Chương 2: Cuộc Gặp Gỡ Định Mệnh Và Người Đồng Hành Lý Tính
Ba ngày sau, Khang gặp Trần Ngọc Diệp trong một quán trà nhỏ ở thành phố Hà Giang. Không có chiếc xe sang nào đỗ giữa đường đất, cũng chẳng có lời đề nghị năm mươi tỷ đặt xuống bàn. Diệp đến cùng một chuyên viên pháp lý và một người phụ trách đầu tư nông nghiệp của Quỹ Vạn An. Quán nằm trên một con dốc nhỏ, cửa kính mờ hơi nước, trong phòng thoang thoảng mùi than hồng và lá trà sao. Cô mặc áo khoác dạ màu than, đặt laptop xuống trước mặt rồi vào thẳng vấn đề: “Tôi có bốn mươi lăm phút. Nếu sau bốn mươi lăm phút vẫn chưa rõ anh sở hữu những gì, tôi dừng.”
Khang rót trà. “Cô nên ngửi nắp ấm trước đã.”
Diệp nhìn anh. “Đó là một bài kiểm tra đầu tư à?”
“Không. Chỉ là trà ở Hà Giang nguội nhanh.”
Cô nhấc nắp, ngửi nhẹ rồi đặt xuống. “Được. Bắt đầu.”
Khang không kể chuyện mình bị phản bội ra sao. Anh mở bản sao văn bằng sáng chế, hồ sơ nộp đơn và hợp đồng cấp phép với hợp tác xã cũ. Chuyên viên pháp lý của Diệp đọc phần phạm vi trước, giọng đều đều: “Không độc quyền. Không được chuyển nhượng. Quyền sử dụng giới hạn cho dây chuyền ghi trong phụ lục.”
“Đúng,” Khang gật đầu.
“Nếu anh nghỉ việc thì giấy phép có chấm dứt không?”
“Không tự động. Nhưng giấy phép không cho họ chuyển công nghệ sang pháp nhân khác. Tôi cũng có điều khoản chấm dứt nếu họ sử dụng ngoài phạm vi.”
“Anh đã gửi thông báo vi phạm chưa?” Diệp hỏi.
“Luật sư đang soạn. Tôi chưa muốn gửi đi một văn bản viết trong lúc nóng giận.”
Diệp lật sang trang tiếp theo. “Công nghệ của anh thực sự làm được gì?”
Khang lấy bút chì vẽ một sơ đồ đơn giản lên tờ giấy ăn. “Không phải men thần kỳ gì đâu. Trà đen làm từ Shan Tuyết rất khó ổn định, vì lá từ những cây cổ thụ khác nhau chênh lệch nhiều về độ dày, lượng nước và nhiệt độ ban đầu. Tôi thiết kế cách đo nhiệt độ bề mặt lá, độ ẩm không khí và tốc độ thoát ẩm để điều chỉnh luồng gió theo từng giai đoạn. Mục tiêu là làm cho mẻ nhỏ ổn định hơn, giảm phần lá bị khô mép trước khi quá trình oxy hóa diễn ra đều.”
Người phụ trách nông nghiệp hỏi: “Có cần thiết bị riêng không?”
“Có thể lắp thêm mô-đun lên máng làm héo sẵn có. Phần tốn kém nhất không phải cảm biến, mà là quy trình hiệu chuẩn theo từng nguồn lá.”
“Hiệu quả đã được chứng minh thế nào?”
“Ở hợp tác xã cũ có dữ liệu của nhiều mẻ, nhưng quyền sử dụng dữ liệu đó đang tranh chấp. Tôi không mang theo. Nếu Vạn An muốn xem, phải xin họ một cách hợp pháp.”
Lần đầu tiên, Diệp ngẩng lên với vẻ chú ý rõ rệt. “Anh vừa từ chối dùng thứ dữ liệu có thể giúp anh gọi vốn?”
“Vì nó không phải của tôi.”
Cô gập laptop lại một nửa. “Vậy hiện tại, ngoài bằng sáng chế, anh có gì?”
Khang xoay chén trà một vòng. “Kinh nghiệm vận hành. Sổ nghiên cứu từ trước thời gian cấp phép. Quan hệ với vùng nguyên liệu, nhưng chưa có hợp đồng mới. Và một chiếc khay tre ở nhà.”
Người phụ trách nông nghiệp bật cười. Diệp thì không. “Nói cách khác, chưa có doanh nghiệp. Chưa có doanh thu. Chưa có quyền mua lá ở vùng anh từng làm.”
Khang đáp “đúng” ba lần liền, không chống chế câu nào.
Diệp liếc đồng hồ. “Còn mười chín phút.”
Khang biết đây không phải lúc để nói về lý tưởng. Anh lấy ra một bản kế hoạch chạy thử dài đúng một trang. “Tôi muốn mua hai trăm ki-lô-gam lá tươi từ ba hộ không bị ràng buộc độc quyền. Làm bốn mẻ nhỏ, mỗi mẻ theo cùng một tiêu chuẩn hái. Một phòng kiểm nghiệm độc lập sẽ kiểm dư lượng, vi sinh, độ ẩm và các chỉ tiêu sản phẩm cần thiết. Một nhóm thử nếm sẽ chấm mù, không biết mẻ nào dùng quy trình nào. Tôi sẽ công khai cả những mẻ hỏng.”
