Chương 1: Đuổi Khỏi Giảng Đường

Tiếng cánh quạt trần cũ kỹ trên trần giảng đường 501 tòa nhà cơ học C10 quay vù vù, phả xuống bầu không khí oi bức của mùa hè Hà Nội những luồng gió khô nóng đầy mệt mỏi.

Đinh Tuấn Anh ngồi lặng lẽ ở góc cuối cùng của hàng ghế gỗ bóng loáng, chiếc áo khoác gió màu xám giản dị kéo khóa cao che bớt đi gương mặt góc cạnh và đôi mắt sáng sau cặp kính gọng đen.

Anh năm nay ba mươi tư tuổi, vừa đáp chuyến bay từ Munich trở về Hà Nội sau mười năm ròng rã học tập và làm nghiên cứu sinh tại Đại học Kỹ thuật Munich danh tiếng.

Lý do anh ngồi ở đây, trong một buổi học cao học của Đại học Kỹ thuật Hà Ngoại, chỉ đơn giản là muốn tận mắt chứng kiến không khí học thuật nước nhà sau nhiều năm xa cách.

Thế nhưng, những gì diễn ra trên bục giảng trước mắt anh lại chỉ mang đến một nỗi thất vọng tràn trề.

Giáo sư Lê Hữu Phước, năm mươi tám tuổi, đầu hói quá nửa, cái bụng phệ vượt mặt khiến chiếc áo sơ mi trắng thắt cà vạt xệ xuống, đang lớn tiếng thuyết giảng với vẻ mặt vô cùng đắc ý.

Trên tay ông ta là cuốn giáo trình bìa cứng bóng loáng có tựa đề 'Cơ Học Máy và Động Lực Học Đa Vật Thể Hiện Đại' do Nhà xuất bản Giáo dục Hà Ngoại cấp phép.

Tên của Lê Hữu Phước được in trang trọng ở vị trí tác giả chính kiêm người hiệu đính độc quyền tại Việt Nam.

Tuấn Anh nhìn cuốn sách đó, khóe môi khẽ nhếch lên một nụ cười lạnh lùng đầy châm biếm.

Bởi vì anh biết rất rõ, cuốn sách đó thực chất chỉ là một bản dịch trộm, đạo nhái trắng trợn không xin phép từ cuốn sách chuyên khảo bằng tiếng Anh mang tên 'Advanced Mechanical Algorithms and Multibody Dynamics' do Nhà xuất bản Springer Nature phát hành toàn cầu đầu năm 2024.

Và tác giả thực sự của công trình nghiên cứu chấn động giới cơ điện tử quốc tế đó không ai khác chính là 'T.A. Dinh' - viết tắt của Đinh Tuấn Anh.

Lê Hữu Phước bước qua bước lại trên bục giảng, tay cầm viên phấn gõ cồm cộp lên bảng đen để thu hút sự chú ý của hơn ba mươi học viên cao học bên dưới.

"Hôm nay chúng ta sẽ nghiên cứu về Thuật toán tối ưu hóa động lực học đa vật thể song song, gọi tắt là PMDO," Phước hắng giọng, giọng nói khàn đục đầy uy quyền vang lên qua chiếc micro cài áo.

"Đây là đỉnh cao của công nghệ cơ điện tử hiện đại, nền tảng để điều khiển các cánh tay robot phẫu thuật có độ chính xác dưới một phần mười milimet."

"Công thức ma trận Jacobi hệ thống được xác định như trên bảng, các anh chị chú ý ghi chép vào, đây là phần kiến thức cực khó mà tôi phải mất nhiều năm nghiên cứu tại Đức mới đúc rút ra được."

Phước vừa nói vừa nhanh tay viết lên bảng đen một dãy các phương trình ma trận Jacobi phức tạp, chứa đầy các ký hiệu tích phân và đạo hàm riêng phần.

Tuấn Anh chăm chú nhìn lên bảng đen, nhưng chỉ sau ba giây, đôi chân mày của anh lập tức nhíu chặt lại.

Các ngón tay anh gõ nhẹ lên mặt bàn gỗ theo nhịp điệu chậm rãi, biểu thị sự ngạc nhiên trước một lỗi sai vô cùng ngớ ngẩn.

Phước đã viết sai dấu chuyển vị của ma trận con cơ sở ở dòng thứ ba của hệ phương trình.

Trong toán học cơ học máy, lỗi sai này cực kỳ nghiêm trọng, vì nó sẽ dẫn đến việc phân tích động học ngược của cánh tay robot bị phân kỳ hoàn toàn khi gặp góc Euler giới hạn chín mươi độ.

Nói cách cách, nếu chạy thuật toán này trên thiết bị thực tế, cánh tay robot phẫu thuật sẽ bị khóa khớp cứng ngắc, hoặc thậm chí là tự động giật mạnh đâm thẳng vào bệnh nhân do lỗi singularity.

Xung quanh Tuấn Anh, các học viên cao học đều đang cắm cúi ghi chép một cách mù quáng, không một ai dám hoài nghi lời giảng của vị Giáo sư đầu ngành.

Sự im lặng phục tùng đó khiến Tuấn Anh không thể tiếp tục ngồi yên.

Khoa học là sự thật, và trong phòng mổ y tế, một lỗi sai toán học nhỏ nhất cũng phải trả giá bằng mạng sống con người.

Tuấn Anh khẽ giơ tay lên, giọng nói trầm ấm nhưng vô cùng rõ ràng của anh vang lên cắt ngang tiếng phấn viết bảng của Phước: "Thưa Giáo sư, tôi có ý kiến về công thức ma trận Jacobi trên bảng."

Cả giảng đường 501 đột ngột im phăng phắc, hàng chục cái đầu đồng loạt quay lại nhìn về phía góc lớp, nơi một thanh niên ăn mặc giản dị vừa phát biểu.

