Chương 2: Phạm An Khuê Đòi Ngửi Mẻ Mắm Nhĩ Gốc

Văn phòng của Phạm An Khuê nằm trên tầng bốn một tòa nhà cũ ở Lý Thái Tổ, không treo tranh, không kê sofa da. Chỉ có ba màn hình, một máy scan, một tủ hồ sơ khóa kép và chiếc bàn gỗ dài trải giấy trắng. Bùi Khánh Toàn đến lúc tám giờ kém năm, cô đã ngồi sẵn, cốc trà gừng bốc khói bên cạnh.

Cô nhận chiếc cặp, không hỏi chuyện tình cũ, không hỏi anh đêm qua ngủ được không. Cô chỉ chỉ vào chiếc ghế đối diện camera nội bộ. “Anh ngồi đó, đọc rõ nguồn gốc từng tờ giấy. Ai lập, ngày nào, lưu ở đâu, ai từng chạm vào. Tôi ghi hình toàn bộ, để sau này không ai nói tôi bị anh dắt mũi.”

Ba tiếng trôi qua trong tiếng giấy lật. Bùi Khánh Toàn đọc từng trang sổ ủ chượp, từng phiếu kiểm nghiệm đạm, từng hợp đồng thu mua cá cơm với các ghe ở Hàm Ninh. Phạm An Khuê đối chiếu song song trên màn hình, gặp chỗ nào chưa khớp là gạch bút đỏ ngay trước mặt anh, không báo trước. Anh không khó chịu. Anh giải thích bằng ngày tháng, số hợp đồng, tên người bàn giao, có chỗ còn nhớ cả giờ ghe cập bến.

Trợ lý của cô, một cậu trai đeo kính tên Duy, mấy lần ngẩng đầu khỏi bàn phím nhìn anh. Người bị cả mạng chửi mà vẫn nhớ chính xác từng số chứng từ thường không phải kẻ dựng chuyện. Còn người dựng chuyện thì hay nhớ rất kỹ nỗi oan của mình, và rất mơ hồ về giấy tờ.

Đến trang cuối của cuốn sổ, Phạm An Khuê gấp lại, ngẩng lên. “Giấy tờ thì tôi đọc được,” cô nói. “Nhưng tôi không đầu tư vào giấy. Anh nói mẻ chượp ba đời của nhà anh làm ra mắm nhĩ bốn mươi độ đạm tự nhiên, không pha, không thêm. Tôi muốn ngửi mẻ mắm nhĩ gốc. Không phải chai bày trên kệ, mà là mắm kéo rút từ thùng.”

Bùi Khánh Toàn không ngạc nhiên. Anh mở ngăn trong của cặp, lấy ra một chai thủy tinh nhỏ màu nâu, nút sáp đỏ, nhãn viết tay: Thùng số bảy, kéo rút đầu, mười hai tháng ủ. “Tôi mang theo phòng khi có người hỏi đúng câu này,” anh nói. “Ở Hà Nội, cô là người đầu tiên hỏi.”

Phạm An Khuê đứng dậy lấy một chiếc đĩa sứ trắng trong tủ. Anh cạy lớp sáp, rót một giọt. Màu mắm đỏ cánh gián, trong đến mức nhìn thấy đáy đĩa, giọt mắm đứng tròn chứ không loang. Cô cúi xuống ngửi, nhắm mắt vài giây. Mùi mặn của biển, mùi cá cơm chín, rồi cuối cùng là một vị ngọt hậu rất sâu, không gắt, không tanh, không có cái mùi nồng xộc lên mũi của mắm công nghiệp.

“Mắm pha thì mùi lên nhanh mà tắt cũng nhanh,” cô nói khẽ, như nói với chính mình. “Cái này càng để càng thơm.” Cô mở mắt, đẩy chiếc đĩa sang Duy. “Mang chai này đi gửi một mẫu kiểm nghiệm độc lập. Niêm phong trước mặt anh Toàn, ghi giờ, chụp ảnh.” Rồi cô quay lại nhìn anh. “Bà nội tôi bán mắm ở chợ Đồng Xuân ba mươi năm. Tôi không biết làm, nhưng tôi biết ngửi.”

