Chương 9: Tour 120 Tỷ Và Người Không Được Gọi Tên

Ba tuần sau, tour mười hai thành phố chính thức được công bố. Lần này, poster có tên Lê Thiện Nhân ở đúng vị trí của nó: “Giám đốc âm nhạc / Sáng tác”. Không quá to, không phô trương, nằm ngay ngắn bên dưới tên các ca sĩ, nhưng đúng. Với anh, đúng đã đủ đẹp.

Anh nhận bản in thử của poster vào một buổi sáng, cầm lên đọc từng dòng nhỏ như người ta kiểm tra một bản tổng phổ. Tên người phối khí, tên nhạc công, tên kỹ sư âm thanh, tên Cường cũng có ở đó, trong mục kỹ thuật. Không ai bị gạch đi, không ai bị viết thêm vào.

Nhà tài trợ lập riêng một ban kiểm soát bản quyền cho tour, mời Phan Quỳnh Dao làm cố vấn pháp lý. Mọi ca khúc, bản phối, file master, session và hợp đồng nghệ sĩ đều phải đi qua hệ thống lưu vết mới, mỗi lần chỉnh sửa đều có tên người sửa, giờ sửa và mã hash đi kèm. Người trong ekip nửa đùa nửa thật rằng bây giờ muốn đổi một tiếng chũm chọe cũng phải xin giấy khai sinh cho nó.

Nhân không phản đối lấy một câu. Khi có người than phiền trong buổi họp sản xuất, anh chỉ nói: “Thà phiền lúc làm còn hơn khóc lúc bị cướp.” Người kia không than thêm nữa.

Sau scandal, nhiều nghệ sĩ trẻ tìm đến anh, có người nhắn tin, có người đứng chờ dưới sảnh tòa nhà. Người có bản demo bị quản lý giữ lại không trả. Người bị một nhà sản xuất lấy beat rồi đăng ký dưới tên khác. Người ký hợp đồng mà không hiểu điều khoản chuyển nhượng, đến khi bài hát nổi tiếng mới biết mình chẳng còn quyền gì với nó.

Nghe nhiều đến mức không đếm xuể, Nhân quyết định mở một buổi chia sẻ miễn phí về bản quyền âm nhạc ngay trước khi tour khởi động. Buổi đầu tiên diễn ra trong một phòng hội thảo nhỏ, kín chỗ từ sớm, người đến muộn phải đứng dọc tường. Nhân nói về cách lưu file, cách đặt tên track, cách giữ email và tin nhắn sao cho có giá trị làm chứng.

Phần pháp lý do Quỳnh Dao đảm nhận. Cô nói khô đến mức vài ca sĩ trẻ phải đi lấy thêm cà phê để giữ tỉnh táo, chiếu lên màn hình từng điều khoản hợp đồng mẫu và đánh dấu đỏ những chỗ “ký vào là mất”. Nhưng đến cuối buổi, không ai bỏ về. Có người còn chụp lại từng trang trình chiếu.

Trong phần hỏi đáp, một cô gái chừng hai mươi tuổi, ôm cây guitar cũ trong lòng, rụt rè giơ tay. Cô kể mình từng gửi bản demo cho một công ty, được hứa sẽ cho ra mắt, rồi nghe thấy giai điệu ấy trong quảng cáo của một nhãn hàng với tên người khác. Cô chỉ còn giữ mỗi đoạn ghi âm trên điện thoại, không có hợp đồng, không có email.

Nhân hỏi cô đoạn ghi âm ấy được tạo từ ngày nào, đã từng gửi cho ai qua đường nào. Cô lục điện thoại, đọc ra từng mốc. Anh bảo cô đừng xóa gì, đừng sửa gì, sao lưu ra hai nơi khác nhau, rồi chỉ sang Quỳnh Dao. “Chị ấy sẽ cho em biết phải làm gì tiếp. Còn việc của em bây giờ là tiếp tục viết, và lần này nhớ để tên mình trong file.” Cô gái gật đầu lia lịa, mắt đỏ hoe.

“Đừng ký thứ mình không hiểu,” cô nói trước khi kết thúc. “Và đừng vì được đứng lên sân khấu mà giao luôn tên mình cho người khác.”

Một buổi chiều, một ngày trước khi tour bắt đầu, Nhân xuống bãi xe dưới tòa nhà văn phòng thì thấy Vũ Hải Đăng đứng đợi cạnh cột bê tông. Hắn gầy đi trông thấy, mắt trũng sâu, râu chưa cạo, nhưng vẫn cố khoác chiếc áo măng tô đắt tiền như một tấm áo giáp cuối cùng.

