Chương 7: Bí Mật Của Dòng Code Đầu Tiên

Một buổi tối, Nguyên hỏi Kiệt: "Tại sao anh đặt tên engine là Phoenix?"

Kiệt mở laptop, tìm đến một thư mục cũ trong ổ cứng cá nhân.

Trong đó là file code đầu tiên anh viết: hello_vietnamese.py, timestamp 15/09/2019, lúc anh mới hai mươi hai tuổi, là sinh viên năm nhất Stanford.

"File này là dòng code đầu tiên tôi viết để máy tính hiểu tiếng Việt," Kiệt nói.

"Comment đầu tiên trong file: '# Mẹ ơi, con sẽ làm máy tính nói tiếng Việt cho mẹ.'

Mẹ tôi ở Hà Tĩnh, không biết tiếng Anh, không dùng được smartphone vì mọi thứ đều bằng tiếng Anh.

Tôi code AI tiếng Việt vì mẹ."

Nguyên im lặng, mắt rưng rưng.

"Phoenix — Phượng Hoàng — vì ông ngoại tôi kể chuyện Phượng Hoàng tái sinh từ tro tàn.

Code bị cướp, bị đốt, nhưng ý tưởng không bao giờ chết.

Nó sẽ tái sinh, mạnh hơn."

Kiệt bật app VietAI Assistant trên điện thoại mẹ anh ở Hà Tĩnh.

Mẹ anh, sáu mươi hai tuổi, giờ có thể nói chuyện với điện thoại bằng tiếng Việt giọng Nghệ Tĩnh, đọc tin tức, gọi video, thậm chí đặt hàng online — tất cả nhờ PhoenixNLP hiểu tiếng Việt vùng miền.

"Con ơi, cái điện thoại này nó nói chuyện hay lắm, y như người Hà Tĩnh mình!"

Mẹ anh nói qua video call, cười móm mém.

Kiệt quay mặt đi, lau mắt.

Nguyên nắm tay anh dưới gầm bàn.