Chương 2: Những Bản Rập Có Vết Kim

Thu Hạ không nhớ ngày tháng bằng lịch. Chị nhớ bằng vết kim. Khi Phương Anh hỏi tới mẫu váy số ba, chị không mở máy tính mà kéo từ trên kệ xuống một túi giấy lớn, phủi lớp bụi mỏng rồi đặt lên bàn cắt.

“Đây. Lần đầu em bắt chị tháo cả mảng vai, nhớ không?”

Trên tờ rập giấy nâu có ba hàng lỗ kim nhỏ li ti chạy dọc phần vai, mỗi hàng là một lần sửa. Phương Anh nhìn chúng mà thấy cổ họng nghẹn lại. “Chị vẫn còn giữ?”

“Rập của khách chị giữ hai năm, trừ khi khách bảo hủy.” Thu Hạ lật mép giấy, chỉ vào dòng chữ viết tay bằng bút bi xanh: PA — thử lần 2 — vai kéo. Bên cạnh là ngày tháng, nét chữ nghiêng nghiêng quen thuộc của chị.

Luật sư và người trợ lý đi cùng không chạm vào ngay. Họ chụp hiện trạng túi rập, ghi số túi, hỏi Thu Hạ thường cất giữ thế nào, ai có chìa khóa kho. Thu Hạ khoanh tay, nửa đùa nửa thật: “Đây là xưởng may, không phải kho chứng cứ pháp y đâu nhé.”

“Chị biết,” luật sư đáp, giọng nhẹ nhàng. “Chúng tôi chỉ cần hiểu nó nằm ở đây từ bao giờ, và có nguồn nào khác xác nhận độc lập hay không.”

Hóa đơn may mẫu nằm trong phần mềm kế toán của xưởng, thanh toán từ tài khoản của Phương Anh. Tên hạng mục không có chữ “Mùa Nước Nổi” nào cả, chỉ ghi cộc lốc “PA look 03/04/06”. Thứ ấy chẳng đẹp đẽ gì để đưa lên Instagram, nhưng lại hữu ích hơn mọi bức ảnh lung linh. Thu Hạ còn mở nhóm chat giữa chị và Phương Anh. Luật sư không thu cả chiếc điện thoại, chỉ nhờ chị xuất đúng đoạn hội thoại liên quan và giữ nguyên thiết bị để sau này đối chiếu nếu cần.

Trong một tin nhắn cũ, Phương Anh gửi ảnh tờ rập kèm dòng chữ: “Chị tháo giúp em 1,8cm phần vai, giữ nguyên đường xẻ sau nhé.” Góc ảnh có chiếc bàn cắt gỗ sứt mép đặc trưng của xưởng, thứ không lẫn vào đâu được.

“Em gửi hôm này,” Thu Hạ gõ ngón tay lên màn hình. “Trước khi in catalog gần hai tháng.”

Phương Anh gật đầu. Đây đúng là thứ cô còn thiếu: một nguồn nằm ngoài chiếc laptop của chính mình.

Nhưng buổi làm việc không hoàn toàn nghiêng về phía cô. Thu Hạ lôi thêm một túi nữa, lần này chị không cười. “Cái này thì em xem đi.” Bên trong là mẫu áo blouse đầu tiên, với kiểu gập viền mà Quân Couture cũng dùng trong bộ sưu tập Paris. Phương Anh nhận ra ngay, và chưa ai kịp hỏi, cô đã tự nói: “Cái này không hoàn toàn là của em.”

“Vì sao?” luật sư hỏi.

“Kỹ thuật gập viền này em học ở studio của anh Quân.”

“Cụ thể ai dạy?”

“Thợ rập chính bên đó. Chị Hạnh.”

Thu Hạ chêm vào, giọng không chút ác ý: “Hồi em mang mẫu sang, em cũng bảo chị là ‘làm kiểu studio cũ’ mà.”

Mặt Phương Anh nóng bừng. Bảo Ngọc đứng cạnh, không nói gì. Luật sư cúi xuống ghi một dòng vào sổ: kỹ thuật có thể có từ trước, đóng góp của người hướng dẫn, không nhận là sáng tạo độc quyền. Rồi chị ngẩng lên nhìn Phương Anh.

“Cô khó chịu?”

“Có.”

“Vì sao?”

“Vì đây là bộ sưu tập của tôi.”

“Bộ sưu tập có thể là của cô, trong khi một kỹ thuật bên trong nó không do cô phát minh,” luật sư nói. “Hai chuyện đó không loại trừ nhau.”

Phương Anh im lặng. Cô có cảm giác đây là câu mình sẽ còn phải học lại nhiều lần nữa.

