hôm đó.”

Cô ngẩng lên, mặt trắng bệch. Trên sân khấu, Nghĩa vẫn đứng nguyên chỗ cũ, tay siết chiếc bút trình chiếu, không nói được câu nào. Lần đầu tiên trong ngày, hắn không có sẵn một nụ cười để đáp lại.

Một người đàn ông trung niên ở hàng ghế đầu giơ tay. Thẻ đeo của ông ghi tên một tập đoàn sữa lớn. “Chúng tôi muốn xem thêm kết quả kiểm nghiệm của lô sữa sáng nay.”

Phong gật đầu. “Kết quả chính thức sẽ có trong 24 giờ. Nếu có một chỉ tiêu vi sinh vượt ngưỡng, tôi chịu trách nhiệm. Nếu tất cả đều đạt, tôi yêu cầu công khai nguồn gốc bản photo nghi giả.”

Ban tổ chức tuyên bố tạm dừng phiên thảo luận. Ngay khi Phong bước xuống sân khấu, phóng viên và máy quay đã vây kín lối đi. Đèn flash chớp liên tục, hàng loạt câu hỏi chồng lên nhau. Anh dừng lại, chỉ trả lời một câu:

“Trong ngành sữa, lời nói không làm sạch được một lít sữa bẩn. Và cũng không làm bẩn được một lít sữa sạch.”

Câu nói ấy được cắt ra, đăng lên mạng gần như ngay lập tức. Trên đường ra bãi xe, Lợi gọi điện báo các bình luận đã bắt đầu đổi chiều, có người còn chia sẻ lại slide so sánh ba phần. Phong nghe, gật đầu, nhưng không thấy nhẹ nhõm. Anh biết dư luận là thứ dễ quay đầu nhất, và cũng dễ quay lại nhất.

Đúng lúc anh mở cửa xe, điện thoại báo có email mới. Người gửi là đối tác thu mua lớn nhất của Phong Nguyên, đơn vị chiếm gần một nửa sản lượng anh nhận từ các nông trại. Nội dung chỉ có một dòng: “Tạm dừng thu mua cho đến khi vụ việc được làm rõ.”

Phong đưa điện thoại cho Thanh Tâm. Cô đọc xong, im lặng vài giây, rồi trả lại máy cho anh.

“Bây giờ mới chạm đáy.”