Chương 2: Người Đòi Xem Data Logger
Đỗ Thanh Tâm đến trạm cân đúng lúc trời vừa sáng hẳn, khi lớp sương núi bắt đầu tan thành những vệt mỏng trên mặt đường. Cô không ăn mặc như một nhà đầu tư trong ảnh báo chí. Áo sơ mi trắng, giày đế thấp, tóc buộc gọn sau gáy, tay kéo chiếc vali nhỏ đựng laptop, đầu đọc thiết bị và một máy in mini.
Vừa bước xuống xe, cô không hỏi Phong có ổn không. Cô nhìn lướt qua bốn chiếc xe lạnh, rồi hỏi thẳng: “Bồn nào đang nóng nhất?”
“Xe số 01. 5,3°C.”
“Ngưỡng xử lý?”
“Dưới 6°C vẫn cứu được, nếu chuyển vào kho trong vòng bốn mươi phút.”
Thanh Tâm gật đầu, mở vali ngay trên nắp capo xe. “Vậy ưu tiên cứu hàng trước. Chuyện ai đúng ai sai để sau.”
Câu nói ấy khiến Phong thở ra được một hơi dài, lần đầu tiên kể từ cuộc gọi lúc bốn giờ sáng. Anh đã gặp nhiều nhà đầu tư, và phần lớn họ hỏi về định giá trước khi hỏi về hàng hóa. Người phụ nữ này thì khác.
Thanh Tâm yêu cầu trạm cân lập thêm một biên bản với ba điều kiện rõ ràng. Thứ nhất, không ai được mở bồn, việc kiểm tra logger chỉ thực hiện qua cổng kết nối bên ngoài. Thứ hai, mọi bản photo nghi giả phải cho vào túi chứng cứ và niêm phong tại chỗ. Thứ ba, đơn vị giữ xe phải chịu trách nhiệm nếu tiếp tục kéo dài thời gian sau khi đã có dữ liệu độc lập. Người phụ trách trạm đọc đi đọc lại, rồi miễn cưỡng gật đầu.
Bùi Trọng Nghĩa bước tới, nụ cười đã được chỉnh lại cho tròn trịa. “Chị Tâm, đầu tư vào một chuỗi lạnh đang bị nghi làm giả hồ sơ thì không khôn ngoan lắm đâu.”
Thanh Tâm ngẩng lên nhìn hắn, tay vẫn đang cắm dây vào đầu đọc. “Tôi chưa đầu tư. Tôi đang kiểm tra.”
“Dữ liệu của Phong hoàn toàn có thể tự tạo.”
“Vậy anh có dữ liệu phản chứng không?”
“Có hồ sơ bị lệch mã.”
“Một bản photo không rõ nguồn thì không phải dữ liệu,” cô đáp, giọng đều đều như đọc biên bản. “Nó chỉ là giấy.”
Nghĩa không nói thêm, nhưng cũng không bỏ đi. Hắn đứng cách đó vài bước, nhấp cà phê, mắt dõi theo từng thao tác của cô như người chờ đối phương đi sai một nước.
Trong ba mươi phút tiếp theo, Thanh Tâm cho trích xuất lần lượt từng data logger. Mỗi thiết bị nhả ra một tệp nhỏ: nhiệt độ theo từng phút, tọa độ GPS, trạng thái cửa bồn, mã niêm phong. Cô in bản tóm tắt ngay tại chỗ, đưa cho từng tài xế ký xác nhận thời điểm lấy dữ liệu, rồi bỏ tất cả vào một bìa hồ sơ riêng. Chiếc máy in mini kêu rè rè giữa sân trạm cân, nghe lạc lõng mà lại vững vàng lạ thường.
Phong không rời mắt khỏi màn hình xe số 01. 5,6°C. Rồi 5,7°C. Con số nhích lên chậm rãi, nhưng mỗi lần nhích là một lần tim anh thắt lại. Anh quay sang người phụ trách trạm.
“Cho xe đi,” anh nói. “Nếu nghi hồ sơ, các anh đã có bản sao giấy tờ và toàn bộ dữ liệu. Nhưng nếu giữ sữa đến lúc hỏng, chính các anh là người gây ra thiệt hại.”
Thanh Tâm đặt bản in tóm tắt lên bàn trực, ký tên vào góc dưới. “Tôi ký làm chứng cho việc này.”
Người phụ trách nhìn tờ giấy, nhìn sang Nghĩa, rồi nhìn đồng hồ. Cuối cùng, ông ta phẩy tay. Bốn xe lạnh được cho đi.
Bốn mươi phút sau, bồn sữa đầu tiên lăn bánh vào trạm lạnh dự phòng. Phong đứng cạnh màn hình, nhìn nhiệt độ xe 01 chạm 5,9°C, đứng yên ở đó vài giây như đang cân nhắc, rồi bắt đầu giảm. Cả kho như cùng nín thở rồi cùng thở ra.
