Chương 4: Đêm Mưa Và Quy Trình Khẩn Cấp
Đêm mưa đó là lần đầu An hiểu rằng có những lúc lắng nghe thôi là không đủ.
Quán đã đóng cửa hơn nửa tiếng. An đang đếm tiền mặt và ghi lại số ly treo còn lại thì nghe tiếng gõ nhẹ ngoài cửa. Ban đầu anh tưởng người giao hàng nhầm địa chỉ. Nhưng khi kéo hé cửa, anh thấy một cậu thanh niên đứng dưới mái hiên, áo khoác ướt sũng, tóc bết vào trán, nước mưa nhỏ thành giọt từ vạt áo xuống bậc thềm.
“Quán đóng rồi em.”
Cậu nhìn xuống đất. “Em biết.” Giọng cậu nhỏ đến mức gần như lẫn vào tiếng mưa. “Em ngồi một chút được không anh?”
An định từ chối theo đúng giờ đóng cửa, rồi nhận ra cậu đang run, và không chỉ vì lạnh. Anh mở cửa vừa đủ cho cậu bước vào, nhưng không khóa lại ngay. Anh bật đèn khu vực gần quầy, đặt lên bàn một ly nước ấm.
“Em tên gì?”
“Minh.”
“Minh, anh là An.”
Cậu ngồi xuống. An không pha cà phê. Chất kích thích lúc này chẳng giúp được gì, và quan trọng hơn, anh không muốn biến một tình huống nghiêm trọng thành một cảnh đẹp với ly phin nóng giữa đêm mưa. Minh giữ hai tay trong túi áo. Khi cậu rút một tay ra, An thấy trên cổ tay có vết thương mới, quấn sơ sài bằng mấy tờ khăn giấy đã thấm đỏ.
Bụng An thắt lại. Trong đầu anh vang lên lời Mai từng dặn hôm giúp quán soạn tờ nguồn hỗ trợ: nếu có nguy cơ tự làm hại bản thân, hoặc người đó không an toàn ngay lúc ấy, đừng biến nó thành một cuộc trò chuyện dài để chứng minh mình biết lắng nghe. Ưu tiên sự an toàn và gọi hỗ trợ phù hợp.
An không cố xem xét vết thương như một bác sĩ. Anh cũng không tự sát trùng hay băng bó kỹ như thể hộp sơ cứu của quán thay được việc khám xét y tế. Anh hỏi: “Minh, em có đang chảy máu nhiều không? Có thấy chóng mặt, khó thở hay sắp ngất không?”
Minh lắc đầu. An lấy hộp sơ cứu, đưa cậu miếng gạc sạch, bảo cậu giữ nhẹ lên chỗ đang rỉ máu.
“Anh muốn gọi người có chuyên môn tới kiểm tra cho em. Anh sẽ ở đây với em trong lúc đó.”
“Đừng gọi ai,” Minh nói ngay lập tức.
An kéo ghế ngồi xuống ở một khoảng cách vừa phải. “Anh nghe em. Nhưng anh đang lo em không an toàn. Anh không thể hứa giữ chuyện này chỉ giữa hai anh em nếu em có thể tiếp tục làm mình bị thương.”
Minh cúi đầu. Mưa đập rào rào lên mái tôn phía sau quán. An không hỏi cậu đã làm thế nào, bằng gì hay bao nhiêu lần. Những chi tiết đó không giúp anh giữ cậu an toàn hơn. Anh hỏi thẳng, nhưng bình tĩnh:
“Ngay lúc này, em có đang nghĩ tới chuyện làm mình bị thương thêm, hoặc không muốn sống nữa không?”
Minh im rất lâu. Rồi cậu gật đầu.
Đó là lúc An quyết định không thương lượng chuyện có gọi hỗ trợ hay không nữa. “Cảm ơn em đã nói thật,” anh nói. “Anh sẽ ở cạnh em. Mình sẽ gọi cấp cứu, và tìm một người em tin có thể tới với em. Em chọn người đó là ai, nhưng anh không để em ở một mình lúc này.”
