Chương 6: Ai đã truy cập hồ sơ SH-3147
Buổi hòa giải thứ ba mở đầu bằng nhật ký truy cập SH-3147. Khi kết thúc, trên bàn có một đề nghị: sửa tên tác giả, đối soát toàn bộ doanh thu, ngừng khai thác bản mang tên Phúc và thương lượng khoản bồi thường từ số liệu thực cùng những tổn thất có chứng cứ. Ba tháng trước, Hoàng Anh chưa chắc đã chịu nghe một đề nghị dừng ở đó.
Phúc vẫn không thừa nhận cố ý sao chép. Luật sư của ông muốn thỏa thuận ghi rằng tranh chấp được giải quyết mà không thừa nhận trách nhiệm pháp lý.
“Nếu không ai nhận, tên em trở lại bằng cách nào?” Hoàng Anh hỏi.
Hương giải thích thỏa thuận vẫn có thể buộc Sông Hồng công nhận Hoàng Anh là tác giả và ngừng bản mang tên Phúc. Để đạt những việc ấy, không nhất thiết Phúc phải nói đúng lời thú nhận cô muốn nghe. Nếu cô cần một phán quyết công khai về hành vi xâm phạm, họ có thể tiếp tục ra tòa, chấp nhận thêm thời gian và rủi ro.
Cô hỏi Khoa hồ sơ mạnh tới đâu. Ông nhắc những phần đã có: tài khoản Phúc tiếp cận bản thảo; nhiều đoạn đối chiếu đáng chú ý; bản nháp phía ông có khoảng trống trong lịch sử và chứa lỗi xuất hiện muộn ở SH-3147; dấu vết kỹ thuật phù hợp với việc bắt đầu từ một tệp khác. Chừng ấy giúp hồ sơ vững hơn, chưa thể khiến kết quả một vụ kiện thành điều chắc chắn.
Hoàng Anh dành hai ngày suy nghĩ.
Trong lúc ấy, Sông Hồng hoàn tất thêm một phần kiểm tra nội bộ. Thư Phúc gửi bộ phận sản xuất có bản thảo đính kèm dưới tên tệp khác, nhưng kho máy chủ còn giữ một phiên bản sửa trước đó. Trong bản này có ghi chú đã bị xóa ở bản cuối, nói địa danh được chỉnh theo góp ý trong hồ sơ gửi bản thảo. Ghi chú không nêu hồ sơ nào.
Nhà xuất bản rà lại hộp thư, tìm thấy thư Phúc gửi cho chính mình vài ngày sau khi tải SH-3147. Tiêu đề là “notes MGChuong”, nội dung có ghi chép về nhân vật của Hoàng Anh. Dấu thời gian nằm trên máy chủ Sông Hồng. Tài liệu ấy đặt ra một câu hỏi mới khó giải thích theo hướng bản thảo đã được phát triển độc lập.
Khi những tài liệu này được đưa vào hòa giải, phía Phúc đề nghị tạm nghỉ.
Một ngày sau, họ trở lại với đề nghị khác. Phúc vẫn không ký lời thú nhận, nhưng chấp nhận từ bỏ mọi yêu sách tác giả đối với Mùa Gió Chướng, chuyển trả những quyền đã cấp cho Sông Hồng, hoàn trả phần tiền bản quyền chưa quyết toán theo sổ sách và không cản việc phát hành bản đúng tên Hoàng Anh. Ông đồng ý với thông cáo chung xác định tác phẩm thuộc quyền tác giả của cô sau quá trình rà soát.
Sông Hồng chịu chi phí đính chính, chi phí nhận sách trả từ đơn vị phân phối và một phần chi phí pháp lý theo thỏa thuận. Họ cũng cam kết sửa quy định xung đột lợi ích: biên tập viên muốn nộp tác phẩm trùng lặp đáng kể với bản thảo từng xử lý phải khai báo và được xem xét độc lập.
Hoàng Anh hỏi về những cuốn sách đã in.
Hải trình bày cách xử lý từng phần. Sách chưa xuất kho sẽ dừng bán. Đơn vị phân phối được trả lại; những bản ở cửa hàng có thể được nhận về qua chương trình đổi trả. Sách điện tử ngừng mở bán, còn bản lưu nội bộ được giữ theo nghĩa vụ lưu trữ. Người đã mua và thư viện vẫn giữ sách của họ.
“Em từng nghĩ phải gom hết lại rồi hủy mới công bằng,” cô nói.
“Có những cuốn đã tới tay người đọc rồi,” Hải đáp. “Mình cần sửa tên tác giả và dừng khai thác sai, nhưng không thể làm như chúng chưa từng được bán.”
Sổ sách còn cho thấy năm mươi nghìn bản được quảng bá là tổng số đã chuyển đi và đơn đặt trước. Số thực bán tới độc giả thấp hơn. Sông Hồng cung cấp báo cáo phân phối, sách trả và tiền bản quyền để đối chiếu.