Lợi đứng giữa kho, mồ hôi ướt đẫm lưng áo dù không khí lạnh như cắt da. “Cứu được không anh?”
“Cứu được,” Phong nói. “Nhưng phải gửi kiểm nghiệm lại toàn bộ. Không lô nào được ra khỏi kho trước khi có kết quả.”
Thanh Tâm đi một vòng quanh kho. Cô kiểm tra camera, nhìn kỹ từng bồn lạnh, hỏi về quy trình nhận mẫu, ghi chép vào cuốn sổ bìa đen. Cô không khen, cũng không chê, chỉ hỏi, và câu nào cũng trúng vào chỗ cần hỏi. Đến khi quay lại bàn, cô gõ ngón tay lên tờ bản photo trong túi chứng cứ.
“Vì sao mã lô trên bản photo là B, còn tem bồn là D?”
“B là lô thử nghiệm nội bộ, đã hủy hai tuần trước. Chưa từng xuất hàng.”
“Ai có quyền truy cập mã lô đó?”
Phong im lặng một giây. Anh biết câu trả lời từ lúc ở trạm cân, chỉ là chưa muốn nói thành lời.
“Ba người. Tôi. Lợi. Và Trần Hồng Nhung, trước khi cô ấy rời công ty.”
Thanh Tâm ghi cái tên ấy vào sổ, không bình luận gì thêm.
Trưa hôm đó, hội nghị thực phẩm ở Hà Nội bước vào phiên chính. Lợi mở livestream trên điện thoại, đặt lên bàn giữa kho, rồi lặng người khi thấy chương trình đã được sắp lại: khung giờ vốn dành cho Phong Nguyên bị dời xuống phiên chuyên đề cuối chiều, và người đứng tên trình bày giờ là Cao Nguyên Xanh Logistics. Trong phần phát biểu mở màn, Bùi Trọng Nghĩa xuất hiện trên sân khấu với chủ đề “Chuỗi lạnh minh bạch cho sữa cao nguyên”, sau lưng là hình ảnh nông trại xanh mướt và những chiếc xe lạnh mới tinh. Hắn đã kịp từ trạm cân lên thẳng Hà Nội, áo dạ đổi thành vest. Hồng Nhung đứng một bên, mỉm cười giới thiệu hệ thống của Cao Nguyên Xanh, như thể buổi sáng ở trạm cân chưa từng xảy ra.
“Nhiều đơn vị nhỏ hiện nay dùng log nhiệt độ tự khai, không đủ tin cậy,” Nghĩa nói vào micro. “Chúng tôi xây dựng hệ thống ba lớp, đảm bảo không thể sửa dữ liệu sau khi xe khởi hành.”
Phong bật cười, một tiếng cười lạnh. Câu đó lấy nguyên văn từ bản đề xuất anh viết năm ngoái, chỉ thay mỗi logo. Lợi quay sang nhìn anh, định nói gì đó rồi lại thôi. Cả hai đều nhớ những đêm Phong ngồi viết bản đề xuất ấy ngay tại chiếc bàn này, Hồng Nhung ngồi đối diện góp ý từng câu chữ.
Đến chiều, kết quả kiểm nghiệm nhanh cho thấy lô sữa vẫn đạt ngưỡng sơ bộ. Nhưng trên mạng, tin xấu bao giờ cũng chạy nhanh hơn tin tốt. Một trang tin đăng tít: “Bốn xe sữa của Phong Nguyên bị giữ vì nghi hồ sơ giả.” Chỉ trong một giờ, bài viết đã có hàng nghìn lượt chia sẻ.
Rồi cô Bảy gọi tới. Cô là chủ một trại bò nhỏ, đàn mười mấy con, giao sữa cho Phong từ những ngày công ty chỉ có hai chiếc xe. Giọng cô run run qua điện thoại.
“Phong ơi, nếu họ hủy sữa thì nhà cô chết.”
Phong đứng giữa kho lạnh, hơi lạnh bám thành những hạt li ti trên tóc. Anh nhắm mắt một thoáng.
“Con không để cô chết đâu. Lô này con chịu trách nhiệm đến cùng.”
Anh tắt máy, quay sang Thanh Tâm. Cô đang ngồi trên thùng nhựa, laptop mở trên đùi, những tệp log của bốn xe xếp thành hàng trên màn hình.
“Tôi cần lên hội nghị.”
Thanh Tâm gập laptop lại, đứng dậy, cầm theo bìa hồ sơ có chữ ký của các tài xế.
“Đi. Nhưng không lên đó để chửi. Lên để mở log.”