Phàm Nhân Tu Tiên có hệ thuật ngữ rất rộng, nhưng người mới chỉ cần nắm vài nhóm cốt lõi: tư chất như linh căn; cảnh giới như Luyện Khí–Trúc Cơ–Kết Đan–Nguyên Anh; tài nguyên như linh thạch, linh dược; chiến đấu như pháp bảo, thần thức, trận pháp; và các mốc lớn như thiên kiếp, phi thăng. Bài này là từ điển tra nhanh, ưu tiên nghĩa trong nguyên tác chính.
Lưu ý: một số bản dịch có cách phiên âm khác nhau. Khi gặp thuật ngữ của donghua, phim hoặc game, cần tách canon nguyên tác khỏi cách chuyển thể.
1. Linh căn là gì?
Linh căn là nền tảng tư chất tu tiên, liên quan khả năng cảm ứng và hấp thu linh khí thuộc tính. Ngũ hành thường gồm Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Số thuộc tính và chất lượng linh căn ảnh hưởng tốc độ tu luyện nhưng không quyết định tuyệt đối thành tựu cuối cùng. Hàn Lập là ví dụ rõ nhất cho việc tư chất bình thường vẫn có thể đi rất xa. Xem linh căn trong Phàm Nhân Tu Tiên.
2. Ngụy linh căn
Ngụy linh căn thường chỉ tư chất có nhiều thuộc tính, tốc độ hấp thu linh khí kém hơn thiên linh căn hoặc các tư chất nổi trội. Hàn Lập có bốn thuộc tính Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ ở giai đoạn đầu và không phải thiên tài linh căn.
3. Thiên linh căn
Thiên linh căn là tư chất cực tốt, thường chỉ có một thuộc tính chính và mang lại tốc độ tu luyện vượt trội. Tuy nhiên người có thiên linh căn vẫn cần công pháp, tài nguyên và cơ duyên.
4. Linh khí
Linh khí là năng lượng thiên địa mà tu sĩ hấp thu để tu luyện. Nồng độ linh khí ảnh hưởng lớn tới việc lựa chọn động phủ, tông môn và nơi bế quan.
5. Pháp lực
Pháp lực là năng lượng tu luyện đã được tích lũy và vận dụng trong cơ thể tu sĩ. Cảnh giới càng cao, chất lượng và quy mô pháp lực càng lớn, nhưng thực chiến còn phụ thuộc thần thức, pháp bảo, công pháp và kinh nghiệm.
6. Cảnh giới
Cảnh giới là cấp độ tu vi. Tuyến chính ở Nhân Giới gồm Luyện Khí, Trúc Cơ, Kết Đan, Nguyên Anh, Hóa Thần; sang Linh Giới tiếp tục Luyện Hư, Hợp Thể, Đại Thừa. Xem bảng tổng hợp tại cảnh giới Phàm Nhân Tu Tiên.
7. Luyện Khí
Luyện Khí là bước đầu của con đường tu tiên, nơi tu sĩ tích lũy pháp lực và xây nền. Trong Phàm Nhân Tu Tiên, Luyện Khí có hệ tầng rõ ràng và là giai đoạn Hàn Lập bắt đầu hiểu thế giới tu tiên.
8. Trúc Cơ
Trúc Cơ nghĩa là xây nền móng vững chắc cho con đường tu luyện cao hơn. Trúc Cơ Đan là tài nguyên quan trọng ở giai đoạn đầu, vì xác suất đột phá không phải lúc nào cũng cao.
9. Kết Đan
Kết Đan là bước ngưng tụ kim đan, tạo thay đổi lớn về pháp lực và tuổi thọ. Với Hàn Lập, đây là một cột mốc quan trọng trong thời kỳ Loạn Tinh Hải.
10. Nguyên Anh
Nguyên Anh là tầng cao hơn Kết Đan, nơi tu sĩ hình thành Nguyên Anh và có nhiều thủ đoạn nguyên thần đặc thù. Tu sĩ Nguyên Anh là cường giả rất cao ở nhiều khu vực Nhân Giới.
11. Hóa Thần
Hóa Thần là đỉnh cao quan trọng của Nhân Giới, gắn với giới hạn linh khí và con đường hướng tới phi thăng. Xem Hóa Thần là gì.
12. Đại Thừa
Đại Thừa là cảnh giới đỉnh cao ở Linh Giới trước bước phi thăng Tiên Giới. Hàn Lập Đại Thừa đã thuộc nhóm chiến lực hàng đầu của Linh Giới.
13. Thần thức
Thần thức là khả năng cảm nhận và điều khiển bằng thần niệm, cực kỳ quan trọng trong trinh sát, điều khiển pháp bảo, chiến đấu và luyện khí. Hàn Lập có lợi thế lớn nhờ Đại Diễn Quyết. Xem thêm thần thức trong Phàm Nhân Tu Tiên.
