Chương 5: Trận Chiến Cứu Sinh Mạng Đêm Hoàng Hôn

Ba tuần sau sự cố T07, Khang đã thuộc lòng tiếng rè rè của máy in nhãn lúc năm giờ sáng. Mỗi bao lá vào xưởng đều mang mã hộ, khu hái, giờ cân và tên người nhận. Các khu sát ranh với ruộng canh tác khác được đánh dấu riêng. Mẫu lưu không còn là việc “nhớ thì làm”, mà là một bước bắt buộc: chưa có mẫu thì không đóng được phiếu cân.

Hệ thống mới chậm hơn, và hai thương lái từng hợp tác đã bỏ đi vì không muốn đứng chờ quét mã. Đổi lại, khi một mẻ trà có mùi khói lạ, Khang truy ngược được về đúng một hộ đã đốt cỏ gần khu phơi lá chiều hôm trước, thay vì phải nghi ngờ cả vùng.

Đợt giải ngân của Vạn An vẫn chưa mở lại. Diệp giữ đúng lời. Cô lên xưởng hai lần, hỏi từng câu một về tỷ lệ lô bị giữ lại, thời gian xử lý và số tiền đang bị chôn trong hàng tồn kho. Cô không một lần nhắc tới chuyện “đồng hành đến cùng”. Khang thấy điều đó kỳ lạ, nhưng lại dễ chịu.

Tài khoản công ty cạn dần theo từng tuần. Một buổi chiều muộn, khi mặt trời đã khuất sau dãy núi và ánh hoàng hôn đỏ quạch nhuộm khắp mái xưởng, Khang ngồi tính đi tính lại bảng dòng tiền. Nếu đợt giải ngân không mở lại trong vòng hai tháng, anh sẽ phải chọn giữa trả tiền lá cho các hộ và trả lương cho năm người trong xưởng. Đó là lúc điện thoại reo. Người gọi là Vy. Đã hơn một tháng họ không nói chuyện với nhau.

“Em đang ở Hà Nội,” cô mở đầu.

“Anh biết.”

“Em nghỉ việc ở AgroChem rồi.”

Khang dừng cây bút chì giữa chừng. “Vì sao?”

“Không phải vì anh.”

“Anh có hỏi vậy đâu.”

Vy im một lúc. “Em thấy một tài liệu mang tên ‘phụ lục chuyển nhượng MR2’ được đưa lên hệ thống quản lý hồ sơ sau ngày anh nghỉ. File PDF hiển thị ngày ký còn sớm hơn ngày tạo file.”

Khang ngồi thẳng lưng. “Em có tải nó xuống không?”

“Không. Em không dám.”

“Tốt.”

“Tốt?”

“Nếu em tự lấy tài liệu sau khi đã nghỉ, họ sẽ có thêm chuyện để nói. Em còn quyền truy cập không?”

“Không.”

“Vậy đừng đăng nhập lại.”

Vy thở mạnh. “Anh không muốn biết nó viết gì à?”

“Muốn chứ. Nhưng muốn không có nghĩa là được lấy bằng mọi cách.”

Cô kể tiếp: trước khi nghỉ, cô nhận được một email của Oai yêu cầu đội dữ liệu “chuẩn hóa hồ sơ sở hữu trí tuệ cho khớp với danh mục tài sản trong bộ hồ sơ gọi vốn”. Email ấy vẫn nằm trong hộp thư công ty, và cô đã chuyển nó cho bộ phận pháp chế nội bộ trong buổi phỏng vấn thôi việc.

Khang gõ hai nhịp bút chì xuống mặt bàn.

“Giờ em cần làm gì?” Vy hỏi.

“Nếu em muốn tố cáo hay cung cấp thông tin, hãy làm qua luật sư của em hoặc qua kênh chính thức. Anh không nhận file lén.”

“Anh vẫn không tin em.”

Khang nhìn máy in nhãn đang nhả ra từng tờ. “Anh tin là em đang nói một chuyện quan trọng. Đó là hai việc khác nhau.”

Vy bật cười, tiếng cười khô khốc. “Anh vẫn khó chịu như ngày trước.”

“Còn em vẫn hay muốn người khác tha thứ thật nhanh.”

Cả hai cùng im lặng. Cuối cùng Vy nói: “Em xin lỗi vì đã xuất dữ liệu hôm đó. Em biết Oai muốn dùng nó trong hồ sơ AgroChem. Em tự nhủ rằng đó là dữ liệu của công ty, nên chẳng liên quan gì đến bằng sáng chế của anh.”

“Một phần là đúng.”

“Em đã dùng cái phần đúng ấy để khỏi phải nhìn phần sai.”

Khang không nói “không sao đâu”. Anh chỉ nói: “Nếu em hợp tác với cuộc rà soát, hãy nói đúng phần em đã làm. Đừng sửa câu chuyện để mình trông tốt hơn. Anh cũng phải tự nhắc mình như thế trước tiên.”

Sáng hôm sau, Khang chuyển nội dung cuộc gọi cho luật sư bằng một bản ghi nhớ do chính anh viết, ghi rõ đây là lời Vy kể lại, chưa được xác minh. Luật sư gửi yêu cầu bảo toàn toàn bộ hồ sơ điện tử liên quan đến giấy phép MR2, chưa vội cáo buộc giả mạo.

