Chương 2: Chiếc Ghế Nhựa Trên Vỉa Hè

Phòng trọ của Bảo nằm trong con hẻm nhỏ ở Bình Thạnh, nơi xe máy phải né nhau bằng cách nghiêng tay lái và mỗi chiều mùi cá kho, nước xả vải, khói nhang trộn vào nhau như một thứ hương riêng của người lao động. Anh thuê căn phòng tám mét vuông trên gác lửng, đủ kê nệm, một kệ đồ nghề và chiếc quạt kêu lạch cạch.

Tối bị đuổi, Bảo không ngủ. Anh lau từng cây kéo, tháo lưỡi tông đơ vệ sinh, xếp lược theo kích cỡ. Những động tác quen thuộc giữ tay anh khỏi run. Trong ví còn bốn triệu hai, tiền nhà sắp đến hạn. Nếu tìm salon khác, anh có thể có việc trong một tuần. Nhưng tin anh bị Đẹp Plus sa thải vì phá giá đã lan trong nhóm chủ salon quận 7. Không ai muốn nhận một thợ bị gắn nhãn gây rối.

Sáng hôm sau, Bảo xuống tiệm tạp hóa mua một tấm bìa carton và bút lông đỏ. Anh viết: CẮT TÓC 30K - SẠCH, GỌN, KHÔNG CHÊ KHÁCH. Viết xong, anh nhìn dòng chữ cuối hơi lâu. Không chê khách. Đó là thứ anh từng thấy quá nhiều ở salon sang: chê khách tóc xơ, da đầu dầu, mặc áo bảo vệ, đi dép tổ ong, hỏi giá trước khi ngồi.

Chủ nhà trọ thấy Bảo kéo chiếc ghế nhựa ra trước cửa thì nhíu mày. "Cắt ở đây công an phường có nói không?"

"Con chỉ cắt gọn, không lấn đường. Con dọn sạch tóc."

"Đừng làm bẩn hẻm là được."

Khách đầu tiên không phải bác Tư mà là cậu giao hàng tên Hậu, đội nón bảo hiểm đến hằn trán. Hậu đứng nhìn bảng, hỏi ba lần có thật ba mươi nghìn không. Bảo chỉ vào bình xịt cồn, khăn sạch và hộp lưỡi lam dùng một lần. "Thật. Nhưng nếu muốn uốn nhuộm thì không có. Ở đây chỉ cắt gọn, đẹp vừa mặt."

Hậu ngồi xuống ghế nhựa xanh. Ghế hơi thấp, Bảo phải khom lưng nhiều hơn trong salon. Xe máy chạy sát sau lưng, tiếng rao bánh mì vọng từ đầu hẻm. Không có gương lớn, chỉ có chiếc gương treo tạm trên cửa sắt nhà trọ. Nhưng khi Bảo cầm kéo, mọi thứ ồn ào lùi ra xa.

Anh hỏi Hậu chạy ngoài nắng mấy tiếng, có đội nón cả ngày không, có cần tóc không chạm cổ áo đồng phục không. Hậu ngạc nhiên vì một thợ cắt ba mươi nghìn vẫn hỏi kỹ như salon. Bảo cười: "Giá rẻ không có nghĩa là cắt đại."

Mười lăm phút sau, Hậu soi gương, đưa tay vuốt gáy. "Anh ơi, nhìn em đỡ như mới ngủ dậy hả?"

"Đỡ nhiều."

Hậu trả ba mươi nghìn, rồi chụp hình bảng gửi vào nhóm shipper. Một giờ sau, hai người nữa đến. Một chú bảo vệ ca đêm muốn cắt cho mát. Một sinh viên hết tiền nhưng hôm sau đi phỏng vấn part-time. Bảo cắt từng người như cắt cho khách hẹn lịch ở salon: khăn riêng, tông đơ xịt cồn, tóc quét gọn vào túi.

