Chương 6: Bản đồ lô hàng
Buổi đầu Tấn Lợi đến gặp Hạnh, Khánh không có mặt.
Cuộc gặp diễn ra trong một văn phòng thuê ở Nha Trang, với đại diện bộ phận tuân thủ của Hoàn Cầu. Hạnh muốn nghe Lợi kể trước khi những câu hỏi của Khánh chen vào. Anh biết quá nhiều về mâu thuẫn giữa mình và Đại Nam để có thể coi cuộc gặp ấy như một cuộc hỏi chuyện bình thường.
Lợi làm kho hơn sáu năm. Anh không biết phần mềm âm thanh của Khánh thuộc về ai, cũng không biết chuyện chai dung dịch ở Đầm Môn. Khi Hạnh hỏi điều gì khiến anh muốn báo tin, anh trở về những việc quen thuộc với mình: mã lô, ngày xe chạy và số cân.
Trong ba tháng gần đây, một số lô yến thô từ nguồn A và B được nhập vào Đại Nam, rồi chuyển đến cơ sở sơ chế thuê ngoài có mã nhà cung ứng DN-17. Khi hàng quay lại, trọng lượng thành phẩm trên hồ sơ đôi lúc cao hơn mức Lợi thấy hợp lý sau nhặt lông và làm sạch.
“Tôi có hỏi,” anh nói. “Quản lý bảo bên đó có công nghệ giữ ẩm tốt. Tôi không dám bảo hàng giả. Tôi chỉ thấy số cân.”
Hạnh ghi cả phần anh chưa biết. Lợi không mang tệp của công ty ra ngoài; anh chỉ nhớ một số mã lô và ngày xe. Bộ phận tuân thủ yêu cầu anh không quay lại tải thêm dữ liệu trái phép. Nếu cần hồ sơ kho, việc bảo toàn và cung cấp phải đi qua đường chính thức.
Khi được nghe lại nội dung buổi gặp, Khánh chú ý ngay đến DN-17. Anh đã từng đứng cạnh Lợi, cùng lắp cảm biến, cùng xử lý những việc không có gì đáng kể. Giờ một điều người làm kho thấy không ổn lại có thể đưa họ đến một cơ sở chưa từng xuất hiện trong lời quảng bá của Đại Nam.
“Lợi nhớ chắc đến đâu?” anh hỏi.
“Đến đâu đã được ghi đến đó,” Hạnh đáp. “Còn số cân, muốn kết luận phải có nhiều thứ hơn lời nhớ lại.”
Cát Tường quyết định tổ chức lấy mẫu thị trường, tách khỏi vụ việc ở dự án Đầm Môn. Hoàn Cầu mua sản phẩm Đại Nam từ nhiều kênh bán lẻ. Bao bì được giữ nguyên, mã lô được chụp cùng hóa đơn, nơi mua và ngày mua. Những sản phẩm đưa đến phòng kiểm nghiệm mang mã mẫu; nhân viên thu mẫu không nói cho phòng biết mục tiêu đang xác minh.
Trên bàn của Phương, các hộp yến xếp cạnh nhau trông gần như giống hệt. Trong bảng theo dõi, chúng nằm ở những ô khác nhau theo loại sản phẩm và lô. Cô thêm mẫu từ các nhà cung cấp khác để đối chứng. Khánh nhìn bảng, hiểu rằng lần này họ phải tìm xem bất thường có lặp lại ở đâu, kể cả khi phần lớn số hộp trước mặt không đem về kết quả anh đang chờ.
Vòng kiểm nghiệm đầu tiên đúng là cho thấy phần lớn mẫu Đại Nam nằm trong dải bình thường của nhóm chỉ tiêu được kiểm. Ba lô có đặc điểm thành phần đường bột và độ ẩm khác biệt đáng kể. Một lô khác có kết quả ở chỉ tiêu liên quan xử lý bề mặt cần được xác nhận thêm.
Phương chuyển sang kiểm nghiệm lại ở phòng thứ hai. Các con số tuyệt đối không hoàn toàn trùng nhau, nhưng kết quả cùng chỉ ra ba lô cần tìm hiểu sâu hơn.
Cát Tường ngồi xem từng cột, rồi hỏi:
“Vậy không phải toàn bộ sản phẩm?”
“Đúng. Những mẫu bình thường cũng là kết quả của chương trình này,” Phương nói. “Mình không bỏ chúng đi chỉ vì chúng không làm câu chuyện hấp dẫn.”
Khánh kéo danh sách mã lô lại gần. Một trong ba mã có dãy đầu trùng với điều Lợi nhớ về hàng đi DN-17. Anh đặt bản ghi lời kể cạnh kết quả kiểm nghiệm, dò thêm lần nữa trước khi chỉ cho Phương xem.
