Chương 7: Lời Khai Từ Người Giữ Sổ Muối

Quán cà phê nhỏ trong ngõ Hàng Bạc chỉ có sáu bàn, chủ quán là bà cụ ngoài bảy mươi, sáng nào cũng ngồi nhặt rau trước cửa. Bùi Khánh Toàn chọn nơi này vì nó có cửa sau thông sang ngõ Tạm Thương, và vì chẳng ai nghĩ một cuộc gặp quan trọng lại diễn ra giữa mùi cà phê phin và tiếng radio rè rè. Chính ở đây, một chi tiết Trịnh Quang Vinh tưởng đã chôn vùi bị đào lên.

Người đến là chú Hòa, thủ kho của công ty Vinh suốt tám năm. Chú bước vào bằng cửa sau, mũ lưỡi trai kéo sụp, áo khoác gió dù trời không mưa. Chú tránh nhìn thẳng vào Bùi Khánh Toàn, đặt lên bàn một túi ni lông bọc mấy lớp. Bên trong là cuốn sổ nhập muối khổ nhỏ, bìa xanh đã bạc, góc giấy quăn vì ẩm.

“Tối hôm kia anh Vinh gọi cho tôi,” chú nói, giọng thấp. “Anh ấy bảo tôi ra công an khai rằng muối Sa Huỳnh hồi đó là nhập về xưởng Long An, còn bên nhà thùng của cậu dùng muối trôi nổi. Anh ấy bảo tôi đã sửa sổ một lần rồi, sửa thêm một lần nữa cũng chẳng sao.”

Phạm An Khuê ngồi bên cạnh, không nhìn Bùi Khánh Toàn để xin ý kiến. Cô bật máy ghi âm, đặt giữa bàn, rồi xử lý như một người bảo vệ quy trình. “Chú cho tôi xin họ tên đầy đủ, số căn cước. Chú kể theo thứ tự thời gian. Chỗ nào chú không chắc, chú nói không chắc. Tôi không cần câu chuyện hay, tôi cần câu chuyện đúng.”

Chú Hòa kể. Tháng tư năm ngoái, ba chuyến ghe muối Sa Huỳnh do nhà thùng Bùi Gia đặt và trả tiền, nhưng giao qua kho trung chuyển của công ty Vinh ở Rạch Giá để tiện xe. Chú ký nhận đủ, ghi sổ đủ. Hai tuần sau, Trịnh Quang Vinh đến kho, mang theo một cuốn sổ mới tinh, bảo chú chép lại toàn bộ, nhưng ghi nơi nhận là xưởng Long An của hắn. Cuốn sổ cũ, hắn bảo đốt đi.

“Tôi không đốt,” chú Hòa nói, ngón tay gõ nhẹ lên bìa sổ xanh. “Tôi làm thủ kho hai mươi năm, chưa đốt cuốn sổ nào. Tôi cất dưới gầm giường.” Chú nhớ rõ giờ Trịnh Quang Vinh đến, chiếc xe biển số nào, và cả câu hắn nói khi đặt cuốn sổ mới lên bàn: “Muối thì ở đâu chẳng là muối. Quan trọng là sổ ghi ở đâu.”

Bùi Khánh Toàn lật cuốn sổ cũ. Nét chữ nghiêng, mực xanh, ngày tháng, số tấn, tên ghe, khớp từng dòng với bản photo phiếu giao muối mà ông chủ ghe đã dúi vào tay anh ở bãi xe hiệp hội. Anh ngẩng lên nhìn chú Hòa. Người đàn ông ấy run tay, nhưng không rút cuốn sổ lại.

Phạm An Khuê yêu cầu lập biên bản riêng ngay tại chỗ, có luật sư của cô đến chứng kiến, có ảnh chụp từng trang kèm dấu thời gian. Cuốn sổ được niêm phong trong túi đựng chứng cứ, chú Hòa ký giáp lai. Trong nghề nước mắm, uy tín đã mất thường không mua lại được bằng quảng cáo. Vì vậy Bùi Khánh Toàn chọn cách chậm hơn: để từng tài liệu tự nói, từng người làm chứng tự ký, từng cơ quan xác nhận đúng thẩm quyền của mình.

