Chương 8: Hội nghị không phải phòng xử án

Vừa bước vào sảnh khách sạn, Khánh đã nhìn thấy gian hàng Đại Nam.

Nó nằm gần lối vào, rộng hơn những gian xung quanh. Trên màn hình lớn, sóng vỗ vào đảo đá, những tổ yến trắng lần lượt hiện lên cùng lời giới thiệu về một chuỗi sản xuất khép kín. Người dự hội nghị dừng lại xem, nhận tài liệu, trao danh thiếp. Khánh từng đứng trong những cuộc giới thiệu như thế, biết lúc nào người thuyết trình sẽ chuyển từ nguồn nguyên liệu sang công nghệ.

Hôm nay anh đi ngang qua cùng Phương và Hạnh.

Hội nghị ngành yến sào ở Nha Trang đông hơn anh dự tính. Giữa các thương hiệu còn có nhà cung ứng thiết bị, công ty bao bì và phòng kiểm nghiệm. Những cuộc hẹn được sắp sát nhau; ai cũng có thứ cần giới thiệu hoặc người cần gặp. Cát Tường đến sau cuộc họp nội bộ Hoàn Cầu. Cô không mang hợp đồng để ký với Đại Nam. Bộ phận thương mại đã được báo rằng biên bản ghi nhớ phải chờ các lô đang tạm giữ được giải trình.

Khánh đang đi về phía phòng tổ chức phiên chuyên môn thì Hùng chặn anh ở hành lang.

“Cậu định lên sân khấu bôi nhọ Đại Nam?”

Khánh dừng lại. Sau lưng Hùng, khách vẫn đi qua, có người nhận ra cả hai rồi chậm bước. Anh không muốn cuộc gặp này trở thành điều đầu tiên họ kể lại về hội nghị.

“Tôi trình bày hệ thống truy xuất của dự án thử nghiệm,” anh đáp. “Nếu anh muốn trao đổi về dữ liệu cụ thể, để pháp chế hai bên làm.”

Hùng cười nhạt.

“Cậu nghĩ vài mẫu kiểm nghiệm và vài dòng nhật ký đủ làm cả ngành quay lưng với tôi sao?”

“Không. Tôi cũng không muốn người ta quay lưng với bất kỳ ai chỉ vì vài mẫu.”

Hùng im một nhịp. Khánh đi tiếp khi khoảng trống trước mặt mở ra. Anh vẫn thấy vai mình căng, bàn tay giữ tập tài liệu chặt hơn cần thiết. Cuộc gặp ngắn đến mức người ngoài có thể chỉ nhìn thấy hai người vừa chào nhau.

Đến giờ trình bày, trang đầu tiên chiếu lên không có tên hay biểu trưng Đại Nam. Khánh kể chuyện ở Đầm Môn: một vật tư chưa được phê duyệt đã lọt vào khu sơ chế, lô thử nghiệm có kết quả bất thường, khoản giải ngân bị tạm dừng. Anh nói cả việc nhóm mình phải lần lại đường bàn giao mẫu và sửa khâu nhận hàng.

Trong phòng có người ngẩng lên khỏi điện thoại. Có lẽ họ đang chờ một câu chuyện thành công, còn Khánh lại bắt đầu từ lần dự án mắc lỗi.

“Những hôm mọi chỉ số đều đẹp, ai cũng dễ tin hệ thống đang làm tốt,” anh nói. “Đến khi có một lô bất thường, chúng tôi mới biết mình có lần ngược được nó hay không. Và cũng lúc ấy, chúng tôi nhìn thấy chỗ đã để vật tư lọt qua.”

Phương tiếp phần lấy mẫu. Cô đưa người nghe trở về những việc thường bị bỏ qua khi nhìn một tờ kết quả: mẫu lấy thế nào, mang mã gì, được bảo quản ra sao, ai bàn giao và phòng kiểm nghiệm dùng phương pháp nào. Chỉ tách lấy dòng kết luận thì những câu hỏi ấy biến mất, trong khi chúng quyết định người đọc được phép hiểu kết quả đến đâu.

“Lấy mẫu thị trường rồi mã hóa có thể giúp phát hiện một mô thức đáng chú ý,” cô nói. “Nhưng ba mẫu không đủ để kết luận về mọi sản phẩm của một thương hiệu.”

