Chương 3: Video Triệu View

Video đầu tiên được quay bởi một tiktoker tên Mèo Mập, chuyên review đồ ăn vỉa hè. Hôm đó cô ghé hẻm mua bánh tráng trộn, thấy hàng người ngồi chờ cắt tóc trước cửa phòng trọ thì tò mò. Máy quay điện thoại lia qua tấm bảng carton, qua bình xịt cồn, qua đôi tay Bảo đang tỉa phần mái cho một cậu học sinh.

"Ba mươi nghìn mà kỹ vậy hả anh?" cô hỏi.

Bảo không nhìn camera. "Tóc người ta mọc cả tháng mới dài. Cắt hỏng thì họ đội nón cả tháng. Kỹ là chuyện bình thường."

Câu nói ấy được cắt thành đoạn mở đầu video. Mèo Mập quay rất gần bàn tay Bảo: ngón cái đẩy kéo, cổ tay xoay nhẹ, lược nâng tóc đúng góc. Không có phông nền đẹp, không nhạc sang, chỉ có tiếng xe máy, tiếng kéo lách tách và gương mặt khách thay đổi dần sau từng đường cắt.

Video lên lúc chín giờ tối. Bảo đang giặt khăn trong nhà vệ sinh chung thì điện thoại rung liên tục. Hậu nhắn: Anh ơi anh lên TikTok rồi. Bác Tư gọi, giọng vui như trúng số: "Con nổi tiếng rồi nha!"

Một giờ đầu, video có năm mươi nghìn view. Sáng hôm sau, nó vượt một triệu. Đến trưa, con hẻm nghẹt người. Có sinh viên, shipper, bảo vệ, nhân viên văn phòng tò mò, cả vài người đi ô tô đến chỉ để xem một thợ cắt tóc vỉa hè đang làm gì mà mạng xã hội khen dữ vậy.

Bảo hoảng thật. Anh chỉ có hai tay, hai ghế nhựa, một ổ cắm điện kéo từ phòng trọ. Hàng xóm bắt đầu khó chịu vì xe đậu kín hẻm. Chủ nhà nhắc anh nếu lộn xộn sẽ phải dẹp. Bảo lập tức lấy giấy viết số thứ tự, giới hạn bốn mươi khách một ngày, ai đến sau thì hẹn hôm sau. Có người bực, bảo đang nổi mà chảnh. Anh chỉ cúi đầu xin lỗi.

Mèo Mập quay lại phỏng vấn. "Anh không tăng giá à? Mười triệu view rồi đó."

Bảo đang xịt cồn tông đơ, đáp: "View không làm bác xe ôm giàu hơn. Em tăng giá vì đông khách thì người đầu tiên bị đẩy ra ngoài vẫn là người cần em nhất."

Câu trả lời lại viral lần nữa. Nhưng viral không chỉ mang khách. Nó mang cả soi mói. Một số salon để lại bình luận: Cắt kiểu này vài bữa nấm da đầu. Vỉa hè bụi bặm mà tung hô. Thợ không có bằng gì chắc? Có người chụp ảnh con hẻm đông, gửi lên phường phản ánh lấn chiếm.

Bảo không cãi trên mạng. Anh dùng số tiền kiếm được mua thùng đựng dụng cụ có nắp, khăn trắng đủ đánh số từng chiếc, máy hấp khăn mini cũ và thảm cao su để tóc không bay xuống cống. Anh dán bảng quy trình ngay cạnh bảng giá: dụng cụ khử trùng trước mặt khách, lưỡi dao dùng một lần, khăn giặt riêng, nền quét sau mỗi lượt.

Một cô điều dưỡng bệnh viện gần đó đến cắt tóc cho con trai. Thấy quy trình, cô góp ý thêm cách pha dung dịch sát khuẩn và tặng anh một hộp găng tay y tế. Bảo nhận, ghi tên cô vào sổ cảm ơn. Từ đó, khách chờ không chỉ thấy tay nghề, mà thấy một người thợ nghèo đang cố làm mọi thứ đàng hoàng nhất trong điều kiện ít ỏi.

Đêm cuối tuần, khi hàng khách đã vãn, Bảo ngồi bệt xuống bậc cửa. Lưng đau, cổ tay mỏi, mắt cay vì nắng. Nhưng trên điện thoại, một bình luận làm anh ngồi thẳng lại: Ba tôi làm bảo vệ, cả năm không dám vào salon vì sợ bị nhìn. Hôm nay ba về khoe tóc mới cả buổi.

Bảo đọc bình luận đó cho bác Tư nghe. Bác cười, rít điếu thuốc rồi nói: "Thấy chưa, cái kéo của con đâu chỉ cắt tóc. Nó cắt bớt cái mặc cảm của người ta."

Câu ấy làm Bảo im rất lâu. Anh từng nghĩ mình chỉ muốn kiếm sống sau khi bị đuổi. Nhưng hàng người ngoài hẻm đang cho anh thấy một nhu cầu lớn hơn: thành phố này có quá nhiều người muốn được chăm sóc tử tế mà không phải bước qua một cánh cửa sang trọng khiến họ thấy mình thấp bé.

Video triệu view không đến từ một màn quảng cáo được dựng sẵn, mà từ sự tử tế bị người ta bắt gặp đúng lúc. Chiều đó, mưa kéo đến rất nhanh. Một cậu sinh viên chạy xe giao hàng ghé vào, tóc ướt dính trên trán, nói chỉ còn hai mươi nghìn vì vừa đền khách một ly trà sữa đổ. Bảo kéo ghế vào dưới mái hiên, đưa cậu cái khăn khô rồi bảo: "Ngồi đi. Hai mươi cũng được." Cô bé quay clip ban đầu chỉ định ghi cảnh mưa, nhưng khi nghe câu ấy, điện thoại vô thức hướng về phía Bảo.

Trong clip, Bảo cắt tóc bằng nhịp tay rất chắc. Anh không nói đạo lý, chỉ dặn cậu sinh viên lần sau chạy mưa nhớ đội áo mưa kín cổ, tóc để dày quá dễ bệnh. Khi cậu đứng dậy, gương mặt sáng hẳn ra, cậu cúi đầu cảm ơn rồi hỏi khi nào có tiền có thể quay lại trả thêm không. Bảo đáp: "Khi em khá hơn thì cắt cho người khác một lần tử tế là được." Câu đó bị cắt thành đoạn ngắn, đăng kèm dòng chữ: "Thợ bị đuổi vì cắt rẻ, giờ cắt tóc bằng lòng tự trọng."

Tối ấy điện thoại Bảo rung liên tục. Có người hỏi địa chỉ, có người gửi ảnh tóc, có người chuyển khoản trước ba mươi nghìn dù chưa đến cắt. Nhưng cũng có bình luận mỉa mai: "Làm màu thôi, vài bữa tăng giá." Bảo đọc hết, rồi ghim một bình luận của chính mình: "Tôi sẽ tăng chất lượng trước, không tăng giá trước." Sáng hôm sau, hàng người xếp trước ghế nhựa dài tới tiệm bánh mì. Bảo phải phát số viết tay trên mảnh giấy bìa, mỗi số kèm giờ ước tính để mọi người khỏi chờ vô ích. Một bà cụ bảo: "Cậu nổi tiếng rồi, chắc không cắt cho người già nữa đâu." Bảo nghiêng ghế, đỡ bà ngồi xuống đầu tiên: "Con nổi tiếng vì những người như bà, sao lại quên được."