Chương 10: Phiên giám định
Phiên giám định Cửu Châu Ngọc Ấn được mở tại Đại lý tự chứ không phải trong cung. Huyền Ngọc là người đề nghị địa điểm ấy, nhưng nàng không ngồi ghế chủ thẩm. Cố gia đang là một bên liên quan, nên mọi kết luận của nàng chỉ được coi là ý kiến chuyên môn cần kiểm chứng.
Vương Kính cho kê hai chiếc bàn dài giữa công đường. Một bàn đặt chiếc ấn lấy từ lăng khai quốc, bàn kia đặt chiếc đã được Nội phủ sử dụng suốt mười chín năm, cả hai đều nằm dưới niêm riêng. Tạ Đình Sơn có mặt, Hoàng hậu cử người đại diện, Đông cung có Cảnh Uyên, Cố gia có Huyền Ngọc và Trường Khanh. Ba nghệ nhân ngọc tới từ ba vùng khác nhau, chưa ai từng làm việc cho Cố gia.
Trước khi mở niêm, Huyền Ngọc đề nghị đọc to toàn bộ biên bản cân, đo và ghi vết khuyết. Tạ Đình Sơn cười nhạt: “Một chiếc ấn đào từ trong lăng ra không tự nhiên thành quốc bảo chỉ vì Cố tiểu thư ghi được nhiều giấy.”
“Đúng vậy,” Huyền Ngọc đáp. “Cho nên hôm nay không ai kết luận dựa vào nơi tìm thấy nó.”
“Vậy dựa vào gì?”
“Dựa vào chuỗi dấu ấn, chất liệu, vết sửa, hồ sơ, và những dấu vết nó để lại trên các vật khác.”
Phiên xét bắt đầu với mười hai chiếu thư có niên đại rõ ràng, sáu bản trước mốc mười chín năm và sáu bản sau đó. Những chiếu cũ đều có một vết khuyết cực nhỏ ở nét cuối của dấu son, đúng vị trí góc ngọc có tạp chất tự nhiên trên chiếc ấn tìm thấy trong lăng. Còn những chiếu sau năm ấy thì mất vết khuyết, và đuôi rồng trên dấu đổi sang hướng khác. Một nghệ nhân già cầm kính đồng soi rất lâu rồi nói: “Hai nhóm dấu này không phải do cùng một mặt ấn đóng ra.”
“Có thể quốc bảo đã được sửa chữa?” Tạ Đình Sơn hỏi.
“Có thể.”
Huyền Ngọc lập tức trình hồ sơ tu sửa. Không có lần nào ghi việc sửa đuôi rồng. Chiếc ấn trong cung lại có vết ghép bằng loại keo chỉ phổ biến ở các xưởng kinh thành trong khoảng hai mươi năm trở lại đây. Chiếc từ lăng thì mang dấu sửa cũ hơn nhiều, khớp với ghi chép của Cố gia từ các đời trước.
Tạ Đình Sơn lại lên tiếng: “Cố gia giữ sổ. Cố gia hoàn toàn có thể làm ra một vật theo đúng sổ của chính mình.”
“Đúng vậy.”
Ông ta quay sang Huyền Ngọc, gần như bực bội vì nàng cứ thừa nhận phần hợp lý trong lời mình. “Vậy hồ sơ Cố gia không đủ.”
“Một mình nó thì không đủ.” Nàng đưa ra cuốn sổ tu sửa lăng từ ba mươi bảy năm trước, do một đội thợ hoàng gia khác ghi. Trong đó có mục kiểm tra “hộp đồng song phong”, mô tả một vết móp ở cạnh trái hộp. Vết móp hiện tại nằm đúng chỗ ấy. Người viết sổ đã qua đời từ lâu, không hề có quan hệ gì với Cố gia bây giờ.
Tiếp theo là bản vẽ lưu trong Thái miếu: đuôi rồng cong vào trong. Rồi khuôn dấu trên bản sao quốc sử: vẫn cong vào trong. Ba nguồn khác nhau, ba thời điểm khác nhau, cùng chỉ về một hình dạng.
Một nghệ nhân trẻ nâng chiếc ấn từ lăng lên, cân nhắc trong lòng bàn tay rồi nói: “Nếu chỉ xét chất liệu và hồ sơ, chiếc này phù hợp với vật được dùng trước mốc mười chín năm hơn.”