Đó là chỗ đầu tiên hai nguồn độc lập gặp nhau. Nó còn nhỏ: một mã gợi lại một chuyến đi, đặt cạnh một kết quả cần xác minh. Nhưng sau nhiều ngày chỉ có nghi ngờ, Khánh thấy mình muốn kéo đường nối ấy đi xa hơn ngay lập tức.
Họ dựng sơ đồ lên tường. Từ từng sản phẩm mua ngoài thị trường, đường nối đi qua mã lô, ngày sản xuất trên bao bì, rồi đến tài liệu vận chuyển có thể thu thập hợp pháp. Phần chưa xác minh để trống. Khánh dán xong một tờ giấy, đứng lùi lại. Không có tên Hùng ở cuối bất cứ đường nào.
Hạnh đề nghị gửi thông báo đến Đại Nam, yêu cầu bảo toàn tài liệu của các lô cụ thể trong chương trình thẩm định nguồn cung. Nếu việc bán hàng cho Hoàn Cầu còn được tiếp tục, những kết quả bất thường ấy cần đi cùng hồ sơ truy xuất để giải thích.
Đại Nam phản hồi gay gắt. Họ nhấn mạnh xung đột lợi ích của một cựu nhân viên đang cộng tác với Hoàn Cầu, rồi từ chối cung cấp hồ sơ nội bộ ngoài phạm vi đàm phán.
Khánh đọc đoạn nhắc đến mình hai lần. Anh có cảm giác công việc nào đi đến một điểm quan trọng cũng bị kéo về ngày anh rời công ty. Cát Tường không tranh cãi thêm trong thư. Cô tạm dừng ý định mua hàng Đại Nam, chuyển kết quả cho pháp chế đánh giá nghĩa vụ báo cáo nếu có dấu hiệu liên quan an toàn thực phẩm.
Nhánh vận chuyển chai dung dịch vẫn được xác minh riêng. Nhà vận chuyển khôi phục được dữ liệu định vị chuyến xe. Điểm dừng ở Vạn Ninh trùng địa chỉ pháp lý của một doanh nghiệp kho vận từng phục vụ DN-17; giữa các bên có quan hệ thuê kho, chưa thể coi họ là cùng một công ty.
Khánh hỏi đến máy quay ở kho. Câu trả lời khiến anh ngồi im: thời gian lưu chỉ ba mươi ngày, đoạn cần xem đã không còn.
Anh nhìn lại khoảng dừng mười lăm phút đã biết từ trước. Có địa chỉ, có tuyến xe, nhưng hình ảnh về người đưa kiện hàng lên đã nằm ngoài khoảng dữ liệu được giữ. Biết nơi cần tìm không có nghĩa thứ cần tìm vẫn đợi ở đó.
Nhật ký cuộc gọi phục vụ công việc của tài xế cho thấy, trước khi ghé kho, anh nhận cuộc gọi từ một số điện thoại doanh nghiệp trả sau. Nhà mạng không cung cấp tên chủ thuê bao cho Hoàn Cầu. Hạnh nói nếu vụ việc được điều tra chính thức, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu dữ liệu ấy. Khánh đành để đường nối dừng ở số điện thoại, chưa có tên người phía sau.
Trong lúc những câu trả lời bên ngoài còn chậm, Phương trở lại Đầm Môn để kiểm tra việc khắc phục. Sau khi các biện pháp được đánh giá, cô cho phép vận hành lại có giới hạn. Lô mới được thu và xử lý với hình ảnh khu giao nhận, việc kiểm tra đối chiếu vật tư cũng được thực hiện đầy đủ.
Khánh có mặt khi lô ấy đi qua khu sơ chế. Anh nhìn các chai được đặt đúng khu, những phiếu nhận không còn để chờ nhập sau. Mọi thứ vẫn là công việc quen thuộc, nhưng anh không còn thấy những phút kiểm tra ấy thừa thãi.
Kết quả lô mới phù hợp. Mốc thương mại chưa được mở hoàn toàn, song Cát Tường cho giải phóng một phần ngân sách. Khánh gửi báo cáo cho đội. Không có lời tuyên bố trở lại nào; với những người đã ngồi nghe anh nói về khả năng giảm giờ làm, việc được tiếp tục công việc đã có ý nghĩa riêng.
Hạnh cũng đem đến tiến triển của hồ sơ sở hữu trí tuệ. Đại Nam đã gửi danh sách mã băm các tệp họ cho rằng Khánh còn giữ. Sau đối chiếu, hai tệp được xác định rõ là dữ liệu công ty. Anh xóa theo biên bản, hoàn tất việc xác nhận không còn bản sao.