“Chi phí?” Diệp hỏi. Khang nêu con số. “Anh có bao nhiêu tiền?”
“Đủ một nửa.”
“Anh muốn quỹ trả nửa còn lại?”
“Tôi muốn quỹ trả phần chi phí thẩm định mà chính quỹ cần. Nguyên liệu và xưởng thử, tôi tự lo.”
Diệp dựa lưng vào ghế. “Khác nhau à?”
“Khác chứ. Nếu cô muốn một phòng kiểm nghiệm phục vụ quyết định của cô, cô thuê họ. Tôi không muốn mắc nợ cô một kết quả tốt.”
Diệp mở laptop trở lại. “Tôi đồng ý tài trợ phần kiểm nghiệm và đánh giá độc lập. Đây không phải đầu tư. Sau đợt chạy thử, nếu đạt ba điều kiện, chúng ta mới bàn đến bản điều khoản đầu tư.”
“Ba điều kiện nào?”
“Một, ý kiến pháp lý xác nhận chuỗi quyền sở hữu của anh đủ sạch để cấp phép cho một pháp nhân mới. Hai, ít nhất một nhóm hộ sẵn sàng ký hợp đồng nguyên liệu có truy xuất nguồn gốc. Ba, bài toán kinh tế của mẻ thử phải hợp lý, chứ không phải một sản phẩm ngon nhưng không thể sản xuất nổi.”
“Nếu đạt?”
“Quỹ sẽ cân nhắc đầu tư theo từng đợt. Không có chuyện ký một tờ giấy rồi chuyển năm mươi tỷ.”
“Tôi cũng không cần năm mươi tỷ ngay.”
Diệp nhướng mày. “Người đi gọi vốn thường không nói câu đó.”
“Người làm trà mà nhận tiền nhanh hơn khả năng tiêu đúng chỗ thì mẻ sau vẫn dở.”
Lần này Diệp bật cười. Buổi gặp kéo dài quá bốn mươi lăm phút.
Chiều hôm đó, Khang tìm tới nhà ông Vừ Mí Sính, một hộ có hơn hai héc-ta chè cổ thụ vừa hết hợp đồng bao tiêu với hợp tác xã cũ. Ông Sính không mời anh vào nhà ngay, chỉ đứng ở bậc cửa, tay vẫn cầm con dao phát. “Mày với ông Oai đánh nhau thì là việc của hai người. Nhà tao bán lá cho ai trả tiền đúng hẹn.”
Khang gật đầu. “Cháu không xin bác đứng về phía cháu. Cháu xin mua hai mươi ki-lô-gam cho mẻ thử, cân xong trả tiền luôn.”
“Giá?” Khang đưa bảng giá. Ông Sính xem kỹ rồi hỏi: “Nếu trà hỏng?”
“Cháu chịu.”
“Nếu cái quỹ kia không đầu tư?”
“Cháu vẫn trả đủ tiền mẻ này.”
Ông Sính nhìn anh một lúc lâu, rồi quay vào gọi con trai mang bao lá vừa hái ra cân.
Hai hộ còn lại khó hơn. Một hộ từ chối vì AgroChem vừa đề nghị hợp đồng ba năm. Một hộ đồng ý nhưng chỉ bán mười lăm ki-lô-gam. Anh đi bộ gần hết buổi chiều trên những lối mòn trơn trượt, ống quần lấm bùn đến tận gối. Khang ghi từng lô bằng bút chì lên băng giấy, chụp lại phiếu cân và vị trí từng vườn. Đến tối, anh mới gom đủ nguyên liệu cho hai mẻ đầu. Không phải cảnh “vùng trà quay về với người sáng chế” như trong những câu chuyện người ta thích kể, mà chỉ là ba hộ cân nhắc lợi ích của chính họ rồi quyết định thử. Khang thấy như thế công bằng hơn.
Trước khi anh rời nhà ông Sính, điện thoại hiện một tin nhắn từ số lạ: “Anh Khang, AgroChem đang yêu cầu các hộ ký phụ lục độc quyền vùng lá. Họ biết anh đang mua thử.”
Khang không trả lời ngay. Anh chụp màn hình, chuyển cho luật sư và Diệp kèm một dòng: “Thông tin chưa xác minh. Tôi sẽ hỏi trực tiếp các hộ, không dùng làm căn cứ.”
Diệp trả lời gần như ngay lập tức: “Tốt. Và đừng biến tôi thành người đi điều tra hộ anh.”
Khang nhìn dòng tin ấy rồi bật cười. Có lẽ đây là người đầu tiên trong nhiều ngày qua không hứa sẽ đứng về phía anh. Chính vì vậy, anh thấy dễ làm việc với cô.