Hương dựa vào các khoản doanh thu, tiền bản quyền có thể chứng minh, chi phí pháp lý, tổn thất khai thác cùng những yếu tố khác để lập đề nghị bồi thường trong thương lượng. Cô không đưa ra trước một con số tròn đẹp rồi buộc mọi tài liệu phải dẫn tới đó.
Các bên thương lượng thêm ba tuần.
Thỏa thuận cuối công nhận Hoàng Anh là tác giả, yêu cầu Phúc và Sông Hồng ngừng khai thác ấn bản ghi sai tên, công bố đính chính, đối soát sổ sách, thực hiện khoản thanh toán đã thống nhất và giải quyết tồn kho. Sông Hồng không thừa nhận cố ý xâm phạm. Họ thừa nhận thiếu sót trong xét duyệt và nhận các trách nhiệm đã thỏa thuận.
Phúc rời công ty sau quy trình kỷ luật nội bộ. Không có lệnh cấm ông làm xuất bản ba năm; những công việc về sau vẫn chịu các nghĩa vụ trong thỏa thuận và quyết định tuyển dụng của nơi khác.
“Không có bản án, liệu em có thật sự thắng không?” Hoàng Anh hỏi Hương.
“Điều em cần nhất là gì?”
“Tên em trên tác phẩm. Ngừng bản sai. Biết rõ tiền bán sách. Được phát hành lại.”
“Thỏa thuận cho em những việc ấy. Theo kiện có thể được nhiều hơn, cũng có thể ít hơn. Mình phải tính cả thời gian và sự không chắc chắn.”
Hoàng Anh ký.
Ngày thông cáo chung được công bố, mạng xã hội gọi đó là lúc Phúc nhận tội. Hương dặn cô không chia sẻ cách diễn giải ấy. Văn bản đã ký không nói như vậy.
Hoàng Anh đăng đúng nội dung của mình: quyền tác giả đối với Mùa Gió Chướng được xác nhận thuộc Đỗ Hoàng Anh theo thỏa thuận giữa các bên; phiên bản ghi tên tác giả khác sẽ ngừng khai thác thương mại. Câu chữ vẫn khô, nhưng lần này đọc xong cô thấy nhẹ người.
Mộc Thủy hỏi ngay hồ sơ về quyền để chuẩn bị bản mới. Hương chuyển thỏa thuận, các văn bản kèm theo xác nhận quyền của Hoàng Anh và phạm vi Sông Hồng đã chấm dứt khai thác. Mai An yêu cầu thêm cam kết bảo đảm về quyền cùng điều khoản bồi hoàn tiêu chuẩn trong hợp đồng.
Rồi công việc biên tập bắt đầu. Hoàng Anh lại đọc từng trang mình gần thuộc lòng. Có đoạn cô muốn sửa nhiều, nhưng An nhắc phải phân biệt được bản đã gửi, bản từng tranh chấp và ấn bản mới. Cuối cùng, họ chọn giữ nội dung cốt lõi của bản gửi Sông Hồng, sửa lỗi chính tả, thêm lời tác giả ngắn về nguồn cảm hứng. Bản này được giới thiệu là ấn bản khôi phục tên tác giả.
Sông Hồng cung cấp danh sách đơn vị phân phối để nhận sách trả. Một số cửa hàng đổi bản cũ lấy khoản ghi có; những cuốn đã bán có thể không quay về. Sau khi đối soát xong, nhà xuất bản đóng sổ theo dõi ấn bản cũ.
Ở một kho nhỏ của Sông Hồng, Hoàng Anh đứng trước những thùng sách được trả lại. Cô tưởng mình sẽ hả hê. Nhưng nhìn giấy và mực, nghĩ tới người in, người xếp kho, người giao hàng, cô lại buồn. Bao công sức đã đi vào những cuốn sách mang một cái tên không đúng.
“Nếu còn cách xử lý hợp pháp khác thì đừng hủy hết,” cô nói.
Nhà xuất bản cho biết một phần có thể xử lý để tái chế giấy theo chính sách hàng lỗi, một phần giữ làm hồ sơ. Hoàng Anh chụp một bức ảnh những thùng sách trước khi rời kho, rồi cất điện thoại. Cô không đăng.
Tối ấy, về phòng trọ, cô mở Mùa Nước Lên. Mai An vừa gửi mười hai trang góp ý cấu trúc: một tuyến phụ còn yếu, hai nhân vật nói giống nhau, đoạn kết cần chậm hơn. Phần một gần khép tranh chấp; phần hai vẫn đòi những buổi ngồi sửa rất bình thường.
Hoàng Anh thấy mình biết ơn cả những câu chưa hay ấy.
Mã SH-3147 được giữ trong kho hồ sơ. Nó đánh dấu lần bản thảo được tiếp nhận, một chỗ thiếu trong quy trình và những việc nhà xuất bản phải thay đổi. Cô không xóa nó. Nhưng từ đây, khi nghĩ tới cuốn sách, cô có thể nghĩ nhiều hơn đến trang viết.
Tên Đỗ Hoàng Anh sẽ trở lại trên bìa. Những giấy tờ cần để cuốn sách đi tiếp đã có chỗ rõ ràng của chúng.