Đến trưa, nắng xiên vào hẻm, mồ hôi chảy xuống lưng áo. Bảo ăn vội ổ bánh mì, chưa kịp uống nước thì bác Tư xuất hiện với ba người bạn xe ôm. Bác không nói lời xin lỗi nữa. Bác chỉ chỉ vào bảng: "Thằng nhỏ này cắt đàng hoàng. Không khinh người nghèo."

Câu đó kéo thêm khách hơn mọi quảng cáo. Chiều hôm ấy, Bảo cắt mười bảy đầu. Thu năm trăm mười nghìn. Trừ tiền khăn, cồn, dao lam, nước uống cho khách chờ, còn chưa bằng một ngày lương tốt ở Đẹp Plus. Nhưng khi nhìn hàng ghế nhựa mượn của hàng xóm, nhìn những người lao động ngồi chờ không ngại hỏi giá, Bảo thấy một thứ lâu rồi anh không thấy trong salon: người ta bước vào mà không sợ bị đánh giá.

Tối, anh quét tóc vào bao, lau sạch nền hẻm, trả ghế cho hàng xóm. Chủ nhà trọ đứng trên cầu thang nhìn xuống, không còn nhăn mặt. "Mai cắt nữa không?"

Bảo nhìn tấm bảng carton đã cong vì nắng. "Dạ, nếu còn người cần."

Đêm đó, anh không tìm việc salon nữa. Anh lên mạng đặt thêm hai ghế nhựa, một đèn kẹp, một áo choàng cắt tóc loại rẻ nhưng dễ giặt. Trong ô ghi chú giao hàng, anh viết địa chỉ hẻm thật kỹ. Lần đầu tiên sau khi bị đuổi, anh thấy vỉa hè không phải chỗ bị ném ra. Nó có thể là nơi bắt đầu.

Ngày đầu mở ghế, Bảo chuẩn bị kỹ hơn vẻ ngoài lụp xụp của một góc vỉa hè. Anh trải một tấm bạt sạch dưới chân ghế, để riêng hộp kéo đã lau cồn, kẹp khăn trắng vào túi nilon mới, dán bảng giá bằng bút lông: "Cắt gọn 30K, trẻ em 20K, ai khó quá cứ nói." Dòng cuối khiến mấy người đi ngang bật cười, nhưng cũng làm họ dừng lại lâu hơn. Một ông bảo vệ hỏi: "Khó quá là sao?" Bảo đáp: "Là hôm nay bác chưa có tiền cũng vẫn được cắt. Lần sau trả, hoặc không trả cũng không sao."

Tin ấy lan rất nhanh trong con hẻm phía sau chợ. Người đầu tiên ngồi xuống là bác xe ôm hôm qua. Bảo không cắt vội. Anh hỏi bác thường đội mũ bảo hiểm bao lâu, tóc có hay bết mồ hôi không, muốn gọn để chạy xe hay muốn nhìn trẻ ra khi về nhà. Bác cười: "Có ai cắt tóc mà hỏi kỹ dữ vậy?" Bảo nói: "Cắt rẻ không có nghĩa là cắt ẩu." Mười lăm phút sau, bác soi gương nhựa, im vài giây rồi móc thêm mười nghìn. Bảo đẩy lại. Bác nhét vào hộp khăn: "Cho thằng sau không có tiền."

Đến trưa, nắng hắt xuống mặt đường nóng hầm hập. Bảo treo thêm một chai nước lọc miễn phí bên cạnh ghế, ai chờ thì uống. Một cô lao công ngại ngùng hỏi có cắt tóc nữ không, vì tiệm gần nhà đòi uốn duỗi mới chịu làm. Bảo chỉ cười, lấy kẹp chia tóc, tỉa lại phần đuôi khô và chỉnh mái cho gọn. Cô nhìn mình trong gương, bàn tay chai sần cứ vuốt mãi phần tóc vừa cắt. "Lâu rồi cô mới thấy mình sạch sẽ vậy," cô nói. Câu ấy làm Bảo đứng lặng. Anh biết chiếc ghế nhựa bắt đầu có ý nghĩa lớn hơn một chỗ kiếm tiền.