Chương 13: Người Từng Cười Nhạo Xếp Hàng Xin Khám
Quyết định đình chỉ chỉ khóa cửa phòng khám, không tước chứng chỉ hành nghề của Khải Hoàn. Vì vậy, khi khoa Phục hồi chức năng của Bệnh viện Trung ương Huế tổ chức ngày khám sàng lọc đột quỵ miễn phí tại nhà văn hóa phường Vĩ Dạ, trưởng khoa gọi điện mời anh tham gia với tư cách bác sĩ tình nguyện, làm việc dưới giấy phép của đoàn bệnh viện. Ông chỉ nói một câu: “Người ta cần một bác sĩ biết đọc phim MRI phục hồi. Tôi không quan tâm báo chí viết gì.”
Sáng thứ Tư, trời Huế hửng nắng sau gần một tuần mưa. Sảnh nhà văn hóa vốn chỉ đủ chỗ cho vài chục người, đến bảy giờ đã đông nghẹt. Tin bác sĩ Khải Hoàn ngồi khám ở bàn số ba lan đi nhanh hơn cả tờ thông báo dán ở chợ. Bà Mười đến từ sáu giờ, ngồi hàng đầu, túi cam đặt trên đùi. Ông Thạc đến bằng xe lăn, con trai đẩy, vừa thấy anh đã giơ cánh tay còn yếu lên vẫy.
Nhưng điều khiến Khải Hoàn dừng tay ghi chép lại là những gương mặt khác trong hàng. Người đứng thứ mười bốn là gã thanh niên từng dựng chân máy trước cổng phòng khám, gào vào điện thoại rằng ông bác sĩ lang băm bị nghiệp quật. Hôm nay gã không cầm điện thoại. Gã đỡ một người phụ nữ ngoài sáu mươi, khóe miệng hơi lệch, tay phải buông thõng. Gã cúi gằm mặt khi đến lượt, không dám nhìn lên tấm bảng tên đặt trên bàn.
Khải Hoàn không nói gì về chuyện cũ. Anh hỏi bệnh sử, biết bà bị yếu nửa người từ tuần trước nhưng gia đình tưởng chỉ là cảm lạnh, tự cạo gió ở nhà. Anh khám kỹ, cho bà làm các nghiệm pháp vận động, rồi viết giấy chuyển thẳng lên khoa Thần kinh để chụp phim trong ngày. Khi đưa giấy cho gã thanh niên, anh dặn bằng giọng bình thường như dặn bất kỳ ai: “Lần sau thấy mẹ méo miệng, yếu tay, đừng cạo gió. Gọi cấp cứu ngay. Giờ vàng chỉ có vài tiếng.”
Gã thanh niên đứng sững, rồi cúi đầu thật thấp, lí nhí một câu xin lỗi. Khải Hoàn chỉ gật đầu, gọi người tiếp theo. Anh không cần ai quỳ trước mặt mình. Anh chỉ cần mẹ của gã được chụp phim trước khi quá muộn.
Đứng sau gã là cô phóng viên trẻ từng dí micro vào mặt anh ở hội trường, đưa ông nội đến khám vì hay tê tay. Rồi một người đàn ông trung niên từng viết bình luận dài nhất dưới video anh bị lôi ra khỏi hội trường, gọi anh là “đồ giết người khoác áo blouse”. Ông ta không biết Khải Hoàn từng đọc bình luận ấy. Ông chỉ biết vợ mình sau tai biến không bước nổi qua bậc cửa, và cả Huế đang nói về một ông bác sĩ có bộ phim MRI trước sau khiến giáo sư từ Hà Nội phải khen.
Đến gần trưa, người giúp việc nhà ông Phan Trọng Lân đẩy xe lăn đưa ông cụ đến. Sau ca lấy huyết khối, ông đã nói được chậm rãi, tay phải cầm được chiếc thìa. Ông nhìn Khải Hoàn rất lâu, rồi nắm lấy tay anh bằng bàn tay còn run. “Thằng Kiên nhà tui nó sai,” ông nói, từng chữ một. “Tui biết. Tui xin lỗi bác sĩ thay nó.” Khải Hoàn giữ tay ông, lắc đầu. “Bác không có lỗi gì để xin cả. Bác chỉ cần tập. Mỗi ngày hai lần, như hồi trước.”
Đứng giữa sảnh đông nghẹt, nhìn hàng người kéo dài ra tận cổng, Trâm hiểu rằng đây mới là điểm rẽ thật sự của vụ việc. Không phải phiên hội đồng, không phải kết quả men gan, mà là khoảnh khắc những người từng cười nhạo lặng lẽ đứng xếp hàng, cầm số thứ tự, chờ đến lượt mình như mọi người khác. Không ai được chen lên. Không ai được khám riêng. Khải Hoàn đã nói rõ với ban tổ chức từ đầu: hôm nay ai đến trước khám trước, kể cả người quen của giám đốc bệnh viện.
Buổi chiều, hai nhân viên cũ từng nghỉ việc ở phòng khám ngay tuần đầu bị niêm phong tìm đến, xin được quay lại khi phòng khám mở cửa. Một nhà cung cấp máy tập từng đòi rút hợp đồng cũng gọi điện xin hẹn gặp. Khải Hoàn không sỉ nhục ai, nhưng cũng không xóa sạch lựa chọn cũ của họ. Anh nói với Trâm, và cô soạn ngay một bản quy tắc minh bạch mới: ai muốn đi tiếp cùng phòng khám, dù là nhân viên hay đối tác, đều phải ký cam kết báo cáo mọi bất thường trong hồ sơ, không có ngoại lệ.