14. Nguyên thần
Nguyên thần có thể hiểu là tầng ý thức/tinh thần cao cấp của tu sĩ. Nhiều bí thuật, đoạt xá, cấm chế và giao chiến thần niệm liên quan trực tiếp tới nguyên thần.
15. Đoạt xá
Đoạt xá là dùng nguyên thần hoặc thần hồn chiếm thân thể khác. Đây là hành vi rủi ro, chịu nhiều giới hạn và không phải “hồi sinh miễn phí”. Mặc đại phu là một trong những nhân vật giúp người đọc làm quen rất sớm với ý tưởng này. Xem đoạt xá là gì.
16. Pháp khí
Pháp khí là vật phẩm tu tiên dùng ở những tầng tu vi thấp hơn, có nhiều cấp và công năng. Nó không đồng nghĩa với pháp bảo.
17. Pháp bảo
Pháp bảo là bảo vật tu sĩ cấp cao sử dụng, có sức mạnh và khả năng tế luyện sâu hơn pháp khí. Hàn Lập sở hữu rất nhiều pháp bảo nổi tiếng như Thanh Trúc Phong Vân Kiếm, Hư Thiên Đỉnh và Nguyên Từ Thần Sơn.
18. Bản mệnh pháp bảo
Bản mệnh pháp bảo là bảo vật được tu sĩ nuôi dưỡng lâu dài bằng pháp lực và liên hệ sâu với bản thân. Nó có tiềm năng tăng trưởng cùng chủ nhân nhưng cũng gắn bó chặt hơn với trạng thái của tu sĩ. Xem bản mệnh pháp bảo.
19. Cổ bảo
Cổ bảo là những bảo vật cổ được lưu truyền từ thời trước, thường có uy lực hoặc cơ chế đặc biệt. Không phải cổ bảo nào cũng mạnh hơn mọi pháp bảo hiện đại; giá trị phụ thuộc công năng, mức độ nguyên vẹn và người sử dụng.
20. Huyền thiên chi bảo
Huyền thiên chi bảo là tầng bảo vật cực cao ở Linh Giới, gắn với pháp tắc và sức mạnh vượt xa pháp bảo thông thường. Huyền Thiên Trảm Linh Kiếm là ví dụ quan trọng.
21. Công pháp
Công pháp là hệ thống tu luyện giúp vận hành pháp lực, tăng tu vi hoặc hình thành năng lực đặc thù. Hàn Lập dùng nhiều công pháp khác nhau qua các giai đoạn, không chỉ một bộ duy nhất. Xem công pháp Phàm Nhân Tu Tiên.
22. Bí thuật và thần thông
Bí thuật/thần thông thường là kỹ năng đặc thù dùng để chiến đấu, độn thuật, biến hóa, tăng cường thần thức hoặc xử lý tình huống. Chúng khác với công pháp nền giúp tăng cảnh giới.
23. Luyện thể
Luyện thể là rèn thân thể để tăng sức mạnh, độ bền và khả năng chịu đựng. Hàn Lập về sau kết hợp pháp tu với luyện thể, tạo lợi thế lớn trong cận chiến. Xem luyện thể.
24. Luyện đan
Luyện đan là kỹ thuật dùng linh dược và đan phương để tạo đan dược. Đây là kỹ năng cực quan trọng của Hàn Lập vì khả năng cung cấp tài nguyên tu luyện dài hạn. Xem luyện đan.
25. Linh dược
Linh dược là cây thuốc hoặc thiên tài địa bảo có linh tính/dược lực dùng cho luyện đan và tu luyện. Tuổi thuốc có thể ảnh hưởng mạnh tới giá trị. Tiểu Lục Bình tạo lợi thế đặc biệt cho Hàn Lập ở mảng này.
26. Linh thạch
Linh thạch vừa là tài nguyên tu luyện vừa đóng vai trò gần giống tiền tệ trong giới tu tiên. Chúng được dùng để giao dịch, vận hành trận pháp và nhiều mục đích khác.
27. Trận pháp
Trận pháp là hệ thống bố trí cấm chế và lực lượng theo cấu trúc nhất định để phòng thủ, tấn công, che giấu hoặc phong ấn. Tân Như Âm là nhân vật giúp người đọc hiểu giá trị của trận pháp từ sớm.
28. Cấm chế
Cấm chế là lớp phong ấn, hạn chế hoặc cơ chế bảo vệ thường gặp ở động phủ, pháp bảo, bí cảnh và tông môn. Phá cấm chế đôi khi cần hiểu cấu trúc chứ không chỉ dùng sức mạnh.
