Chương 4: Salon Đẹp Plus Phản Công

Hiếu xem video của Bảo trong văn phòng kính tầng hai Đẹp Plus. Trên màn hình, hàng người xếp trước con hẻm Bình Thạnh dài đến tận quán nước đầu đường. Dưới phần bình luận, cái tên Đẹp Plus bị nhắc đi nhắc lại: Salon đuổi người thợ có tâm. Hai trăm nghìn chưa chắc bằng ba mươi nghìn của anh này.

Hiếu ném điện thoại xuống bàn. Ba tháng trước, Bảo chỉ là một thợ giỏi nhưng dễ thay. Bây giờ, anh ta trở thành câu chuyện làm cả chuỗi salon cao cấp của Hiếu bị đem ra so sánh với một chiếc ghế nhựa.

Đòn đầu tiên của Hiếu là bài Facebook dài. Ông ta không gọi tên Bảo, nhưng ai cũng hiểu. Bài viết nói về trách nhiệm vệ sinh ngành tóc, nguy cơ bệnh da đầu từ dịch vụ vỉa hè, những thợ không được đào tạo bài bản đang phá hỏng chuẩn mực chuyên nghiệp. Cuối bài là ảnh một chiếc khăn bẩn lấy từ mạng, kèm câu: Đừng để giá rẻ đổi bằng sức khỏe.

Bài viết được vài chủ salon chia sẻ. Một số khách bắt đầu hỏi Bảo có giấy phép không, khăn giặt ở đâu, tông đơ có khử trùng thật không. Bảo trả lời từng người, nhưng anh biết trả lời miệng không đủ. Tin bẩn lan nhanh hơn tóc rơi trên nền gạch.

Đòn thứ hai đến khi phường xuống kiểm tra. Hai cán bộ trật tự đô thị yêu cầu Bảo dọn ghế vì có phản ánh tụ tập đông, lấn hẻm, không đảm bảo vệ sinh. Hàng khách đang chờ xôn xao. Có người quay điện thoại. Bảo không chống đối. Anh mời cán bộ xem khu dụng cụ, sổ số thứ tự, bao tóc đã buộc kín, dung dịch sát khuẩn, danh sách khăn sạch và khăn đã dùng.

"Em biết cắt ở vỉa hè là nhạy cảm," Bảo nói. "Nếu phường yêu cầu dừng, em dừng. Nhưng em xin được hướng dẫn làm đúng. Em không muốn trốn."

Cách anh nói làm cán bộ bớt căng. Một chị cán bộ y tế phường đi cùng kiểm tra khăn, hỏi anh khử trùng bằng gì. Bảo đưa chai dung dịch, giấy hướng dẫn và hóa đơn mua máy hấp khăn cũ. Chị nhìn anh một lúc rồi bảo: "Tự quay quy trình đăng lên. Và đừng để khách tràn ra lòng đường."

Bảo làm ngay tối đó. Video không màu mè. Anh quay từ lúc giặt khăn bằng nước nóng, phơi riêng, hấp lại, xịt cồn dụng cụ, thay lưỡi lam, quét tóc, buộc rác. Anh nói trước camera: "Vệ sinh không phụ thuộc salon hay vỉa hè. Vệ sinh phụ thuộc người thợ có tôn trọng khách không."

Video ấy không bùng nổ như video đầu, nhưng nó đổi hướng câu chuyện. Một bác sĩ da liễu bình luận rằng quy trình của Bảo cơ bản ổn hơn nhiều tiệm nhỏ. Một giáo viên dạy nghề tóc đề nghị tặng anh buổi tư vấn chuẩn hóa. Khách hàng bắt đầu quay lại không chỉ vì rẻ, mà vì thấy anh không né câu hỏi khó.

Hiếu không dừng. Ông ta thuê hai người đến gây rối, giả làm khách rồi phàn nàn bị ngứa da đầu sau khi cắt. Một người quay clip la lối ngay trước hẻm. Bảo nhận ra người đó vì sáng cùng ngày anh chưa hề cắt cho anh ta; số thứ tự trong tay là giấy photo sai màu.