Minh bật khóc. “Em không muốn mẹ biết.”
“Được. Có ai khác em tin không? Anh chị, bạn thân, thầy cô, người thân?”
Cậu nghĩ một lúc rồi nói tên một người bạn cùng lớp, Tuấn.
An gọi số cấp cứu, trình bày ngắn gọn rằng có một thanh niên đang bị thương và nói có ý định tự làm hại thêm. Anh làm theo hướng dẫn của người trực tổng đài, thay vì tự mình phán đoán mức độ nghiêm trọng. Sau đó, khi Minh đồng ý, anh gọi cho Tuấn.
“Bạn của em đang ở quán anh và không ổn. Em tới ngay được không?”
Tuấn hỏi dồn chuyện gì đã xảy ra. An không kể hết. “Em tới đây trước đã. Anh sẽ nói những gì Minh đồng ý chia sẻ, còn phần cần thiết cho an toàn thì mình làm theo hướng dẫn của người có chuyên môn.”
Trong lúc chờ, An lặng lẽ cất những vật sắc nhọn trên quầy vào trong. Không phải vì anh nghĩ mình có thể “kiểm soát” Minh, mà vì bớt đi những nguy cơ hiển nhiên trong một không gian nhỏ là việc hợp lý nếu làm được một cách an toàn. Anh không khóa Minh trong quán, không giữ người, cũng không ép cậu hứa “sẽ không làm gì nữa”. Anh chỉ ở cùng, nói chậm, và tránh những câu như “em còn trẻ, có gì đâu mà buồn”, “nghĩ tới bố mẹ đi” hay “rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi”. An không biết mọi chuyện có ổn không. Điều anh biết là Minh cần qua được đêm nay an toàn, rồi được người có chuyên môn đánh giá.
Minh bắt đầu kể vài mẩu chuyện rời rạc: áp lực học hành, nợ học phí, mâu thuẫn trong gia đình, một mối quan hệ vừa kết thúc. An nghe, nhưng không cố xâu chuỗi chúng thành một nguyên nhân.
“Không phải vì một chuyện đâu anh,” Minh nói.
“Ừ, anh hiểu.”
Chừng hai mươi phút sau, Tuấn tới, áo mưa còn chưa kịp cởi. Thấy bạn, Minh khóc to hơn. Tuấn định ôm, rồi khựng lại hỏi: “Tao ôm mày được không?” Minh gật đầu.
An nhớ chi tiết đó lâu hơn nhiều câu nói khác trong đêm. Ngay cả khi ai đó đang khủng hoảng, việc hỏi ý họ vẫn có ý nghĩa.
Nhân viên y tế tới sau đó, tiếp nhận tình huống và quyết định bước tiếp theo. An không đi cùng vì Tuấn đã có mặt và người có chuyên môn đã nhận bàn giao. Trước khi Minh rời quán, An nói: “Em không nợ anh câu chuyện nào hết. Khi nào ổn hơn, muốn uống nước thì ghé. Còn chuyện điều trị hay hỗ trợ thì mình nghe theo người có chuyên môn nhé.”
Minh gật đầu.
Cửa đóng lại lúc gần một giờ sáng. Tiếng còi xe cấp cứu đã tắt từ lâu ở đầu hẻm, chỉ còn tiếng mưa nhỏ dần trên mái tôn. Trên bàn vẫn còn ly nước ấm Minh chưa uống được mấy ngụm, vài miếng gạc bóc dở và một vệt nước dài từ cửa vào tới chân ghế. An dọn từng thứ một cách máy móc: gom rác vào túi riêng, lau sàn, rửa tay rất lâu dưới vòi nước. Chỉ tới khi mọi thứ đã gọn gàng, anh mới ngồi xuống ghế và bắt đầu run. Anh gọi cho Mai. “Tao vừa gặp một ca khủng hoảng.”
Mai nghe anh kể lại từng bước, chỉnh vài điểm, rồi hỏi: “Mày ổn không?”