Giáo sư Phước dừng tay phấn, gương mặt đang hớn hở lập tức sa sầm xuống đầy khó chịu.

Ông ta nheo mắt nhìn Tuấn Anh qua cặp kính lão, giọng điệu hách dịch vang lên: "Ý kiến gì? Cậu là học viên lớp nào? Sao tôi nhìn mặt cậu lạ thế?"

Tuấn Anh bình thản đứng dậy, thong thả nói: "Tôi chỉ là một người đến nghe giảng dự thính. Nhưng ở dòng thứ ba của hệ phương trình ma trận Jacobi, Giáo sư đã đặt sai vị trí của ma trận chuyển vị con."

"Ký hiệu chuyển vị phải nằm ở ma trận khối liên kết khớp quay chứ không phải ma trận quán tính tịnh tiến."

"Nếu giữ nguyên công thức này, khi góc Euler của cánh tay robot đạt chín mươi độ, định thức của ma trận Jacobi sẽ bằng không, dẫn đến lỗi singularity cực kỳ nguy hiểm trong quá trình điều khiển phẫu thuật thực tế."

Nghe đến đây, gương mặt của Lê Hữu Phước đỏ bừng lên như gạch nung vì bị một kẻ vô danh chỉ ra lỗi sai cơ bản ngay trước mặt hàng chục học trò.

Lồng ngực ông ta phập phồng giận dữ, ngón tay run rẩy chỉ thẳng vào mặt Tuấn Anh.

"Cốp!"

Phước đập mạnh chiếc thước gỗ bản lớn xuống bàn giáo viên, tiếng động chát chúa vang lên khiến vài học viên ngồi hàng đầu giật mình bắn người.

"Cậu câm miệng lại cho tôi!" Phước gầm lên, giọng nói lạc đi vì giận dữ.

"Cậu nghĩ cậu là ai mà dám ở đây dạy đời tôi? Tôi là Giáo sư, Tiến sĩ Khoa học Lê Hữu Phước, Chủ tịch Hội đồng Cơ học máy của cái trường này!"

"Cuốn giáo trình này do chính tay tôi biên dịch, hiệu đính và đã được hội đồng khoa học cấp bộ thông qua!"

"Một gã dự thính rách rưới, dốt nát như cậu thì biết cái gì về cơ điện tử hiện đại mà dám đứng đây huênh hoang nói về điểm kỳ dị Euler?"

Tuấn Anh vẫn đứng thẳng, ánh mắt anh điềm tĩnh không hề có một chút sợ hãi hay dao động trước cơn thịnh nộ của gã giáo sư ngạo mạn.

"Thưa Giáo sư Phước, khoa học không phân biệt chức danh hay vị thế, khoa học chỉ phân biệt đúng và sai," Tuấn Anh nói, giọng điệu đanh thép.

"Ma trận Jacobi mà ông đang viết là để áp dụng cho thuật toán tối ưu hóa PMDO."

"Mà tác giả gốc của thuật toán PMDO đã chứng minh rất rõ trong bài báo khoa học trên tạp chí IEEE Transactions on Robotics rằng ma trận này bắt buộc phải sử dụng bộ lọc Kalman thích ứng để triệt tiêu singularity."

"Việc ông cố tình lược bỏ bộ lọc đó và viết sai công thức học thuật chứng tỏ ông không hề hiểu bản chất cốt lõi của thuật toán này."

Lời nói của Tuấn Anh như một gáo nước lạnh dội thẳng vào mặt Lê Hữu Phước, phơi bày sự thiếu sót chuyên môn của ông ta trước toàn thể giảng đường.

Mồ hôi lạnh bắt đầu lấm tấm chảy sau gáy vài học viên cao học khi họ nhận ra sự căng thẳng tột độ của cuộc đối đầu này.

Gương mặt Phước từ đỏ chuyển sang tái mét vì tức giận và xấu hổ, hàm răng ông ta nghiến chặt lại nghe ken két.

"Cút! Cậu cút ngay ra khỏi giảng đường của tôi ngay lập tức!" Phước hét lớn, ngón tay chỉ thẳng ra phía cửa ra vào.

"Giảng đường cao học của tôi là nơi thiêng liêng, không dành cho những kẻ kiêu ngạo, dốt nát và vô lễ như cậu ngồi đây phá hoại!"

"Tôi cấm cậu bước chân vào bất kỳ lớp học nào của trường Hà Ngoại này nữa! Cút!"

Tuấn Anh nhìn thẳng vào mắt Phước trong ba giây, ánh mắt anh lộ rõ vẻ khinh bỉ sâu sắc dành cho một kẻ mang danh trí thức nhưng tâm hồn rỗng tuếch.

Anh lặng lẽ đóng cuốn sổ tay cũ kỹ lại, cho vào chiếc ba lô bạc màu rồi khoác lên vai.

"Tôi sẽ đi," Tuấn Anh bình thản nói, từng câu từng chữ vô cùng rõ ràng vang vọng khắp phòng học.

"Nhưng tôi hy vọng khi hệ thống robot phẫu thuật thực tế của ông bị kẹt cứng và gãy trục cơ khí tại bệnh viện, ông vẫn giữ được sự tự tin ngạo mạn này trước mặt hội đồng kỷ luật."

Nói xong, Tuấn Anh quay lưng bước đi, những bước chân của anh thong thả và vững chãi nện xuống nền gạch giảng đường.

Cánh cửa gỗ của giảng đường 501 khép lại sau lưng anh với một tiếng 'cạch' nhẹ nhàng, để lại phía sau một bầu không khí ngột ngạt và một gã giáo sư đang run rẩy vì giận dữ bên cạnh chiếc bảng đen vẽ sai công thức.