Chương 3: Đứa Con Muốn Bỏ Nghề
Hà về nhà bố vào sáng chủ nhật, lúc chợ An Bình đang đông nhất tuần. Cô đi qua quán phở với chiếc ba lô vải đựng ba bộ quần áo và cái đồng hồ thông minh đã tắt, mắt đỏ hoe không phải vì khóc mà vì không ngủ. Ông Hải nhìn con đi lên gác — căn phòng nhỏ trên quán, phòng cũ của cô gái mười tuổi — và không nói gì. Ông chỉ xúc một bát phở, đặt vào khay, và mang lên đặt trước cửa phòng.
"Con ăn khi nào đói," ông nói qua cánh cửa.
Không có tiếng đáp. Bát phở nguội đi trên bậc cửa, và chiều chủ nhật ông Hải mang xuống đổ — mà ông làm việc ấy lặng lẽ như làm bao việc khác, vì hai mươi năm nay ông đã học được rằng một đứa trẻ đau không ăn được không phải là đứa trẻ hư.
Ngày thứ hai, ngày thứ ba cũng thế. Mỗi sáng ông xúc một bát phở mang lên; mỗi chiều mang xuống một bát có khi vơi một nửa, có khi nguyên. Hà nằm trong căn phòng cũ, nhìn trần nhà có vết ố nước hình bản đồ, và nghe tiếng chợ An Bình chạy qua như một con sông không ngừng mà cô đã rớt ra khỏi.
Trong phòng vẫn còn kệ sách cũ: giáo trình giải phẫu bìa vàng, cuốn "Tim nhi học lâm sàng" cô mua năm hai mươi sáu, và trên cùng — cái ống nghe nhựa màu hồng cô đeo năm thực tập đầu tiên. Mọi thứ trong phòng đều nói với cô rằng cô đã chọn đời này từ rất sớm. Cô nằm nhìn kệ sách mà không chạm vào, như người nhìn vào một ngôi nhà đã cháy.
Anh Cường gọi hai lần. Tin nhắn của anh còn lại trong điện thoại cô không mở: "Đơn em đưa anh giữ. Viện cần em. Tuần sau anh có ca mổ lớn, anh cần em đứng bên." Hà đọc tin rồi đặt điện thoại úp xuống giường. Cô không trả lời. Cô không biết mình trả lời thế nào cho đúng với người mình đã thành — một người mà cô không còn chắc có còn tồn tại.
Đêm ngày thứ ba, cô mơ thấy cháu Minh. Không phải trên bàn mổ — trên sân trường tiểu học, chạy đuổi con gấu bông nâu. Cô thức dậy lúc hai giờ sáng, ngồi trong bóng tối và nghe tiếng kênh chảy. Ở tầng dưới, bếp vẫn có lửa nhỏ: ông Hải đang ninh nồi nước dùng của ngày mai, như ông đã ninh suốt hai mươi năm, kể cả những đêm trái tim con gái ông đang vỡ.
Ngày thứ tư, cô Tám lên tiếng.
"Anh Hải," bà nói trong lúc ông rửa bát trưa, "cháu nằm trên gác bốn ngày rồi. Anh định để vậy à?"
"Tôi định để vậy," ông Hải đáp.
"Cháu là bác sĩ. Bác sĩ mà nằm bốn ngày thì có bệnh."
"Nó có bệnh," ông nói. "Bệnh không cầm dao được nữa. Tôi nấu phở cho nó, đấy là tôi đang chữa."
Cô Tám nhìn ông một lúc, rồi thở dài và quay về rổ rau. Bà hiểu người này — hai mươi năm trước, khi bà Phượng mất, ông Hải cũng không khóc trước mặt ai. Ông chỉ đi bán phở sớm hơn, về trễ hơn, và ngồi trong bếp một mình đến khuya. Người như ông Hải chữa đau bằng động tác lặp lại: nhóm lò, ninh xương, lau ảnh.
Tối ngày thứ năm, Hà bước xuống gác lần đầu tiên. Cô đứng ở chân cầu thang gỗ, tóc buộc vội, mặc áo ngủ cũ màu xám, và nhìn bố mình đang ngồi đếm tiền lẻ sau quầy.
"Bố," cô nói.
Ông Hải ngẩng lên. "Con ngồi đi."
Hà ngồi xuống chiếc ghế quen — góc bàn sát quầy. Ông đứng dậy, vào bếp, xúc bát phở như ông đã làm mỗi sáng suốt năm ngày, và đặt nó trước mặt con. Lần này bát phở còn nóng, và Hà lần đầu tiên trong năm ngày cầm thìa lên.
Cô ăn chậm. Ông Hải ngồi đối diện, không nhìn thẳng — ông nhìn sang tấm ảnh của bà Phượng trên vách, như mọi lần ông cần một người ngồi cùng mình trong một cuộc nói chuyện khó.
"Con nộp đơn xin nghỉ rồi," Hà nói cuối cùng, giọng phẳng như mặt bàn. "Không phải nghỉ phép. Nghỉ luôn. Từ chức."
Ông Hải không hỏi "vì sao". Ông biết vì sao — ông đã nghe nó trong điện thoại đêm chủ nhật. Thay vào đó ông hỏi: "Viện nhận chưa?"
