Chương 8: Kho lưu trữ không viết thay nhà văn

Về sau, Hoàng Anh vẫn ở phòng trọ quận 4. Giá thuê hợp lý, gần chỗ làm của Linh, chủ nhà lại cho đóng thêm kệ sách vào tường. Cô từng xem hai căn hộ khác, thậm chí đặt cọc một chỗ rồi hủy vì chưa muốn gánh khoản vay dài hạn. Căn phòng cũ vẫn hợp với cuộc sống của cô lúc này.

Trong phòng, nhiều thứ đã đổi. Trên bàn có máy tính mới; chiếc Asus cũ được giữ để lưu trữ ngoại tuyến. Hai ổ cứng sao lưu đặt ở hai nơi khác nhau, thư mục trực tuyến giữ lịch sử phiên bản. Mỗi dự án có một tệp README ngắn, ghi tên tác phẩm, ngày tháng, tình trạng quyền, những lần gửi và người đã nhận bản thảo.

Linh nhìn rồi gọi đó là bảo tàng của một người hoảng.

“Bảo tàng còn đẹp,” Hoàng Anh đáp. “Cái này là kho thôi.”

Kho làm việc của kho. Phần ba vẫn chờ cô ngồi xuống viết.

Cuốn mới tên Mùa Gặt, theo thế hệ cháu ông Hai. Nhân vật chính là cô gái lớn lên ở Sài Gòn, về miền Tây khi gia đình cần người chăm đất. Hoàng Anh để cô học, sai và tranh cãi với người lớn. Có những việc một ứng dụng không thể giải quyết hộ; về quê không khiến cô lập tức biết hơn những người đã ở đó cả đời.

Hoàng Anh về Cần Thơ mỗi tháng. Ông Tám yếu hơn, vẫn nghe chiếc Sanyo. Nút nguồn càng lỏng. Trước khi bật, ông vẫn gõ hai lần.

“Lại viết ông vô phần ba hả?”

“Không. Lần này có người mới.”

“Vậy tốt. Ông già rồi, xuất hiện hoài kỳ.”

Cô cười. Khi ông đồng ý, cô vẫn ghi âm chuyện kể. Bản ghi có ghi chú ngày, người nói và sự đồng ý cho dùng làm tư liệu nghiên cứu cá nhân. Hương từng trêu cô sắp quản cả chuyện gia đình như hồ sơ bản quyền. Hoàng Anh biết cần dừng ở mức vừa đủ.

Cô tách bản đang viết khỏi bản lưu nguyên trạng theo từng đợt. Trong ngày, cô sửa tự do; mỗi tuần hệ thống mới tạo một bản lưu định kỳ. Không cần lập mã kiểm tra cho từng câu hay ghi sổ mỗi dấu phẩy. Một hệ thống lưu trữ quá nặng nề có thể khiến người viết ngại sửa ngay bản thảo của mình. Cô muốn giữ việc bảo vệ tác phẩm ở mức vừa đủ, để còn chỗ cho sáng tác.

Mộc Thủy gửi góp ý cấu trúc Mùa Gặt. Mai An nói chương đầu giải thích nhiều về khí hậu mà thiếu cảnh. Hoàng Anh xóa ba trang, viết lại bằng một buổi sáng cô gái đi xem ruộng nứt, đo độ mặn, nghe người hàng xóm tranh luận chuyện có nên bỏ vụ.

Trong cảnh ấy, mọi người lo tiền giống, tiền nước, nợ ngân hàng và mùa mưa đến trễ. Những việc họ phải quyết định khiến đất đai, thời tiết hiện ra rõ hơn những câu khái quát Hoàng Anh vừa xóa.

Cô đọc lại và nhận ra giọng mình.

Trong các cuộc phỏng vấn, câu hỏi về Phúc thưa dần. Sau hai cuốn mới, người ta hỏi nhiều hơn về nhân vật, miền Tây, cách cô tìm và ghi lại lời kể của người trong cuộc. Hoàng Anh vui vì tên mình đã có thêm những chuyện để nói ngoài vụ đạo văn.

Phúc gần như ra khỏi cuộc sống của cô. Một lần nghe ông nhận biên tập tự do cho một công ty nhỏ, cô vẫn thấy cơn giận cũ trở lại. Rồi nó lắng xuống. Thỏa thuận không cấm ông làm việc ấy. Cô không muốn tiếp tục đo cuộc sống của mình bằng việc ông đã khổ đủ hay chưa.

