Chương 7: Lớp Học Vùng Cao

UNICEF Việt Nam triển khai LearnFree tại mười tỉnh vùng cao — Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu, Sơn La, Điện Biên, Yên Bái, Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Tuyên Quang.

Mô hình: tablet giá rẻ (Lenovo Tab M8, tài trợ bởi Google.org) cài sẵn LearnFree, phát cho học sinh từ lớp 3 đến lớp 9 tại các trường vùng cao. Một trăm trường, mười nghìn tablet, mười nghìn học sinh.

Khải đích thân đi Hà Giang — đường đèo Mã Pí Lèng, xe máy, bốn tiếng từ TP. Hà Giang đến trường Tiểu học Sủng Là, xã Sủng Là, huyện Đồng Văn.

Lớp học: tường đá xếp, mái tôn, bàn gỗ cũ, ba mươi hai học sinh Hmông. Cô giáo — Vàng Thị Mỷ, hai mươi bốn tuổi, người Hmông, tốt nghiệp sư phạm Hà Giang — đang dạy tiếng Anh bằng bảng phấn và giọng phát âm tự học.

Khải phát tablet cho từng em. Mở app LearnFree. Bài đầu tiên: "Hello. My name is..."

Một em — Sùng A Páo, lớp 4, chín tuổi, mặt đỏ vì lạnh — chạm vào màn hình, nghe phát âm, rồi nói theo: "Hê-lô. Mai-nem-ít Páo."

App chấm: "Good! Try again — press the blue button to hear the correct pronunciation."

Páo nhấn nút xanh, nghe, nói lại: "Hello. My name is Páo."

App: "Excellent! ⭐⭐⭐"

Páo cười — nụ cười rộng, hở răng sún, mắt sáng. Lần đầu tiên em nghe giọng người bản ngữ nói tiếng Anh — qua chiếc tablet bảy triệu đồng, chạy app miễn phí, viết bởi một anh lập trình viên ở Cầu Giấy.

Cô Mỷ khóc — không buồn, mà vui. Vì cô dạy tiếng Anh ba năm mà chưa bao giờ nghe được phát âm chuẩn cho học sinh — vì cô cũng tự học, cũng sai phát âm, cũng không có ai sửa.

"Anh Khải ơi, cảm ơn anh. Em dạy tiếng Anh mà em cũng không biết phát âm đúng. Giờ app dạy giùm em."

Khải đứng cuối lớp, nhìn ba mươi hai em Hmông cầm tablet, học tiếng Anh — và anh hiểu: đây là lý do anh viết code. Không phải cho mười triệu user, không phải cho GitHub stars, không phải cho Google I/O. Mà cho Sùng A Páo — em bé Hmông chín tuổi nói "Hello" lần đầu tiên trên đỉnh Mã Pí Lèng.