Thay vì cãi, Bảo mở sổ khách, chỉ camera an ninh của tiệm tạp hóa đối diện, mời người đó cùng lên phường làm việc. Đám đông im bặt. Người gây rối lắp bắp vài câu rồi bỏ đi. Clip chưa kịp hại Bảo đã bị khách trong hẻm đăng bản đầy đủ lên mạng.

Tối đó, Hiếu gọi cho Bảo. Giọng ông ta không còn vẻ chủ salon nói với thợ. Nó sắc và thấp. "Mày tưởng vài cái video là thắng à? Nghề này không phải trò từ thiện. Tao sẽ cho mày biết không có mặt bằng, không có thương hiệu, không có tiền thì mày chỉ là thằng cắt tóc ngoài đường."

Bảo đứng trong hẻm, nhìn chiếc ghế nhựa đã bạc màu sau nhiều ngày nắng. "Có thể," anh đáp. "Nhưng khách của em biết họ được tôn trọng ở đâu."

Hiếu cúp máy. Bảo biết trận này chưa xong. Muốn giữ khách, giữ hẻm, giữ nghề, anh không thể mãi dựa vào sự thương cảm của mạng xã hội. Anh cần một nơi tử tế hơn chiếc ghế nhựa, nhưng vẫn giữ được lời hứa ban đầu.

Salon Đẹp Plus không chịu thua vì mất vài khách; họ sợ mất quyền định nghĩa thế nào là "sang". Hiếu cho nhân viên lập tài khoản ẩn, đăng ảnh vỉa hè kèm chữ "dao kéo không vệ sinh", "cắt tóc phá giá", "ngồi lề đường coi chừng nấm da đầu". Những dòng ấy đánh trúng nỗi sợ của khách mới. Sáng hôm sau, hàng chờ trước ghế Bảo thưa hẳn. Một chị văn phòng tới rồi lại quay đi vì đọc được bài bóc phốt. Bảo nhìn thấy nhưng không gọi lại. Anh biết niềm tin không thể kéo bằng tay áo.

Thay vì cãi nhau trên mạng, Bảo đặt điện thoại quay toàn bộ quy trình của mình: kéo ngâm cồn, tông đơ thay lưỡi, khăn dùng một lần, cổ áo phủ giấy sạch, tóc quét vào túi rác buộc kín. Anh mời cô y tá ở phòng khám gần đó, khách quen mới cắt hôm trước, xem giúp cách vệ sinh có chỗ nào sai không. Cô nói thẳng vài điểm cần sửa: bình xịt không để sát mặt đất, khăn sạch phải có hộp đậy, lược đã dùng phải tách riêng. Bảo ghi hết, sửa ngay trong buổi chiều. Tối đó anh đăng clip không kèm chửi bới, chỉ viết: "Ai góp ý đúng, tôi sửa. Ai vu khống, tôi lưu bằng chứng."

Hiếu tưởng Bảo im là sợ, nên gửi thêm hai người tới quay cận mặt khách rồi hỏi xéo: "Cắt ngoài đường có bị ngứa không?" Một bác tài đang ngồi chờ đứng dậy chắn trước máy quay. Bác nói: "Tụi bay quay tao làm gì? Tóc tao, tiền tao, tao chọn chỗ tử tế." Đám đông xung quanh bắt đầu lên tiếng. Một cô lao công giơ túi khăn sạch Bảo vừa phát, nói: "Người ta cẩn thận hơn tiệm máy lạnh nhiều." Lần đầu tiên, Bảo không phải tự bảo vệ mình một mình. Anh chỉ lặng lẽ cắt nốt đường kéo cuối, nhưng trong lòng hiểu: khi một việc thật sự chạm vào người khác, nó sẽ có người đứng ra làm chứng.