Chương 1: Ngày Phòng Khám Bị Dán Niêm Phong
Bảy giờ sáng, Nguyễn Khải Hoàn vừa kéo cửa cuốn phòng khám lên được nửa chừng thì ba chiếc xe dừng trước hiên. Mưa phùn Huế bám trên kính xe thành từng vệt mờ, và người bước xuống đầu tiên là Lê Ngọc Hà, áo dài công sở màu xanh, tay ôm tập hồ sơ có logo Sở Y tế. Ba năm trước, cô từng đứng đúng chỗ ấy, cầm hộp cơm nóng chờ anh tan ca. Bây giờ cô nhìn tấm biển “Phòng khám Đông Tây y Khải Hoàn” như nhìn một món đồ sắp bị thanh lý.
“Đoàn kiểm tra đột xuất,” Hà nói, giọng trơn tru như đọc thuộc lòng. “Đề nghị bác sĩ Hoàn cho mọi người giữ nguyên hiện trạng, không ai được chạm vào máy tính và sổ sách.”
Đi sau cô là hai cán bộ thanh tra và một người đàn ông mặc vest xám, tóc chải ngược bóng loáng: Phan Trọng Kiên, giám đốc chuyên môn của một tập đoàn y tế tư nhân, kiêm thành viên hội đồng tư vấn chuyên môn của Sở. Hắn không cần giới thiệu. Cả giới y tế Huế đều biết hắn đang được xướng tên làm người dẫn dắt dự án y học phục hồi sau tai biến, một dự án mà bản đề cương đầu tiên do chính tay Khải Hoàn viết trong những đêm trực không ngủ.
Biên bản được đọc ngay giữa phòng chờ, nơi mấy cụ già đến tập vật lý trị liệu sớm còn ngồi co ro trên ghế nhựa. Phòng khám bị cáo buộc dùng chế phẩm đông y ngoài đơn cho một bệnh nhân sau tai biến, gây tổn thương gan cấp với chỉ số men gan ALT lên tới 412, đồng thời chậm chuyển viện gần hai tiếng khi bệnh nhân rối loạn nhịp tim. Từng chữ rơi xuống như sỏi ném vào mặt nước. Khải Hoàn đứng yên, chỉ có bàn tay đang cầm chùm chìa khóa siết lại đến mức răng chìa hằn đỏ trên lòng bàn tay.
“Bệnh nhân Thạc được phát hiện bất thường lúc hai mươi hai giờ bốn mươi mốt phút,” anh nói. “Chúng tôi gọi cấp cứu ba phút sau. Không có hai tiếng nào cả.”
Kiên mỉm cười, cái cười của người đã thuộc kịch bản. “Bác sĩ Hoàn có quyền giải trình. Nhưng là giải trình bằng văn bản, sau khi niêm phong. Còn bây giờ, xin đừng làm khó đoàn.”
Hà không nhìn anh khi ký vào góc biên bản. Cô cầm con dấu, hà hơi vào mặt mực rồi ấn xuống, dấu đỏ tròn lan ra trên giấy trắng. Mười phút sau, băng giấy niêm phong đã chéo ngang cửa phòng hồ sơ, cửa phòng thủ thuật và cả chiếc máy điện tâm đồ đặt ở góc phòng cấp cứu nhỏ. Một cán bộ trẻ lúng túng xin lỗi khi dán tờ cuối cùng lên cửa chính, như thể biết mình đang dán lên một thứ không đáng bị dán.
Bà Mười, bệnh nhân lâu năm nhất của phòng khám, chống gậy đứng dậy. Bà hỏi to, giọng Huế run run: “Rứa chiều ni tui tập ở mô?” Không ai trả lời bà. Khải Hoàn cúi xuống, đỡ bà ra hiên, hứa sẽ gọi điện hướng dẫn bài tập tại nhà. Lời hứa ấy thốt ra dễ dàng, nhưng khi bước xuống bậc tam cấp, anh mới thấy chân mình nặng như vừa lội qua bùn.
Buổi chiều, hội trường Bệnh viện Trung ương Huế treo băng rôn đỏ rực: Lễ công bố dự án Trung tâm phục hồi chức năng miền Trung, tổng vốn 310 tỷ đồng. Thiệp mời gửi cho Khải Hoàn từ hai tháng trước vẫn nằm trong cặp, với dòng chữ “Kính mời bác sĩ Nguyễn Khải Hoàn, tác giả đề cương chuyên môn ban đầu”. Anh đến, không phải để níu kéo, mà vì muốn tận mắt thấy họ sẽ nói gì về bản đề cương của mình.