"Anh Cường giữ đơn của con. Anh ấy bảo con nghỉ một tuần rồi tính. Nhưng con không đổi ý đâu." Cô đặt thìa xuống. "Con không cầm dao được nữa bố. Đêm nào con cũng thấy cái bàn mổ ấy. Con thấy trái tim cháu ngừng."
"Con thấy nó ngừng," ông Hải lặp lại, khẽ. "Chứ không phải con làm nó ngừng."
"Con là người đưa kim vào bố. Con hứa với mẹ cháu là cháu qua được bàn mổ. Cháu qua rồi, rồi cháu mất — trên tay con đứng can." Giọng cô bắt đầu nứt ở cuối câu, như một cái gì đã chịu lực quá lâu. "Con nghĩ con chỉ cần cố hết sức là đủ. Hóa ra không đủ."
Ông Hải im lặng một lúc lâu. Ngoài kia, chợ đã đóng; đường phố chỉ còn tiếng xe máy lác đác và tiếng gió qua mái tôn. Ông nhìn con gái mình — người mà ông đã nuôi bằng nồi nước dùng, bằng giấc ngủ ba tiếng, bằng đôi tay chưa bao giờ ngày nào không bỏng — và ông biết cô đang đứng ở chỗ ông đã đứng hai mươi năm trước: chỗ mà người ta muốn bỏ hết vì mất một người mình không cứu được.
"Ở lại đây mấy hôm," ông nói cuối cùng. "Bố nấu phở cho con. Đơn con cứ để anh Cường giữ. Một tuần không làm ai thành người khác cả."
"Một tuần cũng không làm con quay lại được đâu bố."
"Thì ở hai tuần. Quán phở không đòi hỏi gì đâu con. Nó chỉ đòi con ăn."
Hà nhìn bố. Trong ánh đèn vàng của quán, ông Hải trông già hơn tuổi — tóc bạc gần hết, lưng hơi còng từ hai mươi năm gánh nồi. Nhưng mắt ông vẫn như mắt của người đứng ở đầu một dòng chảy dài và không định nhường chỗ.
"Bố chưa bao giờ bắt con làm gì cả," Hà nói khẽ. "Từ nhỏ đến giờ."
"Vì con luôn tự đứng được," ông đáp. "Bố không cần bắt. Bố chỉ cần ở đây."
Hà nhìn bố rất lâu trong ánh đèn vàng của quán đã đóng cửa. Cô đã dành đời mình đứng trong những phòng sáng trắng với ê-kíp người lạ mặt nhau qua khẩu trang; ở đây, giữa quán phở nhỏ của chợ An Bình, người đứng cùng cô là người đã đứng cùng cô từ lúc cô sinh ra.
Đêm ấy Hà ngủ được lần đầu tiên — không sâu, không nguyên, nhưng là ngủ. Cô nằm trong phòng cũ, và trong cơn mơ màng cô nghe tiếng nồi nước dùng sôi rù rù ở tầng dưới, tiếng quen thuộc đã nâng cô qua cả một thời niên thiếu. Nó vẫn ở đó. Bố vẫn ở đó.
Sáng hôm sau, khi Hà thức dậy, trên bàn có một bát phở và một tờ giấy gấp đôi. Tờ giấy không phải thư — nó là một trang chép tay rất cũ, giấy đã ngả màu mận chín, chữ nữ nhỏ nắn nót: "Ngày mùng ba tháng tư. Nồi nước dùng thứ mười hai. Lần này thì ngon."
Hà ngồi xuống, đọc dòng chữ ấy ba lần. Cô nhận ra chữ của mẹ — chữ cô chỉ còn nhớ qua vài mảnh: chữ trên thẻ bảo hiểm cũ, chữ trên quyển truyện cô đọc hồi lớp bốn. Bố cô đã để trang giấy ấy ở đây cho cô tìm thấy, như ông để một bát phở: không thuyết phục, không dẫn dắt, chỉ đặt xuống chỗ mắt con sẽ đi qua.
Cô cầm trang giấy xuống bếp. Ông Hải đang ninh xương cho mẻ nước dùng mới.
"Bố," Hà nói, cầm trang giấy trong tay. "Đây là sổ của mẹ à?"
Ông Hải nhìn trang giấy, rồi nhìn con. Hai mươi năm ông giữ cuốn sổ ấy gần mình như giữ một phần người đã mất. Ông chưa bao giờ cho ai đọc — cũng chưa bao giờ khóa nó lại. Có những thứ ông giữ không phải vì muốn cất, mà vì chưa đến lúc phải mở ra cho người khác.
"Đúng rồi," ông nói. "Ngồi đi con. Bố kể con nghe chuyện bát phở đầu tiên."
Sáng hôm ấy, trong bếp của quán phở, hai cha con ngồi đối diện nhau với trang giấy cũ đặt giữa bàn — mỏng như một lá mùa thu, mà nặng như cả một đời người. Ông Hải xúc cho con một bát phở, như ông đã xúc suốt sáu ngày. Nhưng lần này ông không đặt nó xuống rồi đi. Ông ngồi xuống cùng con.
Mở mục lục để tải danh sách chương.