Không ai nhắc tới “thiên mệnh”, cũng không ai quỳ xuống. Chỉ có một kết luận kỹ thuật được ghi vào biên bản. Quan chủ thẩm tuyên bố: chiếc trong cung là bản thay thế, xuất hiện ít nhất từ mười chín năm trước; chiếc từ lăng có căn cứ vững hơn để xác định là Cửu Châu Ngọc Ấn lịch sử.
Công đường lập tức ồn ào. Tạ Đình Sơn đứng dậy. “Cho dù chiếc ấn kia là thật, thì liên quan gì tới Thái tử?”
Lý Cảnh Uyên tự bước ra giữa công đường. “Liên quan, vì tờ chiếu đặt tên cho ta được đóng bằng chiếc ấn giả.” Hắn đặt bản sao hồ sơ sản phòng lên bàn. “Và vì vào ngày ta được gọi là hoàng trưởng tử, hồ sơ ban đầu ghi rằng Hoàng hậu sinh một bé gái.”
Tiếng xì xào càng lớn hơn. Tạ Đình Sơn quát: “Điện hạ đang bị Cố gia dắt mũi!”
Cảnh Uyên nhìn thẳng vào ông ta. “Nếu cậu thật lòng muốn bảo vệ ta, hãy để hồ sơ được kiểm tra như ngọc ấn.”
Đúng lúc ấy, Minh Dao bước vào từ cửa hông cùng nữ quan Tống Như. Nàng vẫn mặc áo giản dị, không phượng quan, không tước vị. Ngay sau đó, Hoàng hậu Tạ thị cũng đích thân tới, tự tay nộp bản thú nhận về việc từng ký sửa hồ sơ. Lần đầu tiên, Tạ Đình Sơn biến sắc.
Phiên xét chuyển sang xác minh giấy tờ sản phòng. Các thư lại so sánh loại giấy, loại mực, dấu tay và chữ ký. Bản gốc và bản sửa có những lớp mực khác nhau, dấu ngọc ấn trên bản sửa cũng là mẫu cong đuôi ra ngoài. Vương Kính tuyên bố phần hồ sơ ấy đã bị can thiệp.
Ông chưa kịp chuyển sang xét thân phận Minh Dao thì một nội thị từ trong cung hớt hải chạy vào. “Bệ hạ đột nhiên sốt cao!”
Cảnh Uyên đứng bật dậy. “Từ khi nào?”
“Từ nửa đêm hôm qua.”
“Ai đang ở cạnh bệ hạ?”
Nội thị ngập ngừng. “Người của Tạ quốc cữu đang hỗ trợ canh giữ nội điện.”
Tạ Đình Sơn lập tức nói: “Bệ hạ lâm bệnh, phiên hôm nay nên dừng lại.”
Vương Kính chưa kịp trả lời thì ngoài sân đã vang lên tiếng chuông truyền chiếu. Chưa đầy một canh giờ sau, một đạo chiếu được đưa tới Đại lý tự: Hoàng đế truyền ngôi sớm cho Thái tử Lý Cảnh Uyên, Tạ Đình Sơn giữ chức phụ chính. Dưới chiếu đóng dấu Cửu Châu Ngọc Ấn.
Mọi người trong công đường đồng loạt quay sang nhìn chiếc ấn thật vẫn đang nằm trước mặt họ, dưới ba lớp niêm vừa mở ra rồi đóng lại. Huyền Ngọc không cần cầm tờ chiếu cũng đoán được: con dấu đóng lên văn bản kia chỉ có thể là bản thay thế.
Cảnh Uyên nhận tờ chiếu, đọc một lượt. Hắn không quỳ. “Ta chưa từng nhận đạo chiếu này.”
Tạ Đình Sơn lạnh giọng: “Điện hạ không cần nhận. Đây là thánh ý.”
Huyền Ngọc nhìn vệt son đỏ dưới chân văn bản. Đuôi rồng cong ra ngoài. Phiên giám định quốc bảo vừa khép lại, thì ngay lập tức chiếc ấn giả lại được đem ra dùng, để biến một quyết định chính trị thành sự thật.
Mở mục lục để tải danh sách chương.