“Tôi muốn nói chuyện,” Hải Đăng nói.

Nhân dừng lại, tay vẫn cầm chìa khóa xe. “Có luật sư đi cùng không?”

Hải Đăng cười méo xệch. “Cậu lúc nào cũng vậy à?”

“Từ ngày anh dạy tôi rằng niềm tin không có biên bản là thứ rất nguy hiểm.”

Hải Đăng im lặng. Dưới ánh đèn huỳnh quang nhợt nhạt của bãi xe, gương mặt hắn trông già đi cả chục tuổi so với đêm hắn đặt tập biên bản bàn giao lên cạnh bàn phím. Khi lên tiếng lần nữa, giọng hắn nhỏ hẳn.

“Tôi sai. Nhưng cậu cũng biết cái nghề này mà. Ai có tên thì sống, ai không có tên thì bị quên. Tôi làm nghề hai mươi năm, chưa có bài nào được người ta nhớ. Tôi chỉ… muốn một cơ hội.”

Nhân nhìn người đàn ông từng đứng dưới ánh đèn sân khấu ra lệnh cho cả ekip, từng cười như thể cả căn phòng nợ hắn một tràng pháo tay. Bây giờ hắn nói nhỏ đến mức tiếng xe máy ngoài cổng gần như nuốt mất từng chữ.

“Anh có thể muốn cơ hội,” Nhân nói. “Nhưng anh không được lấy cơ hội bằng cách xóa tên người khác.”

“Tôi xin lỗi.”

“Vậy gửi lời xin lỗi bằng văn bản cho tất cả những người anh đã nói dối. Nhạc công, kỹ thuật viên, nhà tài trợ, cả Cường nữa. Tôi không cần nghe riêng.”

Mặt Hải Đăng tái đi. Hắn nắm chặt vạt áo, như muốn nói thêm điều gì, rồi lại thôi. “Cậu lạnh thật.”

“Không,” Nhân đáp, mở cửa xe. “Tôi chỉ không còn rẻ nữa.”

Anh lái xe ra khỏi bãi, không nhìn lại qua gương chiếu hậu. Tay anh vẫn vững trên vô lăng, chỉ có ngực là hơi nặng, như vừa đánh xong một bản nhạc dài mà không được nghỉ nhịp nào. Tối hôm đó, anh kể lại cuộc gặp cho Quỳnh Dao qua điện thoại, đúng từng câu. Cô nghe xong, chỉ hỏi anh có ghi âm không, rồi dặn lần sau gặp hắn thì gọi cô trước.

Đêm mở màn tour diễn ra ở Đà Nẵng, trong một nhà thi đấu nhìn ra sông Hàn. Từ chiều, khán giả đã kéo đến kín các con đường xung quanh, gió từ sông thổi vào mang theo hơi nước mặn và tiếng người gọi nhau í ới. Trên màn hình lớn ngoài cổng, poster của tour chạy đi chạy lại, và ở dòng thứ ba, tên Lê Thiện Nhân hiện lên đều đặn sau mỗi mười lăm giây. Trong hậu trường, ekip chạy qua chạy lại kiểm tra lần cuối, còn Nhân ngồi yên trước bàn điều khiển, đọc lại danh sách tiết mục dù đã thuộc lòng. Cường ngồi bên cạnh, đối chiếu mã hash của từng file master trong hệ thống với danh sách ban kiểm soát bản quyền gửi sang từ sáng. Mười bốn bài, mười bốn mã, không lệch một ký tự. Anh ta đánh dấu xong dòng cuối cùng thì quay sang, giơ ngón cái lên.

Trước giờ diễn mười phút, Quỳnh Dao bước đến đứng cạnh anh, thẻ ekip đeo trước ngực lần đầu tiên in chữ “Cố vấn pháp lý”. Cô nhìn khán phòng đang dần lấp đầy chứ không nhìn anh.

“Hồi hộp à?”

“Có.”

“Tốt.” Cô gật đầu. “Người không còn hồi hộp trước sân khấu thường bắt đầu coi thường nó.”

Đèn khán phòng tắt. Hàng nghìn người im lặng cùng một lúc, chỉ còn những đốm sáng điện thoại lấp lánh như sao. Nhân giơ tay ra hiệu cho dàn nhạc, và nhạc bắt đầu.

Lần này, không ai lấy mất ba giây đầu của anh nữa.