Rời xưởng mẫu, họ tới không gian triển lãm cũ ở Hàng Bông. Người giám tuyển Lý Khải Minh đang công tác ở Singapore, nhưng chị quản lý không gian vẫn giữ catalog bản giấy và hồ sơ thuê mặt bằng. Trên bìa catalog in rõ: Nguyễn Phương Anh — Mùa Nước Nổi: bộ sưu tập nghiên cứu. Sáu look. Chúng không trùng hoàn toàn với show ở Paris, nhưng hai cấu trúc chính đã hiện hình. Phần mô tả của giám tuyển viết rằng Phương Anh phát triển phom dáng từ việc quan sát lớp bùn, mực nước rút và những bề mặt vải nhuộm thủ công. Ngày in, tên nhà in, số lượng bản in đều có hóa đơn đi kèm, không phụ thuộc vào bất kỳ dấu thời gian kỹ thuật số nào.

Khải Minh gọi video đúng lúc họ đang lật catalog. Anh để tóc ngắn, sau lưng là ô cửa kính nhìn ra những tòa nhà cao tầng.

“Tôi nhớ bộ đó,” anh nói ngay. “Nhưng tôi cần nói rõ là tôi nhớ cái gì.”

Phương Anh ngồi thẳng lưng. “Anh cứ nói.”

“Tôi nhớ phom của look 3, màu đất đỏ, và một mảng gấp ở lưng.”

“Anh có nhớ toàn bộ không?”

“Không.” Anh trả lời không chút do dự. “Tôi có thể đặt cạnh look 7 ở Paris để so, nhưng tôi không muốn làm kiểu nhân chứng ‘cứ nhìn là biết’. Tôi sẽ xác nhận những gì tôi đã thấy ở triển lãm và trong catalog, thế thôi.”

“Cảm ơn anh.”

“Đừng vội cảm ơn.” Khải Minh nghiêng đầu. “Hồi đầu Quân cũng từng nâng đỡ cô đúng không?”

“Vâng.”

“Vậy nếu vụ này chỉ biến thành câu chuyện ‘thầy xấu, trò tốt’, cô sẽ thua ở phần đáng tin nhất.”

Phương Anh hơi bực. Nhưng cô biết anh nói đúng, và điều đó còn khiến cô bực hơn.

Chiều hôm ấy, Quân gọi tới. Cô bật loa ngoài, báo trước rằng luật sư đang ngồi cùng. Giọng Quân vẫn điềm tĩnh như những buổi chữa bài năm nào.

“Em làm lớn chuyện vậy sao?”

“Em chỉ yêu cầu gỡ đặt trước những thiết kế em có căn cứ cụ thể.”

“Cảm hứng phù sa là nghiên cứu của studio.”

“Em không đòi phù sa.”

Đầu dây im một nhịp. “Kỹ thuật gập viền là studio dạy em.”

“Em cũng không đòi phần đó.”

“Vậy rốt cuộc em đòi cái gì?”

Phương Anh nhìn tờ bảng trước mặt, đọc chậm từng chữ. “Rập và cấu trúc dựng của bốn look. Một số cách xử lý bề mặt. Tỷ lệ các mảng ghép và trình tự phát triển thiết kế mà em làm sau khi hết hợp đồng.”

Quân bật cười. “Em tưởng thời trang là môn toán à?”

“Không,” cô đáp. “Nhưng tên tác giả thì vẫn phải đủ cụ thể.”

Quân cúp máy. Không đe dọa, cũng không thừa nhận điều gì.

Trước khi họ rời xưởng lần cuối trong ngày, Thu Hạ còn mở tủ phụ liệu, rút ra một túi nhỏ có dán mã nhà cung cấp. “Em nhớ cái khóa kéo này không?” Phương Anh nhận ra ngay. Đó là loại khóa cô đã đổi giữa lần thử thứ hai và thứ ba, vì chiếc cũ làm méo đường lưng. Hóa đơn phụ liệu đứng tên xưởng, nhưng phần mô tả đơn hàng ghi mã PA-04.

“Chi tiết này có gì độc quyền không?” luật sư hỏi.

“Không,” Thu Hạ đáp. “Nhưng nó cho thấy cái váy đã tồn tại và được chỉnh sửa ở đây.”

Phương Anh ghi thêm một dòng vào bảng nguồn gốc. Cô bắt đầu hiểu rằng một hồ sơ tác giả tốt không cần mọi thứ đều quý hiếm. Một chiếc khóa kéo tầm thường cũng có giá trị, nếu nó khớp đúng vào quá trình.

Buổi tối, luật sư gửi thư yêu cầu bảo toàn tài liệu tới Quân Couture và nền tảng bán hàng. Thư không đòi ai “thừa nhận ăn cắp”, chỉ yêu cầu giữ nguyên file, lịch sử chỉnh sửa, ghi chú may mẫu, thư từ trao đổi và dữ liệu bán hàng.

Phương Anh về studio, trải tờ rập có vết kim lên bàn dưới ánh đèn vàng. Một tờ giấy không biết nịnh thầy, cũng không biết bênh trò. Nó chỉ giữ lại dấu vết của những lần bị tháo ra và may lại. Đó là lý do cô tin nó hơn mọi câu chuyện đẹp.