29. Linh thú
Linh thú là sinh vật được tu sĩ thuần dưỡng hoặc đồng hành. Chúng có thể hỗ trợ chiến đấu, truy tung, khắc chế quỷ vật hoặc thực hiện nhiệm vụ đặc biệt. Xem linh thú trong Phàm Nhân Tu Tiên.
30. Linh trùng
Linh trùng là các loại côn trùng đặc thù được nuôi dưỡng bằng phương pháp tu tiên. Phệ Kim Trùng là linh trùng nổi tiếng nhất của Hàn Lập.
31. Yêu thú
Yêu thú là sinh vật có yêu lực, yêu đan và khả năng tu luyện. Khi đạt tầng cao, nhiều yêu thú có thể mở linh trí hoặc hóa hình. Xem yêu thú.
32. Hóa hình
Hóa hình là quá trình yêu thú/yêu tu có thể biến đổi sang hình dạng người ở những điều kiện thích hợp. Không phải mọi yêu thú cùng cấp đều có cách hóa hình hoàn toàn giống nhau.
33. Bế quan
Bế quan là rút khỏi hoạt động bên ngoài để tập trung tu luyện, luyện đan, luyện bảo hoặc đột phá. Trong truyện, một lần bế quan có thể kéo dài nhiều năm, thậm chí lâu hơn.
34. Bình cảnh
Bình cảnh là điểm tu sĩ không thể tiến thêm chỉ bằng tích lũy pháp lực. Có người cần đan dược, cảm ngộ, cơ duyên hoặc thay đổi công pháp mới vượt qua.
35. Thiên kiếp
Thiên kiếp là khảo nghiệm mang tính thiên địa xuất hiện ở các mốc tu luyện cao, đặc biệt về hậu kỳ. Thiên kiếp không phải một trận đánh với kẻ địch thông thường. Xem thiên kiếp trong Phàm Nhân Tu Tiên.
36. Phi thăng
Phi thăng là vượt khỏi giới diện hiện tại để tới tầng thế giới cao hơn. Trong Phàm Nhân Tu Tiên có hai mốc lớn cần phân biệt: từ Nhân Giới lên Linh Giới và từ Linh Giới lên Tiên Giới. Xem phi thăng là gì.
37. Nhân Giới, Linh Giới, Tiên Giới
Đây là các tầng thế giới khác nhau. Nhân Giới là sân khấu chính giai đoạn đầu; Linh Giới mở rộng hệ chủng tộc và cảnh giới; Tiên Giới là sân khấu của Tiên Giới Thiên. Không nên gọi mọi nơi có tiên nhân là cùng một giới.
38. Chính đạo và ma đạo
Chính đạo–ma đạo là phân loại thế lực và phương pháp tu luyện trong nhiều giai đoạn, nhưng không đồng nghĩa đơn giản “người tốt–kẻ xấu”. Tác phẩm thường cho thấy lợi ích, tài nguyên và sinh tồn khiến ranh giới đạo đức phức tạp hơn.
39. Ma tộc
Ma tộc là chủng tộc/nhóm sinh linh gắn với Ma Giới ở tầng cosmology, khác với việc một tu sĩ nhân tộc tu ma công. Xem Ma Giới.
40. Đạo lữ
Đạo lữ là bạn đồng hành tu hành có quan hệ đặc biệt, thường gần nghĩa phối ngẫu trong bối cảnh tu tiên nhưng không phải mọi nhân vật nữ có tình cảm với Hàn Lập đều là đạo lữ chính thức. Xem Hàn Lập có mấy đạo lữ.
Thuật ngữ dễ nhầm giữa truyện và game
Các khái niệm như lực chiến, class, cấp sao, battle pass, liên server thuộc gameplay của game Phàm Nhân Tu Tiên: Nhân Giới Thiên, không phải thuật ngữ canon của tiểu thuyết. Tương tự, thay đổi trong phim hoặc donghua không tự động sửa nghĩa thuật ngữ nguyên tác.
Cách tra thuật ngữ nhanh cho người mới
- Gặp tên cảnh giới: tra hub cảnh giới.
- Gặp tên bảo vật: tra hub pháp bảo.
- Gặp tên công pháp: tra hub công pháp.
- Gặp địa danh: tra bản đồ/timeline.
- Gặp thông tin chuyển thể: kiểm tra canon donghua/phim/game riêng.
Kết luận
Chỉ cần nắm bốn trục “tư chất – cảnh giới – tài nguyên – chiến đấu”, người mới đã có thể hiểu phần lớn thuật ngữ Phàm Nhân Tu Tiên. Khi gặp khái niệm sâu hơn, hãy tra đúng hub chuyên đề thay vì dựa vào một bảng cộng đồng duy nhất, đặc biệt với cảnh giới hậu kỳ, pháp bảo hiếm và nội dung Tiên Giới Thiên.
Để lại một bình luận