Cùng buổi chiều ấy, ở trụ sở cơ quan điều tra, người môi giới thiết bị y tế cuối cùng cũng mở miệng. Anh ta khai đã dùng tài khoản bảo trì để xóa dữ liệu ca trực theo yêu cầu “của bên khách hàng lớn”, đã đi sao kết quả xét nghiệm của bệnh nhân Thạch, đã gọi đường dây nóng của Sở. Trong lời khai, anh ta nhắc đến một người đã nhận tờ phiếu từ tay anh ta để chuyển tiếp: Lê Ngọc Hà.
Khi luật sư gọi điện báo cho Hà rằng tên cô xuất hiện trong lời khai, lớp phấn trên mặt cô như trắng hơn. Cô gọi cho Phan Trọng Kiên. Một hồi chuông, hai hồi, rồi tiếng báo thuê bao tạm thời không liên lạc được. Cô gọi lại lần nữa, lần nữa. Hắn đã tắt máy. Liên minh dựng lên bằng tham vọng giờ đang học cách bỏ rơi lẫn nhau, và Hà là người học bài đó muộn nhất.
Cái giá dành cho Phan Trọng Kiên không chỉ là mất mặt. Đó là từng hợp đồng cũ bị kiểm tra lại, từng mối quan hệ rút tay, từng lời tâng bốc ngày nào biến thành sự im lặng lạnh lẽo. Tối hôm đó, công ty con của hắn bị liên danh chính thức loại khỏi danh sách đơn vị đề xuất vận hành trung tâm. Hắn ngồi trong căn hộ, gọi cho cha mình ở bệnh viện, nhưng người giúp việc nói ông cụ đã ngủ, và dặn không muốn nghe điện thoại của con trai mấy hôm.
Đến cuối giờ chiều, đoàn khám sàng lọc đã khám xong hai trăm mười bảy người. Mười chín người được chuyển viện ngay vì nghi ngờ đột quỵ hoặc nguy cơ cao. Khải Hoàn ngồi lại trong sảnh vắng, uống cốc nước thứ mười trong ngày, cổ họng khản đặc.
Trâm ngồi xuống cạnh anh, kể một thất bại cũ của mình mà cô chưa từng nói với ai: năm hai mươi sáu tuổi, cô từng tin nhầm một đối tác chỉ vì người ấy nói quá hay, quá lưu loát, quá biết cách khiến người khác cảm động. Quỹ của gia đình mất một khoản lớn. Từ đó cô không tin lời đẹp nữa.
Khải Hoàn mỉm cười mệt mỏi. “Vậy tốt. Tôi cũng không còn lời đẹp nào để bán.”
Trâm nhìn anh, khóe môi khẽ cong lên. Đó là lần đầu tiên anh thấy cô cười thành tiếng, rất ngắn, như một tiếng gõ nhẹ vào cửa kính.
Bảy giờ tối, văn phòng Giám đốc Sở Y tế gửi văn bản xác nhận đã tiếp nhận hồ sơ kiến nghị của hội đồng chuyên môn, do chính Giám đốc Sở trực tiếp thụ lý thay cho vị phó giám đốc đang nghỉ ốm. Khi luật sư đọc lên, ông nhắc lại chi tiết con dấu: đó là con dấu xác nhận thứ hai trong vụ việc, sau con dấu của thanh tra. Âm thanh tưởng tượng của nó, một tiếng cộp khô trên giấy, vang trong đầu cả nhóm. Đó là thứ âm thanh mà kẻ làm ăn bẩn sợ hơn mọi lời chửi, vì nó không cần cảm xúc vẫn có sức kết luận.
Trâm đối chiếu văn bản ấy với đoạn camera hành lang khoa Cấp cứu đã niêm phong, nơi người môi giới đứng ở quầy sao hồ sơ lúc bốn giờ hai mươi chiều. Mọi mốc giờ đã khớp. Chỉ còn một mảnh chưa ai chạm tới: người kỹ thuật viên xét nghiệm đã ký tên trên tờ phiếu ALT bốn trăm mười hai bằng nét chữ run, giờ vẫn đang nghỉ phép không lương, không ai liên lạc được.
Khi Khải Hoàn đứng dậy định ra về, người bảo vệ nhà văn hóa gọi với theo. Còn một người cuối cùng xin gặp, đã đứng đợi ở cổng sau từ lúc chiều, không chịu lấy số thứ tự. Đó là một cô gái gầy, đeo khẩu trang kín mặt, áo khoác trùm đầu dù trời không mưa. Cô kéo khẩu trang xuống. Trên thẻ nhân viên cũ còn treo lủng lẳng ở cổ là logo khoa Xét nghiệm Bệnh viện Trung ương Huế.
“Em không đến khám,” cô nói, giọng run bần bật. “Em là người ký tờ phiếu đó. Em đến để khai.”
Cuối ngày hôm ấy, Khải Hoàn không thấy nhẹ nhõm. Anh nhìn cô gái đứng run trong bóng tối cổng sau, nghĩ đến Nhàn, đến Quý, đến người tài xế, đến tất cả những người đã bị Kiên dùng như quân cờ. Lời xin lỗi đến quá muộn với anh không quan trọng. Điều quan trọng là có thêm một người dám bước ra trước khi mọi thứ thành không thể sửa.