Chương 3: Phòng Khám Bị Dán Niêm Phong
Sáu giờ sáng, điện thoại của Hải Nam rung liên tục trên đầu giường. Anh mở ra và thấy gương mặt mình ở khắp nơi. Một trang tin tự xưng “Góc khuất y tế” đăng tấm ảnh chụp anh cầm hộp kim châm trong một buổi hội thảo cũ, cắt cúp lại, ghép thêm dòng chữ đỏ chót: “Lang băm cắm kim, bệnh nhân chết tại chỗ.” Bài đăng có hơn tám nghìn lượt chia sẻ sau một đêm.
Bên dưới là hàng nghìn bình luận. Có người đòi rút giấy phép, có người đòi khởi tố, có người tag cả tên phòng khám cùng địa chỉ chi tiết đến số nhà. Một tài khoản để ảnh đại diện hoa sen viết: “Thời buổi nào rồi còn tin châm cứu cứu được tim, đáng đời.” Hải Nam đọc đến dòng thứ ba mươi thì tắt màn hình, úp điện thoại xuống mặt bàn. Ngoài cửa sổ, tiếng rao xôi buổi sáng vẫn vang lên như mọi ngày, như thể thế giới chẳng hề biết anh vừa bị xử xong trên mạng.
Tám giờ, đoàn kiểm tra của Sở Y tế đến Phòng phục hồi Nam An. Bốn người, một thanh tra, hai chuyên viên nghiệp vụ, một cán bộ phường. Họ đi đôi giày bọc ni lông xanh, cầm theo bìa hồ sơ và chiếc máy ảnh, đọc quyết định ngay trước cửa sắt. Phòng khám tạm dừng hoạt động bốn mươi tám giờ để kiểm tra sổ vô khuẩn, quy trình dùng kim và hồ sơ bệnh nhân.
Đi cuối đoàn là Hoàng Thanh Vân. Cô vẫn mặc vest xám, lần này đeo thêm thẻ quan sát viên do Sở cấp, vì hồ sơ phục hồi của ông Lộc tại đây là một phần bệnh sử mà gia đình yêu cầu đối chiếu. Cô gật đầu chào Hải Nam bằng một cử động rất nhỏ, như chào một người lạ trong thang máy.
“Tôi đề nghị niêm phong mọi vật chứng theo đúng thủ tục,” cô nói với vị thanh tra. “Kể cả những thứ có lợi cho ông Nam. Không ai được mang gì ra khỏi đây ngoài đoàn.”
Hải Nam quay sang nhìn cô. Thanh Vân đáp lại ánh mắt ấy bằng giọng rất thấp, đủ để chỉ anh nghe thấy: “Nếu anh muốn minh oan, anh phải chấp nhận bị kiểm tra khắc nghiệt hơn bất kỳ ai. Một thứ có lợi cho anh mà không qua thủ tục thì chẳng khác gì không có.”
Anh gật đầu. Anh không thấy bị xúc phạm. Anh thấy, lần đầu tiên sau ba ngày, có người đang thật sự nghiêm túc với sự thật thay vì nghiêm túc với chuyện thắng thua.
Đoàn kiểm tra làm việc từ sáng đến chiều. Họ mở từng ngăn tủ, đếm từng hộp kim dùng một lần, lật từng trang sổ hấp sấy dụng cụ, chụp ảnh nhiệt kế trong tủ bảo quản. Mùi ngải cứu khô và cồn y tế bốc lên mỗi khi ngăn kéo được kéo ra, thứ mùi Hải Nam đã quen đến mức không còn nhận ra, giờ bỗng hăng nồng như lần đầu.
Gần trưa, trang “Góc khuất y tế” đăng bài thứ hai. Lần này kèm một tấm ảnh mờ chụp chiếc khay inox có mấy cây kim nằm lộn xộn, tiêu đề: “Nguồn tin nội bộ: phòng khám tái sử dụng kim châm, lau qua cồn rồi dùng tiếp.” Bài viết không ghi tên ai, nhưng có một câu Hải Nam đọc là nhận ra giọng văn: “Bệnh viện không thể để mê tín phá quy trình.” Đó là nguyên văn câu Lưu Đức Thịnh nói trong phòng họp.
Vị thanh tra cũng đọc được bài đăng. Ông không bình luận gì, chỉ quay sang hỏi: “Phòng khám có camera kho vật tư không?”
“Có ạ. Lưu ba mươi ngày.”
Họ ngồi trước màn hình máy tính nhỏ trong phòng kho. Hải Nam tua lại từng ngày, từng buổi sáng. Mỗi ngày đúng bảy giờ rưỡi, kỹ thuật viên ca sáng mở tủ, lấy ra hộp kim mới còn nguyên tem niêm, xé tem trước camera, ghi số lô vào sổ. Mỗi chiều năm giờ, hộp kim đã dùng được đổ vào thùng rác y tế màu vàng có nắp đậy, thùng được niêm và bàn giao cho đơn vị thu gom. Ba mươi ngày, ba mươi lần lặp lại, không sót ngày nào.
Thanh Vân ghi lại từng mốc giờ vào biểu mẫu. Cô không khen, cũng không tỏ ra nhẹ nhõm. Cô chỉ ghi, rồi đề nghị chép toàn bộ dữ liệu camera vào ổ cứng của đoàn, niêm phong ổ cứng, ba bên cùng ký.