Song song đó, đội thẩm định của Vạn An đã làm một việc khác. AgroChem đang huy động một vòng vốn tư nhân và từng tiếp cận Vạn An trước cả khi Diệp gặp Khang. Trong phòng dữ liệu mà nhà đầu tư được quyền xem, tài liệu định giá mảng trà liệt kê “quy trình MR2 độc quyền” như một tài sản công nghệ đã được kiểm soát thông qua hợp tác xã cũ.

Diệp gọi Khang xuống Hà Nội. Trên màn hình phòng họp, hai văn bản được đặt cạnh nhau. Một bên là văn bằng sáng chế của Khang cùng giấy phép không được chuyển nhượng. Bên kia là bản mô tả tài sản trong bộ hồ sơ gọi vốn của AgroChem, dùng thứ ngôn ngữ khiến người đọc hiểu rằng tập đoàn có quyền khai thác độc quyền.

“Đây chưa phải bằng chứng gian lận,” Diệp nói. “Có thể họ dựa vào một tài liệu nào khác.”

Khang gật đầu. Luật sư sở hữu trí tuệ của Vạn An giải thích rằng điều cần làm rõ là AgroChem thực sự có văn bản chuyển quyền nào, người ký có thẩm quyền hay không, phạm vi ra sao, và đã được đăng ký hay ghi nhận theo đúng yêu cầu pháp luật chưa. “Bằng sáng chế của anh là điểm mạnh,” bà nói, “nhưng đừng nghĩ nó tự giải quyết được mọi thứ. Nếu anh đã ký một văn bản chuyển nhượng hợp lệ ở đâu đó, thì cái tên trên văn bằng chưa chắc đã kể hết câu chuyện.”

“Tôi chưa ký,” Khang đáp.

“Vậy chúng tôi cần chứng minh bằng hồ sơ, chứ không chỉ bằng lời anh.”

Diệp nhìn anh, như chờ xem anh phản ứng ra sao. Khang xoay chén trà một vòng. “Làm đi.”

Cuộc rà soát được mở rộng. Hợp tác xã cũ cung cấp bản hợp đồng cấp phép gốc. AgroChem đưa ra một “phụ lục xác nhận quyền khai thác mở rộng” mang chữ ký scan của Khang. Vừa nhìn, Khang đã nói ngay chữ ký đó là của anh nhưng bị lấy từ một tài liệu khác. Luật sư không vì thế mà ghi chữ “giả”. Họ kiểm tra lịch sử file, nguồn bản scan, hệ thống quản lý tài liệu và các email phê duyệt.

Ngày tạo file PDF nằm sau ngày Khang chấm dứt hợp đồng. Bản thân siêu dữ liệu không chứng minh nội dung là giả, vì file có thể đã được scan lại về sau. Nhưng nhật ký hệ thống cho thấy bản đầu tiên được tải lên từ tài khoản của một nhân viên dưới quyền Oai, ngay sau cuộc họp về định giá sở hữu trí tuệ. Email nội bộ còn lưu yêu cầu của Oai: “Cần bộ giấy tờ đủ để bên đầu tư xem MR2 là tài sản khai thác dài hạn, không phải giấy phép phụ thuộc vào cá nhân Khang.” Một email khác của Trần Minh Hải trả lời: “Xử lý pháp lý cho sạch trước khi đưa vào bản cuối.” Không câu nào nói “hãy làm giả”. Nhưng chúng cho thấy cả hai người đều biết quyền sở hữu chưa sạch.

Thông qua luật sư riêng, Vy đồng ý làm bản tường trình về việc xuất dữ liệu và cách tài liệu được luân chuyển trong hệ thống. Cô thừa nhận phần việc mình đã làm, kể cả những chỗ bất lợi cho bản thân. Khang đọc hết bản tường trình, nhưng không gọi cho cô.

“Anh thấy sao?” Diệp hỏi.

“Buồn.”

“Vì Vy?”

“Vì chuyện này lẽ ra không cần phải thành ra thế này. Họ có thể xin cấp phép. Có thể trả phí. Có thể thương lượng.”

“Nhưng khi định giá doanh nghiệp, một quyền sở hữu sạch đáng tiền hơn nhiều so với một quyền lúc nào cũng phải hỏi ý anh.”

Khang nhìn bảng định giá. “Vậy là họ chọn cách biến tôi thành phần thừa.”

Diệp tắt màn hình. “Bây giờ câu hỏi là anh muốn gì.”

“Không bán bằng sáng chế.”

“Tôi biết. Ngoài chuyện đó?”

Khang nghĩ tới những hộ đang dán mã từng bao lá, tới mẻ T07 đã phải hủy, tới số tiền trong tài khoản đang cạn dần. “Tôi muốn công ty mới có quyền dùng công nghệ đủ lâu để dám đầu tư. Nhưng quyền đó phải đi kèm điều kiện về truy xuất nguồn gốc và hợp đồng vùng nguyên liệu.”

“Còn với AgroChem?”

“Nếu họ muốn được cấp phép, họ phải làm sạch hồ sơ trước. Không có chuyện ký lùi ngày.”

Diệp gật đầu. Đó không phải một màn trả thù. Nhưng lần đầu tiên, Khang nhận ra cái tờ văn bằng mà Oai từng gọi là “mấy trang giấy” đang buộc một tập đoàn giàu hơn anh rất nhiều phải quay lại bàn đàm phán.