Trước khi về, chú Hòa ngồi im rất lâu, hai tay úp lên cốc trà đá đã tan hết đá. “Cậu Toàn,” chú nói, “hôm buổi công bố ở Hàng Bạc, tôi đứng ngay sau cái thùng thứ ba. Tôi thấy người ta lôi cậu ra. Tôi không dám ho một tiếng.” Bùi Khánh Toàn gật đầu, không trách. Anh chỉ hỏi vì sao bây giờ chú lại dám. Chú Hòa cười méo mó: “Vì thằng con tôi đọc báo, nó hỏi bố có phải cái ông thủ kho trong vụ đó không. Tôi không muốn nó lớn lên nhớ bố nó là người chép sổ thuê.”

Bà cụ chủ quán mang ra thêm một ấm trà, đặt xuống rồi lặng lẽ quay vào, như đã quen nhìn người ta ngồi khóc ở quán mình. Phạm An Khuê tắt máy ghi âm, cảm ơn chú Hòa bằng một cái cúi đầu rất thấp.

Tin chú Hòa không chịu khai theo lời đến tai Trịnh Quang Vinh vào buổi chiều. Hắn đang ngồi trong phòng làm việc, tay cầm ly trà, nước sóng sánh tràn ra đĩa lúc nào không biết. Vẻ tự tin trên mặt hắn nứt ra từng đường nhỏ.

Ở căn hộ bên Tây Hồ, Nguyễn Thùy Dung đứng trước gương rất lâu, tập đi tập lại một câu xin lỗi để nói với cơ quan điều tra. Nhưng những câu được tập trước đều có mùi tính toán, và chính cô cũng nghe ra điều đó.

Tối hôm đó, một bản sao toàn bộ biên bản và ảnh chụp sổ muối được gửi tới một đơn vị lưu trữ ngoài thành phố. Nếu Trịnh Quang Vinh muốn đốt đường lui, hắn sẽ phải đốt quá nhiều cánh cửa cùng lúc.

Đại diện chuỗi đặc sản Việt gọi cho Phạm An Khuê ba lần trong buổi tối. Họ không hủy thỏa thuận khung, nhưng yêu cầu thêm bảo lãnh, vì tin đồn về chuyện muối trôi nổi đã kịp lan đến tai một cổ đông. Bùi Khánh Toàn đồng ý gửi hồ sơ ngay trong đêm, rồi nhắc cả đội rằng niềm tin thương mại phải được trả bằng giấy tờ sạch, không phải bằng lời hứa.

Đến khuya, bảng thời gian của cả vụ việc được in ra, dài hơn ba mét nếu nối liền, dán kín một bức tường. Mỗi mốc đều có tên người chịu trách nhiệm xác nhận. Nhìn vào đó, Bùi Khánh Toàn thấy nỗi nhục ngày đầu không còn là một vết thương lộn xộn, mà đã thành một bộ hồ sơ có thể chiến đấu.

Cả đội thay nhau ngủ trên ghế. Ngân lấy áo khoác làm gối, Duy ôm laptop như ôm phao cứu sinh. Bùi Khánh Toàn nhìn họ, tự nhủ nếu giành được chuỗi đặc sản Việt 150 tỷ, phần đầu tiên phải dành để trả đủ công cho những người đã không bỏ chạy.

Gần sáng, Phạm An Khuê rót cho anh một cốc nước. Không ai nói chuyện tình cảm. Nhưng khi cô đặt cốc sát tay anh, khoảng cách giữa họ đã khác, ít phòng bị hơn, nhiều tin cậy hơn. Anh uống một ngụm rồi thú nhận điều anh sợ nhất không phải thua tiền, mà là mẹ ở Phú Quốc đọc được những lời chửi trên mạng.