Đèn sân khấu rọi xuống bàn chủ tọa, ly thủy tinh xếp thành hàng thẳng tắp. Trên bảng tên khách mời đặt ở cửa, tên anh đã bị gạch một đường bút đỏ thật đậm. Khải Hoàn đứng ở mép thảm, chiếc cặp da cũ sờn góc kẹp dưới nách, nghe tiếng máy lạnh thổi xuống gáy lạnh buốt.
Lê Ngọc Hà đi ngang qua, khoác tay Kiên. Cô dừng lại nửa giây, hạ giọng vừa đủ cho mấy người đứng gần nghe thấy: “Anh đừng làm em mất mặt thêm nữa. Phòng khám bị niêm phong rồi, công lao của anh bây giờ chỉ đáng bằng tiền gửi xe.” Vài tiếng cười khẽ rộ lên. Thẻ khách mời trên ngực anh bị ai đó giật xuống, rơi lăn lóc trên thảm. Khải Hoàn cúi nhặt lên, ngón tay dính bụi, nhưng mắt anh không hề đỏ.
Kiên lên sân khấu, cầm micro, nói về đạo đức nghề y và trách nhiệm với bệnh nhân. Rồi hắn chỉ thẳng xuống chỗ Khải Hoàn đứng. Hắn kể với đối tác và báo chí rằng sáng nay, một phòng khám “tự xưng kết hợp Đông Tây y” đã bị niêm phong vì suýt làm chết bệnh nhân, và chủ phòng khám ấy còn mang dữ liệu bệnh nhân của dự án đi chào bán cho đơn vị khác. Mấy chiếc điện thoại lập tức giơ lên. Một bảo vệ bước tới, đặt tay lên vai anh mạnh đến mức đường chỉ áo sơ mi cũ căng ra.
“Từ hôm nay, mọi hợp đồng liên quan đến y học phục hồi sau tai biến không còn dính dáng gì đến anh,” Kiên nói khi bước xuống, đứng sát mặt anh. Hắn rút từ túi áo một chiếc USB, thứ Khải Hoàn đã gửi ban dự án tuần trước, chứa bộ phim MRI trước và sau điều trị của bốn mươi bệnh nhân. Hắn thả nó xuống sàn, gót giày nghiền lên vỏ nhựa nghe răng rắc. “Cầm thứ rác này mà đi.”
Trong tiếng xì xào, Khải Hoàn nhìn thấy một người phụ nữ ngồi ở hàng ghế cuối. Cô mặc sơ mi trắng, tóc búi thấp, tay cầm bút, trên bảng tên ghi Tôn Nữ Bảo Trâm, đại diện quỹ đầu tư y tế của gia tộc họ Tôn Nữ, một trong những bên góp vốn cho trung tâm. Cô không đứng dậy bênh vực. Cô chỉ nhìn anh bằng ánh mắt bình tĩnh của người đang cân từng lời khai. Chính sự im lặng ấy làm anh thấy dễ thở hơn mọi cái nhìn thương hại.
Một phóng viên trẻ dí micro vào mặt anh, hỏi anh có muốn xin lỗi gia đình bệnh nhân hay không. Khải Hoàn không xin lỗi. Anh cúi xuống nhặt chiếc USB đã nứt vỏ, lau bụi bằng khăn tay rồi cất vào cặp. Ở đáy cặp là bản sao bộ phim MRI trước sau, hồ sơ xét nghiệm định kỳ của từng bệnh nhân và biên bản hội đồng chuyên môn của bệnh viện từng phê duyệt phác đồ của anh. Bản gốc dữ liệu không nằm trong phòng khám vừa bị niêm phong. Nó được sao lưu mỗi đêm lên máy chủ thuê ngoài, mỗi tuần lại ghi ra ổ cứng niêm phong cất trong két ngân hàng, có lịch sử truy cập và chữ ký người làm chứng.
Anh giữ những thứ đó không phải để khoe khoang. Một người làm phục hồi sau tai biến học được rằng bệnh nhân hôm nay đi được ba bước không chứng minh được gì, nếu không có tấm phim tháng trước cho thấy họ không nhấc nổi chân. Hồ sơ là trí nhớ của nghề y. Và anh có linh cảm, sớm muộn gì những kẻ cướp công cũng sẽ tự bước lên sân khấu.
