Chương 14: Cái Giá Của Một Chữ Ký Trên Đơn Đình Chỉ
Căn phòng lấy lời khai của thanh tra Sở Y tế nhỏ và kín, chỉ có một chiếc bàn, bốn chiếc ghế và chiếc camera ghi biên bản gắn ở góc trần, đèn đỏ nhấp nháy đều đặn. Tám giờ sáng hôm sau, cô kỹ thuật viên xét nghiệm bước vào bằng cửa sau của tòa nhà, theo sự sắp xếp của luật sư để tránh đám phóng viên đứng chờ ở cổng chính. Khải Hoàn không có mặt trong phòng. Trâm đã dặn anh từ tối qua: người có quyền lợi trong vụ việc không được ngồi đối diện nhân chứng, dù chỉ để trấn an.
Cô tên Hạnh, hai mươi chín tuổi, làm ở khoa Xét nghiệm Bệnh viện Trung ương Huế đã sáu năm. Cô tránh nhìn thẳng vào ống kính, hai tay ôm chặt cốc nước, nhưng trí nhớ thì rõ đến đáng sợ. Chiều hôm trước ngày kiểm tra đột xuất, lúc năm giờ mười lăm, cô được gọi ra bãi xe sau khoa. Một chiếc xe màu đen biển số Huế, cô đọc vanh vách cả năm chữ số cuối, đỗ sát bờ tường. Người ngồi ghế sau hạ kính xuống là Phan Trọng Kiên. Hắn đưa cho cô một tờ phiếu kết quả ALT in lại từ hệ thống, cái tên trên phiếu đã bị sửa mất một chữ “h”, ô năm sinh bị in đè mờ.
“Ông ấy bảo em ký xác nhận như bản in lại thông thường,” Hạnh nói, giọng vỡ ra ở cuối câu. “Em bảo tên này không khớp, phải là bệnh nhân Thạch. Ông ấy nói: ‘Ký một chữ thôi, có ai chết đâu. Chồng em đang nợ tiền ở đâu, anh biết hết.’” Cô dừng lại, nuốt khan. “Chồng em đúng là đang nợ. Em không biết sao ông ấy biết.”
Thanh tra viên hỏi cô vì sao không báo cáo với trưởng khoa. Hạnh cúi đầu rất lâu. Cô kể đêm hôm đó về nhà, cô ngồi trong bếp đến ba giờ sáng, mở tờ phiếu ra rồi gấp lại không biết bao nhiêu lần.
Sáng hôm sau, cô đọc tin phòng khám bị niêm phong. Rồi cô đọc tin ông bác sĩ bị lôi ra khỏi hội trường. Cô xin nghỉ phép không lương, tắt điện thoại, trốn về quê chồng ở Phong Điền. Cho đến hôm qua, cô xem tin về ngày khám sàng lọc trên truyền hình địa phương, thấy hàng người dài trước nhà văn hóa, thấy bà cụ ôm túi cam, và không ngồi yên được nữa.
Lời khai của Hạnh khớp với từng mảnh đã có. Giờ cô bị gọi ra bãi xe nằm giữa giờ người môi giới đến quầy sao hồ sơ và giờ Lê Ngọc Hà nhận tờ phiếu để kẹp vào biên bản. Biển số xe cô đọc trùng với chiếc xe mà người tài xế cũ của Kiên đã khai. Câu nói “có ai chết đâu” được thanh tra ghi nguyên văn, in đậm trong biên bản. Ở lần đối chiếu thứ hai, Trâm bổ sung thêm đoạn camera hành lang khoa Cấp cứu vào bảng chứng cứ, và lần này, khi phóng to khung hình bốn giờ hai mươi chiều, chiếc xe màu đen hiện lờ mờ qua ô cửa kính cuối hành lang.
Thứ khiến căn phòng im lặng lâu nhất không phải lời khai của Hạnh, mà là một chữ ký khác. Mười giờ sáng, vị phó giám đốc Sở Y tế đã ký quyết định đình chỉ phòng khám, người xin nghỉ ốm đột xuất từ chiều thứ Hai, xuất hiện ở phòng thanh tra theo giấy mời. Ông ngoài năm mươi, tóc đã điểm bạc, gương mặt phờ phạc như người nhiều đêm không ngủ. Ông không mang theo luật sư.
Ông thừa nhận mọi thứ bằng giọng mệt mỏi. Hôm ấy, Kiên mang tờ trình đến tận phòng làm việc của ông, kèm ý kiến chuyên môn đã ký, nói vụ việc nghiêm trọng, “có nguy cơ chết người”, cần đình chỉ ngay để bảo vệ bệnh nhân. Ông tin vì Kiên là thành viên hội đồng tư vấn lâu năm, vì tờ trình có đủ con dấu, vì trong ngày hôm đó ông còn phải ký bốn mươi văn bản khác. Ông không đọc phụ lục. Ông không hỏi phòng khám có được giải trình trước hay không. Ông ký trong chưa đầy một phút.
“Một chữ ký,” ông nói, nhìn xuống hai bàn tay mình đặt trên mặt bàn. “Tôi ký nó nhanh hơn thời gian uống một ngụm trà.”
Chánh thanh tra không bình luận. Ông chỉ đọc lên danh sách những gì đã xảy ra sau chữ ký ấy: ba mươi hai bệnh nhân phục hồi sau tai biến bị gián đoạn điều trị, trong đó năm người có dấu hiệu suy giảm vận động; bốn nhân viên bị treo lương; một nhà đầu tư phải đem danh dự gia tộc ra bảo lãnh; một điều dưỡng suýt phải rời nước để đổi lấy im lặng; một kỹ thuật viên bị đe dọa đến mức bỏ trốn về quê. Vị phó giám đốc nghe hết, không ngẩng đầu lên lần nào.