Một phóng viên hỏi thẳng có phải Hoàn Cầu đã phát hiện yến Đại Nam chứa chất cấm không.

Khánh chưa kịp cầm micro thì Hạnh bước lên. Cô nói họ ghi nhận bất thường ở một số lô cụ thể khi thẩm định nguồn cung, đã chuyển thông tin cần thiết cho các bên có thẩm quyền theo quy trình. Đại Nam đang tạm giữ phân phối một số lô để xác minh. Những kết quả cơ quan chưa công bố không thể được dùng để suy rộng cho toàn thương hiệu.

Người phóng viên chuyển sang Khánh:

“Còn chuyện anh bị sa thải vì đánh cắp công nghệ?”

Khánh nhìn xuống hàng ghế đầu. Hùng ngồi đó, không chen lời.

“Có tranh chấp về phạm vi quyền sở hữu trí tuệ,” anh nói. “Tôi phản đối việc quy toàn bộ công nghệ về một bên. Luật sư đang phân loại từng phần. Dự án ở Đầm Môn không dùng các thành phần chương trình nội bộ Đại Nam đang tranh chấp.”

Anh dừng ở đó, dù còn nhớ rất rõ chiếc bàn bàn giao ngoài cảng. Việc đã xảy ra với anh không làm câu hỏi về từng lô yến dễ trả lời hơn.

Đến phần trao đổi chuyên môn, một đại diện doanh nghiệp hỏi chi phí làm hệ thống truy xuất như thế tăng bao nhiêu. Phương trả lời họ chưa có con số đầy đủ cho quy mô lớn. Từ thử nghiệm, phần chi phí lớn nhất nằm ở việc giữ kỷ luật vận hành: nhân sự ghi nhận, mẫu lưu, kiểm tra, xử lý sai lệch và các phép kiểm nghiệm cần thiết.

“Nếu chỉ in mã QR còn phía sau không có hồ sơ, người mua quét được cũng chưa chắc kiểm được,” cô nói.

Khánh giải thích họ không nhất thiết phải dùng chuỗi khối hay công nghệ đắt tiền. Một cơ sở dữ liệu được tổ chức rõ, quyền truy cập phù hợp, lịch sử thay đổi còn giữ và quy trình kiểm tra có thể là điểm bắt đầu. Trên sơ đồ của anh, mỗi đường nối đều dẫn về một bản ghi hoặc một bước giao nhận.

Những câu hỏi sau đó quay về cách vận hành. Ai giữ mẫu? Khi gộp lô thì theo dấu nguồn ra sao? Khánh thấy mình nói chậm lại. Đây là phần anh đã chuẩn bị để nói, và cũng là phần anh muốn được hỏi.

Giữa giờ nghỉ, Hùng tổ chức một cuộc gặp báo chí ngay tại gian hàng Đại Nam. Qua điện thoại, Khánh xem ông nói công ty đang bị tấn công danh tiếng có tổ chức và cân nhắc kiện những người phát tán thông tin sai. Hùng đưa ra chứng nhận chất lượng của các lô khác, có kết quả phù hợp.

Khánh trả điện thoại cho Phương.

“Điểm ấy đúng. Có nhiều lô bình thường.”

“Bởi vậy mình phải nói đúng từng lô,” Phương đáp.

Buổi chiều, thông báo chính thức từ cơ quan quản lý được gửi tới các doanh nghiệp liên quan. Một số mẫu thị trường của hai lô đang được kiểm tra bổ sung. Doanh nghiệp được yêu cầu phối hợp cung cấp hồ sơ truy xuất và tạm ngừng phân phối phần hàng còn lại thuộc hai lô ấy trong lúc chờ kết quả.

Cát Tường đưa văn bản cho Khánh. Anh đọc từ đầu đến cuối, chú ý mã lô và phạm vi yêu cầu. Những gì ghi ở đó cụ thể hơn rất nhiều so với lời đồn đang chạy ngoài sảnh.

“Đây là thông tin mình có thể dẫn công khai,” Cát Tường nói.

Hoàn Cầu cập nhật trên trang web rằng biên bản ghi nhớ với Đại Nam chưa được ký; quyết định mua hàng sẽ chờ kết quả rà soát theo từng lô. Họ không tuyên bố cắt đứt vĩnh viễn.