Khi bảo vệ kéo anh ra cửa phụ, trời đổ mưa to. Nước tạt vào mặt, chảy xuống cổ áo lạnh buốt. Sau lưng, loa hội trường vẫn vang giọng Kiên nói về trách nhiệm với người bệnh. Khải Hoàn bật cười rất khẽ. Đó không phải nụ cười của người thắng, mà là của người vừa nhìn rõ toàn bộ danh sách những kẻ sẽ phải trả lời trước hồ sơ.
Đêm đó, video anh bị lôi ra khỏi hội trường lan khắp các hội nhóm Huế. Bình luận kéo dài hàng nghìn dòng. Có người gọi anh là lang băm khoác áo blouse, có người thương Lê Ngọc Hà vì “may mà chia tay sớm”. Khải Hoàn ngồi trong căn phòng thuê trên đường Nguyễn Huệ, pha ly trà gừng đã nguội, mở chiếc máy ghi âm cũ, nghe lại cuộc họp kín ba tháng trước, khi Kiên ép anh ký giấy chuyển toàn bộ quyền tác giả đề cương sang công ty hắn, và anh đã từ chối.
Gần nửa đêm, điện thoại rung. Số lạ. Giọng phụ nữ ở đầu dây không chào hỏi, không an ủi. “Tôi là Tôn Nữ Bảo Trâm. Anh có hồ sơ đủ sức chịu kiểm tra chéo không? Nếu chỉ có lời kể, tôi sẽ không bước vào. Nếu có hồ sơ, tám giờ sáng mai mang đến văn phòng tôi.”
Khải Hoàn nhìn chồng tài liệu trên bàn, chậm rãi đáp: “Đừng tin tôi bằng cảm tính. Cứ bóc từng lớp hồ sơ, sai ở đâu cô gạch đỏ ở đó.” Đầu dây bên kia im lặng một nhịp, rồi Trâm nói “được” và cúp máy. Không một lời thừa.
Sáng hôm sau, anh mặc lại chiếc áo đã hong khô trên quạt, mang cặp ra khỏi nhà. Trên đường đi, anh ghé cây ATM in số dư tài khoản. Tờ giấy mỏng hiện ra một con số ít ỏi, đủ trả tiền thuê nhà và lương hai điều dưỡng thêm một tháng. Nó tương phản đến cay đắng với con số 310 tỷ mà người khác đang dùng tên anh để khoe khoang trên báo sáng. Anh gấp tờ giấy, kẹp vào sổ tay như một lời nhắc: muốn đòi lại cho sạch, trước hết phải sống sót qua những ngày rất nghèo.
Mẹ anh gọi từ quê lên, giọng cố bình tĩnh nhưng vẫn lộ run. Bà hỏi có phải trên mạng đang nói về con không. Khải Hoàn đứng dưới mái che trạm xe buýt, nhìn mưa chảy thành dòng trên kính, bảo mẹ cứ giữ sức khỏe, uống thuốc huyết áp đúng giờ, vài hôm nữa mọi chuyện sẽ rõ. Anh không kể mình vừa bị lôi ra khỏi hội trường trước hàng trăm người. Có những nỗi nhục phải tự nuốt xuống, để nó nguội lại thành lưỡi dao.
Cùng lúc đó, trong phòng khách sạn ven sông Hương, Phan Trọng Kiên nâng ly với Lê Ngọc Hà. Hắn cười đến đỏ mặt, bảo người như Khải Hoàn chỉ cần một cú đá là biến mất khỏi ngành. Hắn đăng ảnh hai người cụng ly, kèm dòng chú thích: kẻ làm hại bệnh nhân đã bị loại khỏi cuộc chơi.
Nhưng khi trợ lý rụt rè nhắc tới chiếc cặp da cũ mà Khải Hoàn mang theo, và việc quỹ của họ Tôn Nữ vừa gọi điện xin bản sao biên bản niêm phong, khóe miệng Kiên thoáng cứng lại. Hắn nhớ có lần Khải Hoàn nói trong một cuộc họp, rằng anh lưu hồ sơ bệnh nhân cẩn thận đến mức “mười năm sau vẫn đọc được nhịp tim của từng người lúc nửa đêm”. Hồi ấy hắn coi đó là thói cầu toàn vô dụng.
Ở trạm xe buýt, Khải Hoàn tắt điện thoại, siết quai cặp. Trên mặt tờ biên bản niêm phong anh chụp được sáng qua, ngay cạnh dấu đỏ của Sở Y tế, có một dòng giờ ghi sai so với tờ điện tâm đồ in trên giấy nhiệt đang nằm trong ngăn trong của cặp. Chỉ một dòng. Nhưng với anh, cuộc chơi bây giờ mới thật sự bắt đầu.