Ba tệp còn lại là các phiên bản có trước ngày Khánh vào Đại Nam. Hạnh gửi trình tự thời gian kèm chứng cứ để làm rõ nguồn của chúng. Một nhóm thành phần chương trình khác có phần đồng phát triển; nếu muốn dùng, Khánh còn phải thương lượng cấp phép.
“Cậu định giữ nhóm này trong kế hoạch không?” Hạnh hỏi.
Khánh xem lại danh sách chức năng. Bỏ chúng đi nghĩa là phần mềm mới còn chậm. Anh đã cảm nhận điều đó mỗi đêm ngồi trước những chỗ chưa viết xong. Nhưng anh cũng không muốn một mốc vận hành ở Đầm Môn phải chờ cuộc tranh cãi về thứ mình được quyền sử dụng.
“Không dùng,” anh đáp. “Tôi làm phần thay thế.”
Anh cập nhật lại ghi chép thiết kế. Những dòng bị gạch ra đều là thứ anh từng bỏ công sức vào; gạch chúng không dễ chịu như khi nói trong cuộc họp. Bù lại, ngày hôm sau anh biết mình cần viết gì mà không phải đợi Đại Nam trả lời.
Cuối tháng, sơ đồ lô hàng có thêm ba đường nối: một lô bất thường mua ở Nha Trang, một lô ở TP.HCM và một lô mua trực tuyến qua đại lý chính thức. Mã sản xuất của chúng gần nhau. Hóa đơn đại lý được phép cung cấp cho thấy cả ba cùng xuất kho Đại Nam trong một tuần.
Phương hỏi liệu cả ba có đi DN-17 không. Lợi chỉ nhớ chắc một lô. Hạnh yêu cầu dừng ở câu trả lời ấy, không đọc những mã còn lại theo cách khiến anh thấy mình phải nhận ra chúng.
Khánh cất phần danh sách định đưa thêm. Một ký ức không chắc có thể rất dễ bị biến thành câu trả lời chắc chắn khi người nghe chờ nó quá lâu.
Cát Tường quyết định gửi những mẫu còn nguyên của ba lô đến phòng kiểm nghiệm thứ ba, tập trung vào một số chỉ tiêu trọng yếu. Kết quả tiếp tục cho thấy hai trong ba lô có thành phần ngoại lai không phù hợp đặc điểm yến sào nguyên liệu mà Hoàn Cầu yêu cầu. Lô còn lại chỉ có độ ẩm cao.
Phương tách phần ghi chú trên sơ đồ. Ba lô từng được đánh dấu cùng một nhóm giờ cần được đọc khác nhau. Kết quả ấy cũng không thay cho việc xác nhận chỉ tiêu xử lý bề mặt ở lô khác đã phát hiện từ vòng đầu.
Khánh đứng cạnh cô, cầm bút mà chưa viết. Có thể có pha trộn, có thể có xử lý làm trắng, cũng có thể một lô chỉ sấy chưa tốt. Mỗi khả năng cần được kiểm tra bằng đường đi và hồ sơ của chính nó. Anh viết dưới bảng: “Không gộp mọi bất thường thành một nguyên nhân.”
Nếu trước đó, anh mong nhiều đường nối sẽ đưa đến một câu chuyện giản đơn hơn, thì bức tường lúc này làm điều ngược lại. Có những điều rõ thêm; cũng có những lô phải tách ra, những khoảng trống vẫn nguyên. Nhưng anh đã biết mình không thể dùng tên Đại Nam để lấp tất cả.
Ngày ấy, Cát Tường nhận thư mời dự hội nghị ngành yến sào ở Nha Trang. Đại Nam là nhà tài trợ lớn. Một số đối tác muốn Hoàn Cầu ký biên bản ghi nhớ ngay tại sự kiện.
Cô đưa thư cho Khánh xem, hỏi anh có muốn đi không. Anh nhìn tên nhà tài trợ rồi quay sang sơ đồ trên tường.
“Đi nếu mình trình bày phương pháp truy xuất. Tôi không muốn lên đó đấu khẩu.”
“Nếu Hùng công kích anh?”
“Phần sở hữu trí tuệ để luật sư trả lời. Tôi nói dữ liệu mình có quyền nói.”
Cát Tường gật đầu.
“Vậy chuẩn bị như một phiên chuyên môn.”
Khánh mở một tệp trình bày mới. Sau lưng anh, những đường nối vẫn dừng đúng nơi chứng cứ cho phép. Anh muốn mang được cách làm ấy đến hội nghị, cả những phần còn trống, dù biết người ta có thể đang chờ ở anh một điều khác hẳn.