Giờ nghỉ trưa, đoàn kiểm tra ra quán cơm đầu hẻm. Hải Nam ngồi lại một mình trong phòng chờ, nhìn hàng ghế nhựa xanh nơi bệnh nhân vẫn ngồi đợi đến lượt mỗi sáng. Trên tường còn dán tờ lịch tập của ông Lộc, nét chữ nguệch ngoạc của ông ghi ở góc: “Thứ Năm, đi được tới cửa sổ.” Anh đứng dậy định gỡ xuống, rồi lại thôi. Nó cũng là vật chứng, và anh đã hứa không mang gì ra khỏi đây ngoài đoàn.
Ba giờ chiều, có người gõ cửa sắt. Một phụ nữ trẻ mặc áo khoác chống nắng, khẩu trang kéo xuống cằm, đứng nép bên hông cửa như sợ bị ai nhìn thấy. Đó là Thùy, điều dưỡng cũ của phòng khám, nghỉ việc từ đầu năm để về quê chăm con nhỏ.
“Em đọc trên mạng,” Thùy nói, giọng run run. “Em giữ hóa đơn nhà cung cấp từ hồi em còn làm kế toán kiêm luôn. Em sợ bị lôi vào vụ lớn, nhưng em không chịu được khi người ta nói anh dùng kim cũ.” Cô đưa ra một tập hóa đơn kẹp bằng kẹp sắt, mép giấy cong lên vì ẩm. Ngón tay cô run đến mức tập giấy rơi xuống sàn hai lần.
Vị thanh tra nhận tập hóa đơn, đối chiếu số lô trên hóa đơn với số lô trong sổ ghi chép. Khớp. Số lượng hộp nhập khớp với số lượng hộp xuất, khớp với số lượt điều trị trong sổ khám. Không có hộp nào biến mất, cũng không có hộp nào được dùng hai ngày.
Có một khoảnh khắc căn phòng im đến mức nghe rõ tiếng máy điều hòa cũ kêu ù ù trên tường. Hải Nam nhìn những con số ấy và nghĩ đến dải điện tâm đồ trong phòng lưu trữ. Ở đây cũng vậy, những tờ hóa đơn không thương anh, cũng không ghét anh. Chúng chỉ ghi lại đúng những gì đã xảy ra.
Anh không thấy nhục vì bị kiểm tra. Anh thấy nhục vì người ta dùng nỗi sợ bệnh tật của đám đông để làm bẩn một nghề chữa người. Những bệnh nhân đọc bài đăng kia sẽ sợ, sẽ không dám đến những phòng khám tử tế khác, sẽ tìm đến mấy chỗ quảng cáo thần dược trên mạng. Một lời vu khống không chỉ giết danh tiếng của một người. Nó làm nhiễm bẩn cả niềm tin của những người đang đau.
Tối đó, sau khi đoàn rời đi, Hải Nam ngồi trong căn phòng nhỏ phía sau, nơi đoàn kiểm tra cho phép anh làm việc với giấy tờ hành chính. Anh lấy ra những cuốn sổ cũ, bắt đầu ghi lại từng ca phục hồi trong ba năm qua. Bà Sáu ở Bình Tân, sau tai biến liệt nửa người, tám tháng sau tự đi chợ được. Anh Tài thợ hồ, thoát vị đĩa đệm, quay lại công trình sau mười tuần. Ông Lộc, bốn tháng, đi được ba phần tư dãy hành lang. Anh không định đăng những thứ này lên mạng để thanh minh. Anh chỉ không muốn ai biến những người từng tin anh thành tin đồn.
Gần mười giờ, điện thoại sáng lên. Tin nhắn từ Quỳnh Chi, lần đầu tiên kể từ đêm ông Lộc mất.
“Anh đừng kéo em vào nữa.”
Hải Nam nhìn dòng chữ ấy rất lâu. Không có lời giải thích, không có lời hỏi han, không có cả dấu chấm cuối câu. Người đã ký lời bất lợi giờ không muốn bị gọi là nhân chứng. Cô muốn làm một người đi ngang, như thể chữ ký của cô tự mọc ra trên tờ giấy. Anh gõ một dòng trả lời, rồi xóa. Gõ dòng khác, rồi lại xóa. Cuối cùng anh không gửi gì cả.
Hai ngày sau, đoàn kiểm tra ra kết luận sơ bộ: không phát hiện sai phạm về vô khuẩn, không có dấu hiệu tái sử dụng kim, hồ sơ bệnh nhân đầy đủ. Vị thanh tra bắt tay anh, cái bắt tay ngắn và khô. Nhưng tờ niêm phong trên cửa sắt vẫn chưa được gỡ. Quyết định ghi rõ: tiếp tục tạm dừng hoạt động cho đến khi có kết luận cuối cùng của hội đồng chuyên môn bệnh viện về vụ việc liên quan.
Thanh Vân là người cuối cùng rời khỏi hẻm. Cô dừng lại trước cửa, nhìn tờ niêm phong có con dấu đỏ, rồi nói: “Kết luận vô khuẩn sạch, nhưng hồ sơ bên bệnh viện chưa sạch. Họ sẽ không gỡ niêm phong cho một người còn đang bị nghi gây chết người.” Cô không chờ anh trả lời, quay lưng bước ra đầu hẻm, đôi giày cao gót gõ đều trên nền xi măng.
Hải Nam ngồi xuống bậc thềm trước cửa phòng khám. Đèn đường vàng đục hắt lên tờ niêm phong, con dấu đỏ trông như một vết máu khô. Con mèo hoang quen ăn cơm thừa của phòng khám đi ngang, dụi đầu vào ống quần anh rồi bỏ đi. Anh tự nhắc mình: minh oan không phải một cú đánh trả. Nó là một chuỗi ngày chịu bị soi đến tận cùng, và phải đứng yên cho người ta soi, cho đến khi chính ánh đèn ấy chiếu ngược về phía kẻ đã cầm nó.