Ngay chiều hôm đó, Giám đốc Sở ký văn bản tạm đình chỉ công tác vị phó giám đốc để phục vụ kiểm điểm trách nhiệm. Ông ta là người đầu tiên trả giá cho chữ ký của mình, và cái giá ấy không đến từ Khải Hoàn, mà đến từ chính quy trình ông ta đã bỏ qua. Lúc rời phòng thanh tra, ông dừng lại ở hành lang, nơi Khải Hoàn đang đứng chờ Trâm. Hai người nhìn nhau. Vị phó giám đốc mở miệng, định nói một lời xin lỗi.
Khải Hoàn lên tiếng trước, giọng không gay gắt. “Anh ký trong một phút. Bệnh nhân của tôi chờ ba mươi ngày. Tôi không cần anh xin lỗi tôi. Lần sau trước khi ký, anh chỉ cần đọc phụ lục.” Vị phó giám đốc gật đầu thật chậm, rồi đi xuống cầu thang, lưng còng hẳn đi.
Ở Huế, các văn phòng chính quyền và hành lang bệnh viện vốn quen với những cái bắt tay bóng bẩy, những chữ ký nhờ vả nhẹ nhàng. Nhưng lần này, thứ Khải Hoàn mang tới chỉ là một bảng đối chiếu sai phạm dày đặc ghi chú, khô khan đến mức không ai có thể bẻ lái sang cảm xúc.
Mỗi chữ ký trong vụ việc đều được đặt cạnh cái giá của nó: chữ ký run rẩy của Hạnh, con dấu đỏ của Hà, chữ ký ý kiến chuyên môn của Kiên, chữ ký một phút của vị phó giám đốc. Không ai trong số đó tự tay xóa một dòng log hay sửa một cái tên. Nhưng tất cả đã cùng nhau đóng cửa một phòng khám.
Chiều muộn, nhà cung cấp máy tập phục hồi gọi điện cho Khải Hoàn, nói thẳng họ muốn rút khỏi hợp đồng thiết bị cho phòng khám vì “vụ việc kéo dài quá lâu, công ty không chịu được rủi ro”. Khải Hoàn không trách. Anh gửi cho họ bảng tiến độ xử lý của thanh tra, cam kết thanh toán các khoản còn nợ trong vòng sáu mươi ngày, và bản sao biên bản hội đồng chuyên môn kiến nghị hủy đình chỉ. Đến khuya, người phụ trách bên ấy nhắn lại đúng một chữ: “Chờ.”
Tối đó, Hạnh được luật sư đưa về một nhà nghỉ an toàn. Trước khi đi, cô xin được gửi lời đến Khải Hoàn qua Trâm. Trâm chuyển lời ngắn gọn: cô ấy nói nếu một ngày phòng khám mở lại, cô ấy muốn đến làm xét nghiệm miễn phí cho bệnh nhân một tháng, coi như trả nợ. Khải Hoàn im lặng rất lâu, rồi bảo Trâm nhắn lại: “Không ai nợ ai. Chỉ cần lần sau cô ấy dám nói sớm hơn một đêm.”
Ở lần đối chiếu thứ ba vào lúc nửa đêm, Trâm bổ sung lời khai của Hạnh và chỉ số men gan ALT của bệnh nhân Thạch vào bảng chứng cứ, xếp ngay cạnh kết quả ba mươi mốt của ông Thạc. Hai con số đứng cạnh nhau trên giấy, bốn trăm mười hai và ba mươi mốt, một người viêm gan do rượu và một người đang tập lại từng bước đi. Bằng chứng không còn cần thêm lời giải thích nào.
Đêm ấy, Phan Trọng Kiên đứng trước cửa sổ căn hộ tầng cao nhìn ra sông Hương. Thành phố dưới chân vẫn sáng, những ngọn đèn lồng trên thuyền rồng vẫn trôi chậm chạp, nhưng thứ ánh sáng ấy không còn thuộc về hắn. Luật sư riêng của hắn đã gửi email xin chấm dứt hợp đồng dịch vụ lúc tám giờ tối. Công ty con đã bị liên danh loại. Cha hắn không nghe máy. Lê Ngọc Hà gọi đến mười một cuộc, hắn không bắt máy cuộc nào, rồi chính cô cũng thôi gọi.
Mỗi lần điện thoại rung, vai hắn lại giật nhẹ như người đang nghe tiếng gõ cửa. Hắn mở lại tin nhắn cũ gửi Khải Hoàn: “Quỳ xuống xin lỗi, tao cho mày đường sống.” Hắn đọc nó rất lâu, rồi nhớ đến cái chiều ở khoa Cấp cứu, khi chính hắn quỳ trên nền gạch lạnh trước máy monitor của cha mình, và người đứng ngoài vạch vàng nhìn hắn quỳ lại chính là người hắn từng bắt quỳ.
Gần một giờ sáng, chuông cửa căn hộ reo. Không phải điện thoại. Là chuông cửa thật. Kiên đứng bất động giữa phòng khách, chân trần trên sàn đá lạnh. Qua màn hình camera cửa, hắn thấy hai người mặc thường phục đứng ngoài hành lang, một người cầm tập giấy có quốc huy in đỏ ở góc. Giấy triệu tập của cơ quan điều tra, hẹn làm việc lúc tám giờ sáng mai, về hành vi “làm sai lệch hồ sơ, tài liệu và cưỡng ép người khác khai sai”.
Hắn mở cửa, ký nhận. Nét chữ ký run đến mức người cán bộ phải nhắc hắn ký lại cho rõ. Lần đầu tiên trong đời, Phan Trọng Kiên hiểu cái giá thật sự của một chữ ký.