Đó là lần đầu tiên từ hôm qua đến giờ, Bùi Khánh Toàn thấy vai mình nhẹ đi một chút. Anh nhìn chiếc đĩa sứ trên tay Duy, giọt mắm vẫn đứng tròn như lúc vừa rót.

Anh kể cho cô nghe về thùng số bảy. Ông nội anh đóng chiếc thùng gỗ bời lời ấy năm bảy mươi tám, bố anh thay đai mây hai lần, đến đời anh thì lớp muối bám trong lòng thùng đã dày như vỏ đá. Mỗi mẻ chượp nằm trong đó đủ mười hai tháng, cá cơm than tươi ướp muối Sa Huỳnh theo tỷ lệ ba cá một muối, không thêm một hạt đường, không một giọt hương liệu. “Người ta muốn rút ngắn còn sáu tháng để kịp hàng Tết,” anh nói. “Ông Lộc dọa chặt tay ai mở thùng sớm. Tôi không cãi được ông, và tôi cũng không muốn cãi.”

Tin anh tìm nhà đầu tư mới lọt đến tai Trịnh Quang Vinh trước bữa trưa. Hắn lập tức sai người tung thêm tin rằng cuốn sổ ủ chượp ba đời là đồ làm giả, phiếu kiểm nghiệm đạm bị chỉnh sửa, hợp đồng vùng nguyên liệu là giấy ký khống. Đến đầu giờ chiều, trước cửa tòa nhà đã có hai streamer dựng chân máy, miệng gào vào điện thoại rằng Phạm An Khuê đang tiếp tay cho kẻ lừa đảo.

Camera dí sát mặt Bùi Khánh Toàn khi anh bước xuống mua nước. Anh không né. “Anh quay rõ giúp tôi,” anh nói, đứng yên trước ống kính. “Tôi sẽ gửi toàn bộ hồ sơ tới đơn vị kiểm định độc lập. Nếu một trang là giả, tôi chịu trách nhiệm hình sự. Nếu tất cả là thật, người vu khống tôi nên chuẩn bị luật sư.” Giọng anh không cao, nhưng đám đông hiếu kỳ phía sau bỗng nhỏ tiếng hẳn.

Buổi chiều, Phạm An Khuê mời một kiểm toán viên độc lập tên Hưng đến. Ông ngoài năm mươi, tóc hoa râm, cầm kính lúp soi từng dấu giáp lai, kiểm mã giao dịch ngân hàng và hỏi dồn Bùi Khánh Toàn về từng khoảng thời gian trống trong hồ sơ. Có lúc căn phòng im đến mức nghe rõ tiếng máy lạnh rì rì và tiếng bút của ông gõ nhẹ lên mặt bàn.

“Tháng ba năm ngoái, sổ ghi mua bốn tấn muối Sa Huỳnh, nhưng hóa đơn chỉ có ba tấn rưỡi. Nửa tấn còn lại đâu?” ông hỏi. Bùi Khánh Toàn lật sổ tay, đọc ra tên người chủ ghe chở muối, ngày hàng về cảng, và lý do nửa tấn đến chậm: ghe gặp gió mùa phải nằm lại ở Rạch Giá. “Hóa đơn bổ sung lưu ở bản chính trong két,” anh nói. “Ông muốn thì mai tôi mở két trước mặt ông.”

Duy đang gắp cơm thì dừng đũa. Ông Hưng không nói gì, chỉ ghi một dấu tích nhỏ bên lề. Những chi tiết vụn vặt như thế giống những viên gạch lát đường, không hào nhoáng nhưng đủ để người đi sau không trượt xuống bùn vu khống.