Sông Hồng gửi báo cáo đối soát cuối đúng hạn. Trong thư kèm theo, Hải cho biết nhà xuất bản đã yêu cầu biên tập viên khai báo xung đột lợi ích và kéo dài thời gian giữ nhật ký truy cập bản thảo. Hoàng Anh chưa biết quy trình mới sẽ làm được tới đâu. Ít nhất, có những thay đổi cụ thể đã được thực hiện.

Khi các nghĩa vụ trong thỏa thuận hoàn tất, Hương đóng hồ sơ chính. Cô gửi danh mục cuối, chia rõ tài liệu, thư trao đổi, các khoản thanh toán và văn bản về quyền.

“Đừng xóa nhé,” Hương nói.

“Em biết.”

“Nhưng cũng đừng tuần nào cũng mở.”

Hoàng Anh bật cười.

“Cái đó em cũng biết.”

Cô chuyển hồ sơ tranh chấp vào nơi lưu trữ chỉ đọc, bỏ biểu tượng của nó khỏi màn hình làm việc. Tối ấy, trên màn hình chỉ còn thư mục “Mua_Gat”.

Hoàng Anh mở chương một. Câu đầu đã qua bảy lần sửa:

“Tháng Giêng, nước rút khỏi bờ ruộng, để lại một lớp muối mỏng như bụi trắng trên mặt đất.”

Cô đọc thành tiếng. Nhịp vẫn chưa ổn.

Cô đổi “bụi trắng” thành “vảy muối”, đọc lại rồi đổi về. Trong lúc ấy, cô không nghĩ một ngày nào đó câu này có thể bị lấy đi. Cô chỉ nghe xem vì sao nó chưa đúng. Cảm giác quen thuộc ấy đã vắng mặt suốt những tháng tranh chấp, giờ mới trở lại trọn vẹn.

Ngoài hẻm, người bán cơm kéo cửa sắt. Mùi nước mắm, tỏi phi bay vào phòng. Quạt trần quay chậm. Linh nhắn rủ đi ăn khuya; Hoàng Anh trả lời mười phút rồi ngồi thêm nửa giờ.

Trước khi đứng dậy, cô lưu bản thảo. Hệ thống tự đồng bộ bản đang làm việc. Một thao tác bình thường cuối buổi viết.

Cuối tuần, Quỳnh Lam gửi thư về đề nghị mua quyền ở nước ngoài mới. Hoàng Anh đọc phần tóm tắt rồi chuyển Hương xem. Những thói quen cô đã học vẫn ở đó, nhưng không còn chiếm hết tâm trí.

Ông Tám gọi video, phía sau có tiếng cải lương từ radio.

“Viết tới đâu rồi?”

“Chương hai.”

“Chậm vậy?”

“Con sửa nhiều.”

“Hồi trước cũng sửa nhiều. Có ai ăn cắp được cái tính đó đâu.”

Hoàng Anh không đáp ngay. Một năm trước, cô từng tin giọng văn là thứ người khác không thể sao chép. Giờ cô biết câu chữ, cảnh, thậm chí nhịp điệu đều có thể bị bắt chước. Không có điều kỳ bí nào tự giữ tác phẩm an toàn.

Cô chỉ có thể tiếp tục viết, giữ quyền cho rõ, lưu lại quá trình ở mức cần thiết và biết phải làm gì nếu chuyện lại xảy ra. Còn giọng văn của cô nằm trong công việc vẫn làm mỗi ngày: nghe một câu, cân nhắc, rồi chọn sửa nó theo cách mình muốn.

Hoàng Anh đóng máy, lấy áo khoác, xuống cầu thang gặp Linh. Trên kệ, Mùa Gió Chướng mang đúng tên cô đứng cạnh Mùa Nước Lên. Phía sau là hộp nhỏ chứa cuốn sách cũ đã mua trong ngày phát hiện.

Cô không giấu nó, cũng không đặt giữa phòng. Nó được giữ lại như một dấu mốc, ở đúng chỗ của mình.

Sau khi cô ra khỏi phòng, hệ thống sao lưu chạy thêm vài phút rồi im. Những bản đã viết được cất giữ.

Câu chuyện tiếp theo vẫn chờ Hoàng Anh viết tiếp.