An suýt buột miệng “ổn”, nhưng dừng lại. “Không hẳn.”
Mai bảo đó chính là lý do những người làm ở nơi thường gặp khủng hoảng cần có buổi trao đổi lại sau sự cố và quy trình rõ ràng, chứ không thể chỉ dựa vào lòng tốt.
Hôm sau, An không đăng câu chuyện lên mạng. Không viết dòng trạng thái nào biến sự cố đêm qua thành chiến tích của bản thân, cũng không dùng nó làm bằng chứng cho ý nghĩa của quán. Anh chỉ ghi một biên bản sự cố tối giản, không có chi tiết thừa, để nhớ thời gian, những gì đã làm và những gì cần sửa trong quy trình. Anh thay hộp sơ cứu đã mở, kiểm tra lại thông tin rồi in lại bảng số hỗ trợ khẩn cấp, và dán một tờ hướng dẫn sau quầy: ở cùng người đang không an toàn; gọi cấp cứu hoặc hỗ trợ chuyên môn phù hợp; hỏi xem có người tin cậy nào tới được không; không hứa giữ bí mật khi an toàn đang bị đe dọa; không tranh cãi hay làm người đó xấu hổ; không tự nhận mình là chuyên gia.
Mai đọc lại và nhắc rằng quy trình phải phù hợp với điều kiện địa phương và nguồn lực thật, một tờ giấy không thay được đào tạo. Vì vậy An đăng ký một khóa sơ cứu cơ bản và một buổi tập huấn nhận biết khủng hoảng dành cho người làm dịch vụ cộng đồng. Anh cũng quyết định quán không mở một mình tới khuya nữa. Không phải vì sợ Minh, mà vì muốn vận hành an toàn cho cả khách lẫn chủ quán, cần ít nhất một người hỗ trợ khi có sự cố.
Hai tuần sau, Minh nhắn vào số điện thoại của quán: “Em đang tiếp tục điều trị và ở với người thân một thời gian. Cảm ơn anh hôm đó đã gọi người tới dù em không muốn.”
An đọc tin nhắn ba lần, rồi chỉ trả lời: “Anh mừng vì em đang có người hỗ trợ. Em cứ ưu tiên kế hoạch với những người đang chăm sóc em. Khi nào phù hợp và em muốn ghé uống nước thì quán vẫn ở đây.”
Minh không quay lại mỗi ngày, và An thấy như vậy là tốt. Ba tháng sau, cậu ghé một lần cùng Tuấn, gọi trà nóng. An không hỏi “dạo này mọi thứ thế nào rồi”. Không ai có thể xác nhận cả một đời người bằng một câu hỏi như thế. Anh chỉ hỏi:
“Hôm nay uống trà hay cà phê?”
“Trà ạ.”
“Có bánh mới đó.”
“Cho em một cái.”
Ba người nói chuyện về trường lớp, về con đường ngập nước đầu hẻm, về một môn học khó. Không ai nhắc tới đêm mưa, trừ khi Minh muốn. Trước khi về, Minh dừng lại đọc bảng quy tắc của quán, nơi vừa có thêm một dòng: “Quán là nơi nghỉ chân, không phải cơ sở điều trị. Nếu bạn đang không an toàn, hãy nói với nhân viên để chúng tôi giúp kết nối hỗ trợ khẩn cấp phù hợp.”
“Anh ghi cái này vì em hả?” Minh hỏi.
“Vì anh học được rằng mình cần chuẩn bị tốt hơn.”
Minh gật đầu. An không nghĩ mình đã cứu Minh. Một hệ thống gồm người bạn chịu tới ngay trong đêm, nhân viên y tế, người thân và hỗ trợ chuyên môn mới là thứ tiếp tục giữ cậu an toàn. An chỉ là một mắt xích tình cờ có mặt trong một đêm mưa. Hiểu điều đó không khiến anh thấy vai trò của mình nhỏ đi. Nó giúp anh biết chính xác mình nên làm gì nếu chuyện tương tự xảy ra lần nữa.