Chương 6: Trận bão
Bốn ngày trước bão, Mai Lan đi bộ cả làng. Chị đứng ở từng ghe ký giấy và nói một câu duy nhất: "Đưa hàng về bờ trước thứ tư, neo ba tăng, không ai ra khơi sau thứ tư — mình trả tiền như thường cho đơn đã cân." Út Vỏ hỏi: "Chị trả cho ngày không đi biển?" — "Mình trả cho đơn đã cân," chị nói, "và mình không muốn ai mất ghe vì sợ mất tiền." Ngư dân đội chị vào bờ. Đội Bảy Sen ở lại — người ta thấy các ghe của ổng vẫn chạy ra luồng đêm thứ tư, vì ông Sen trả thêm hai mươi phần trăm cho "chuyến cuối trước bão".
Bão số mười một đổ vào đúng đêm thứ năm như dự báo đã nói — nhưng nhanh hơn mọi người nghĩ một ngày. Mai Lan đã cho đội ghe neo vào luồng tránh từ sáng thứ tư, rổ cá giao hết cho nhà hàng trước gió, và đơn tuần của Phương Nam đã đóng kịp. Khi gió đầu tiên gào qua mái ngói làng Phú Gió, tám ghe ký giấy của chị đã nằm an toàn trong luồng, neo ba tăng.
Nhưng sà lan và hai ghe của đội Bảy Sen chưa vào — ổng cho ngư dân của mình ra khơi thêm một đêm cuối để kiếm thêm trước bão, vì tiền. Đêm bão đổ, điện thoại của Mai Lan rung lúc hai giờ sáng. Giọng Trọng run: "Chị Lan! Ghe của chú Hai Bảy — đội ông Sen — đang mắc nạn ngoài luồng! Sóng đánh ghe nghiêng, ba người trên đó!"
Chú Hai Bảy — em họ của ông Bảy Sen, người cân phụ chính trên sà lan. Mai Lan đứng dậy trong mưa đập cửa sổ. Trong nhà trong, bà Quý đã dậy từ tiếng gió; bà đứng ở khung cửa nhìn con dâu mặc áo mưa. "Lan, đêm này mày không ra bến."
"Có người trôi ngoài luồng, mẹ. Con phải ra."
Bà Quý nhìn chị một giây rất dài — và Mai Lan thấy trong mắt bà cái đêm ba năm trước đang trở lại, đêm mà bà đã đứng chờ một người không quay về. Nhưng bà không cản nữa. Bà đi lấy áo mưa của chị treo trên móc, đưa cho chị, và nói khẽ: "Đứng trên boong. Đừng xuống mạn."
Mai Lan chạy ra bến. Già làng Năm Gối đã đứng đó với đèn pin, mắt nhìn luồng đen sẫm sóng cao.
"Ghe nào của mình đi ra được?" chị hỏi qua gió.
"Ghe của chú Ba Lược — máy lớn nhất đội." Già Năm nói. "Nhưng ra luồng đêm bão là chết, Lan ạ. Tao đi biển năm mươi năm — đêm này không ai ra."
"Ba người đang trôi ngoài đó, già."
Già Năm nhìn chị qua mưa. "Mày điều ghe của mình đi cứu người của Bảy Sen? Người đang dập mày?"
"Người trôi trên biển không phải người của ai cả, già. Họ là người trôi."
Già Năm im lặng một giây, rồi giơ đèn pin lên. "Chú Ba Lược! Máy lớn! Ra!"
Trước khi ghe ra, già Năm nắm tay Mai Lan một giây. "Mày đứng boong giữ dây — không xuống mạn. Tao mất thằng Hải một lần rồi." Chị gật đầu. Và khi máy ghe gầm lên trong đêm, Mai Lan đứng trên boong nghĩ một điều rất rõ: chị không ra biển để chết như Hải — chị ra để kéo người về, rồi quay lại bờ nơi Thắng đang ngủ.
Hai giờ sau, trong mưa xiên và sóng đập bờ kè, ghe của chú Ba Lược — với Mai Lan đứng trên boong giữ dây neo cùng ba người khác — chạy qua luồng đen nơi ghe Hai Bảy nghiêng ngả giữa sóng. Kéo ba người lên mất bốn mươi phút mà Mai Lan không bao giờ quên: dây thừng tuột tay hai lần, sóng đẩy hai ghe va vào nhau, và trong tiếng gào của gió chị nghe tiếng chú Hai Bảy khóc khi tay chú được chụp lên.
Khi ghe Ba Lược quay vào luồng lúc gần sáng, cả bến đứng chờ — và ở đầu bến, giữa mưa tạnh dần, bà Quý đứng với chiếc áo mưa nỉ mà ai đó đã cho bà, mắt nhìn Mai Lan bước xuống ghe ướt sũng. Bà không nói gì. Nhưng khi Mai Lan đi ngang, bà đưa cho chị một cái khăn khô — im lặng, như đưa một vật mà bà đã cầm sẵn trong tay hai giờ.