Phạm An Khuê nghe xong, rất lâu không nói. “Vậy thì thắng cho sạch,” cuối cùng cô bảo. “Để sau này bác đọc lại, bác biết con mình đã đi qua những ngày này thế nào.”

Sáng hôm sau, Trịnh Quang Vinh thử đổ lỗi cho cấp dưới. Hắn gửi văn bản lên cơ quan điều tra, nói việc chép lại sổ muối là sáng kiến riêng của thủ kho. Nhưng chú Hòa đã giữ lại cuốn sổ cũ, và trợ lý của hắn cũng đã giữ lại tin nhắn hẹn giờ đến kho. Khi một kẻ quen dùng người khác làm lá chắn gặp những người bắt đầu biết tự bảo vệ mình, hắn mới hiểu quyền lực vay mượn mỏng đến thế nào.

Một tờ báo địa phương gửi câu hỏi phỏng vấn. Bùi Khánh Toàn đề nghị họ gửi trước nội dung, tránh giật tít làm méo vụ việc. Anh đã học được rằng truyền thông có thể là đèn pha, cũng có thể là mồi lửa nếu để người khác cầm. Rủi ro lớn nhất bây giờ không còn là thiếu chứng cứ, mà là quá nhiều người muốn chen vào câu chuyện để hưởng lợi. Anh yêu cầu khóa quyền truy cập hồ sơ, chỉ ba người được sửa bảng tổng hợp.

Khi máy in hết mực, anh tự xuống mua hộp mới ở cửa hàng đầu phố, không để Ngân đi một mình trong lúc bên ngoài vẫn có người lảng vảng theo dõi. Những việc nhỏ như vậy làm cả đội hiểu anh không chỉ ngồi trên cao ra lệnh.

Trên bản tin trưa, máy quay bắt được cảnh Trịnh Quang Vinh rời trụ sở cơ quan điều tra. Hắn làm rơi cây bút, cúi xuống nhặt mà phải chống tay vào thành xe mới đứng lên được. Động tác ấy rất nhanh, nhưng Bùi Khánh Toàn nhìn ra: đầu gối hắn đã mềm từ cái hôm quỳ trên nền nhà thùng. Không cần một câu sỉ nhục nào, thân thể hắn đã tự thú trước.

Chiều muộn, đơn vị thẩm định yêu cầu bổ sung bản gốc phiếu nhập muối của nhà thùng. Bùi Khánh Toàn tự mình đến ngân hàng, mở két dưới camera, ký nhận rồi đi thẳng về văn phòng, không ghé đâu khác. Anh muốn chuỗi bảo quản chứng cứ sạch đến mức đối thủ không thể bịa ra một quãng trống.

Cửa thang máy mở lúc gần nửa đêm. Người bước ra là Lâm Phương, cựu trợ lý của Trịnh Quang Vinh, người mà hắn tưởng đã điều sang chi nhánh Singapore cho khuất mắt. Trên tay cô là chiếc điện thoại cũ, màn hình nứt chéo, nhưng bên trong vẫn còn một đoạn ghi âm chưa từng công bố: giọng Trịnh Quang Vinh đọc cho cô gõ từng câu của lá đơn tố cáo nặc danh.

Điều khiến Trịnh Quang Vinh nguy hiểm chưa bao giờ là hắn thông minh, mà là hắn đã quen được bỏ qua. Lần này, từng thứ bị bỏ qua đều được Bùi Khánh Toàn nhặt lại, đánh số và đặt vào đúng ô của nó.

Ở đầu kia thành phố, điện thoại của Trịnh Quang Vinh sáng liên tục. Không cuộc gọi nào mang tin tốt. Người từng tưởng mình điều khiển cả ván cờ cuối cùng cũng nghe thấy tiếng quân cờ của chính mình rơi xuống.