Bữa trưa của cả phòng là ba hộp cơm văn phòng đặt dưới đường. Phạm An Khuê không gọi đồ ăn đắt tiền, cũng không bỏ dở câu hỏi để mời anh ăn cho đàng hoàng. Chính sự khô khan ấy làm Bùi Khánh Toàn thấy dễ thở. Cô không diễn vai ân nhân, không nhìn anh bằng ánh mắt thương xót. Cô đang đặt anh lên bàn cân như một dự án rủi ro cao, và lúc này anh cần điều đó hơn mọi lời an ủi.

Gần tối, kết quả sơ bộ của ông Hưng đặt lên bàn: hồ sơ có tính xác thực cao, chưa phát hiện dấu hiệu chỉnh sửa. Phạm An Khuê đọc xong, không vội ký gì. Cô đẩy sang trước mặt anh một bản cam kết hai trang. “Nếu vụ này thành, tôi đầu tư. Nếu thất bại vì anh giấu tôi bất kỳ thông tin nào, tôi kiện anh đầu tiên.”

Bùi Khánh Toàn ký ngay, không đọc lại lần hai. Nhiều ngày rồi mới có một người đối xử với anh như một đối tác chứ không như một nạn nhân, và anh không định phụ điều đó.

Tối đó, Nguyễn Thùy Dung nhắn tin. Cô ta viết rằng anh đang tự hủy hoại mình, rằng Trịnh Quang Vinh quen biết đủ rộng để nghiền nát mọi nỗ lực của anh, rằng anh nên biết điểm dừng. Bùi Khánh Toàn đọc hết, chụp màn hình rồi xóa. Kỷ niệm cuối cùng giữa họ giờ không còn là một bữa cơm hay một lời hứa, mà là tấm ảnh cô ta cười bên cạnh kẻ đã cướp công anh.

Ở phía bên kia thành phố, Trịnh Quang Vinh đọc báo cáo của đàn em, mặt sầm xuống từng chút. Hắn không nghĩ Bùi Khánh Toàn còn giữ bản gốc. Hắn càng không nghĩ Phạm An Khuê sẽ tự mình ngửi mắm, tự mình mời kiểm toán. Hắn bóp chặt ly rượu đến mức đầu ngón tay trắng bệch. Thùy Dung hỏi có chuyện gì, hắn chỉ gắt: “Không được để nó gặp báo chí.”

Gần mười một giờ đêm, văn phòng Phạm An Khuê bị cắt điện đột ngột. Máy chủ dự phòng bật lên, camera chuyển sang nguồn pin, màn hình an ninh nhấp nháy ánh xanh. Một bóng người lảng vảng trước cửa phụ, cúi xuống cố nhét một phong bì dày vào khe cửa. Bùi Khánh Toàn, người còn ở lại sắp hồ sơ, nhìn kỹ màn hình và nhận ra gương mặt quen: tài xế riêng của Trịnh Quang Vinh.

Anh không mở cửa, không chạy xuống. Anh gọi công an phường, sao lưu toàn bộ đoạn video thành ba bản, rồi ngồi đợi đến khi hai cán bộ trực ban lên lập biên bản. Phong bì được mở trước mặt họ: bên trong là xấp tiền và một tờ giấy đánh máy, giả làm thư của anh gửi một doanh nghiệp đối thủ, đề nghị bán công thức.

Sáng hôm sau, đoạn video phong bì trở thành cú phản đòn nhỏ đầu tiên. Không đủ để kết thúc trận chiến, nhưng đủ để đám đông thấy kẻ đang run không phải Bùi Khánh Toàn. Dưới bài đăng mới nhất của Trịnh Quang Vinh, bình luận bắt đầu đổi giọng, và một câu hỏi xuất hiện nhiều lần: nếu anh ta thật sự trắng tay, tại sao các người phải sợ anh ta đến thế?

Trịnh Quang Vinh đập điện thoại xuống bàn làm việc, gân xanh nổi ở cổ. Dưới gầm bàn, đầu gối hắn vô thức rung lên từng nhịp, nhanh và rối, như cơ thể đã nhận ra nguy hiểm trước khi lòng kiêu ngạo chịu thừa nhận.