Tin lan nhanh trong hội nghị. Một số đối tác tránh gian hàng Đại Nam, vài cuộc hẹn của Hùng không còn diễn ra. Những người khác vẫn đến hỏi hàng và nói chuyện như thường lệ. Màn hình phía ngoài tiếp tục chiếu hình đảo đá. Khánh nhìn dòng người qua lại, hiểu rằng một doanh nghiệp không biến mất chỉ sau một thông báo, cũng như một thông báo chưa trả lời hết những gì đang được kiểm tra.

Mỹ Lệ không có mặt ở gian hàng chiều đó. Luật sư đã khuyên cô tạm ngừng phát ngôn trong khi xem lại lịch sử thay đổi hồ sơ.

Cuối phiên, ban tổ chức mời Khánh tham gia thảo luận về chuẩn hóa dữ liệu. Có người hỏi hôm nay có phải ngày anh phục thù sau khi bị đuổi việc không.

Khánh để câu hỏi lắng xuống một lúc.

“Tôi muốn biết lô nào có vấn đề, vì sao, và vấn đề dừng ở đâu,” anh đáp. “Nếu lấy sự cố chất lượng để trả thù riêng, tôi sẽ làm sai chính điều vừa trình bày.”

Không có tràng vỗ tay lớn. Vài người ngồi gần gật đầu rồi ghi tiếp. Cách hưởng ứng nhỏ ấy khiến Khánh dễ thở hơn một cuộc tung hô mà ngày mai anh sẽ phải tìm cách giải thích.

Sau hội nghị, Hùng gửi thư pháp lý yêu cầu anh ngừng nhắc tên Đại Nam trong mọi tài liệu liên quan dự án. Hạnh trả lời rằng tình huống chuyên môn của Khánh không dùng tên Đại Nam; những thông tin về các lô đã được cơ quan và chính doanh nghiệp công khai có thể được dẫn trong đúng phạm vi.

Cũng tối đó, người đánh giá độc lập gửi báo cáo bổ sung. Thư chỉ đạo sửa trường cơ sở sơ chế đến từ giám đốc vận hành. Trong một chuỗi thư duyệt ngân sách thuê DN-17, Hùng được sao gửi.

Khánh ngồi xuống đọc kỹ. Đây là lần đầu tên Hùng xuất hiện trong tài liệu liên quan tuyến gia công mà họ nhận được. Chuỗi thư cho thấy ông biết DN-17 đang tham gia hoạt động của công ty. Nó chưa cho thấy ông yêu cầu sửa thông tin cơ sở sơ chế.

“Anh thấy đủ chưa?” Cát Tường hỏi.

“Đủ để nói ông ấy biết có DN-17,” Khánh đáp. “Chưa đủ để nói ông ấy chỉ đạo mọi việc.”

Cát Tường nhìn anh, rồi mỉm cười.

“Anh thay đổi nhiều thật.”

“Bị luật sư sửa bài nhiều thì phải nhớ chứ.”

Họ đi bộ ra bờ biển sau khi hội nghị kết thúc. Tiếng trao đổi trong khách sạn lùi xa, nhưng Khánh vẫn nhớ cảm giác khi câu hỏi về việc bị sa thải vang lên giữa phòng. Anh từng hình dung ngày mình có cơ hội trả lời sẽ rất khác: nói hết một lần, mọi hiểu lầm biến mất, những người đã quay lưng phải nhìn nhận lại.

Anh kể điều đó với Cát Tường. Cô nghe hết rồi nói, trong một doanh nghiệp có vấn đề, thường có người ra quyết định, người làm theo, người nhìn thấy mà im lặng và cả quy trình để những việc ấy diễn ra. Xác định trách nhiệm của từng người cần nhiều hơn một buổi đối chất.

Khánh ngoái nhìn khách sạn. Biểu trưng Đại Nam vẫn sáng. Hai lô hàng đang bị tạm giữ, việc sửa dữ liệu đã được ghi nhận qua đánh giá, và Hoàn Cầu không còn cân nhắc mua hàng chỉ từ những lời quảng bá. Đó là những thay đổi anh có thể chỉ ra được.

Anh thôi chờ một khoảnh khắc đủ lớn để gọi là chiến thắng. Ngày hôm nay, hồ sơ đã rõ thêm một phần. Với những gì còn lại, họ vẫn phải tiếp tục làm việc.