Bà Quý đã đứng trên bờ kè cả đêm đó. Người ta kể lại sau rằng bà ngồi trên đá kè trong mưa, không ai dắt về được, mắt nhìn ra luồng nơi ghe Ba Lược đã ra đi — và một người nghe bà thì thầm một câu lặp đi lặp lại: "Thằng Hải cũng trôi đêm như vầy. Thằng Hải cũng trôi đêm như vầy." Khi Mai Lan bước xuống ghe, bà Quý đứng lên và cho chị khăn — và đêm đó, lần đầu tiên ba năm, bà ngồi trong bếp đợi con dâu về thay vì đi ngủ trước.
Bão rời làng sau một ngày, để lại các mái nhà gỡ mở, ghe vỡ neo, và ngư dân mất hết. Ghe của nhà chú Năm Xệ — một trong tám nhà ký giấy — vỡ mạn trong luồng; năm tạ hàng của tuần sau của chú không còn. Ngư dân đội Bảy Sen mất nhiều hơn: hai ghe chìm, sà lan hư cầu neo.
Sáng sau bão, Mai Lan đứng trên boong Tứ Sóng với bảng giá mới viết lại — giá y nguyên trên giấy ba tháng, không hạ. Út Vỏ đứng cạnh. "Chị Lan, người ta mất ghe. Không ai có hàng bán."
"Người ta mất ghe thì người ta cần tiền nhất." Mai Lan nói. "Mình mua của người còn ghe đúng giá — và mình cho nhà mất ghe mượn tiền sửa, trừ dần vào hàng. Không lãi."
"Chị có tiền đâu cho mượn?"
"Mình có hợp đồng ba tháng." Chị nhìn bảng giá. "Người ta sẽ nhớ ai đứng đây sau bão."
Và người ta nhớ. Trong tuần sau bão, bảng giá của Mai Lan là thứ duy nhất trong làng không đổi. Ông Bảy Sen phải hạ giá mua để bù lỗ — ngư dân của ổng đem cá đến cân và được trả thấp hơn trước bão, cân vẫn móc. Hai ngư dân của đội ổng đi ngang qua bảng giá của Mai Lan, đọc, và đi tới ghe Tứ Sóng hỏi ký giấy.
Mai Lan cho nhà chú Năm Xệ mượn tám triệu sửa ghe, trừ dần vào hàng, không giấy lãi. Chú Năm Xệ đứng trong nhà mình cầm tiền và không nói được gì một lúc — rồi chú nói với bà con: "Con Lan cho tôi mượn khi tôi không còn gì để thế." Tin ấy đi qua làng nhanh hơn bảng giá. Đội ghe chị Lan có mười giấy ký trước cuối tuần sau bão.
Chú Hai Bảy tới nhà Mai Lan một chiều — người đàn ông được kéo lên từ sóng đêm bão — đứng trước cửa với đôi tay gập lại. "Chị Lan. Tôi không biết nói gì. Chị điều ghe ra cứu tôi trong đêm mà anh Sen cho tôi ra khơi kiếm thêm."
"Chú về được là đủ, chú Hai Bảy."
"Anh Sen..." chú ngừng. "Anh ấy ngồi trong nhà ba ngày không ra sau đêm đó. Chị cứu người của anh ấy khi anh ấy đang dập chị. Tôi nghĩ anh ấy không ngủ được."
Và một chiều cuối tuần, khi Mai Lan đang ngồi đếm tiền ở bàn ăn và Thắng viết bài trên sàn, bóng một người đứng ngoài cửa. Ông Bảy Sen — không xe ba gác, không sổ, không người đi theo — đứng một mình trước nhà của con dâu góa phụ mà ổng đã dập hai tháng.
"Chị Lan." Ổng nói từ ngoài cửa. "Tôi muốn nói chuyện với chị."
Bà Quý nghe tiếng ngoài cửa và đứng dậy trong bếp. Bà nhìn ông Bảy Sen qua khung cửa — người cầm quyển sổ nợ của con trai bà — và bà đứng im ở đó, không ra không vào, như một người canh nhà của mình.
Mai Lan đứng dậy, đi ra bậu cửa. Ông Bảy Sen đứng đó trong chiều tối, và lần đầu tiên chị nhìn ổng không qua một cái bảng giá hay một cái cân — chỉ là một người đàn ông năm mươi tuổi đứng một mình trước cửa nhà người khác.
"Chú Hai Bảy là em họ tôi," ổng nói, giọng thấp hơn chị từng nghe. "Chị cứu chú ấy trong đêm tôi sai chú ấy ra khơi. Tôi muốn hỏi chị một câu — tại sao chị điều ghe ra?"
"Vì ba người trôi ngoài biển, ông Bảy Sen."
"Ba người trôi là người của tôi. Chị đang đánh với tôi."
"Con đang đánh với giá của ông, không đánh với người của ông." Mai Lan nói. "Người trôi không có giá."
Ổng đứng im lâu. Trong nhà, bà Quý vẫn đứng ở khung cửa bếp nhìn ra — và Mai Lan biết mẹ chồng đang nghe từng chữ. "Tôi tới để nói với chị một chuyện." Và ông kể chuyện mà Mai Lan chưa từng nghe — về đêm bão số tám ba năm trước, về chiếc tàu của Hải, và về điều mà ông Bảy Sen đã giữ trong mình ba năm.
Mở mục lục để tải danh sách chương.