Chương 7: Đông Tây Y Cứu Mạng Công Trường

Bốn ngày sau khi nộp đơn lên NOIP, điện thoại của Nam nhận được cuộc gọi từ số cố định lạ — đầu số Hà Đông.

Đầu dây bên kia là một giọng phụ nữ lớn tuổi, nói giọng Hà Nội cũ: Cậu có phải con trai ông Phúc làng Hạ Bằng không? Tôi là Nguyệt, phó chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Sơn mài Hà Nội.

Nam ngồi thẳng người.

Vâng, tôi là Nam.

Cậu không nhớ tôi đâu, cậu còn nhỏ lắm hồi tôi hay ghé xưởng ông Phúc. Tôi nghe nói cậu đang có chuyện với Hoàng Gia về cái công thức sơn sinh học. Tôi cần gặp cậu.

Nam về Hạ Bằng buổi chiều hôm đó.

Bà Nguyệt — sáu mươi mốt tuổi, tóc bạch kim búi cao, bàn tay kéo vải canvas của người làm nghề lâu năm — ngồi đợi anh trong xưởng của cha, giữa mùi sơn ta và dầu trẩu.

Tôi không hiểu nhiều về pháp lý, bà nói thẳng, nhưng tôi biết rằng sáu xưởng sơn mài ở làng này đã bắt đầu thử nghiệm công thức sơn polymer của Hoàng Gia từ đầu năm. Họ bảo là bằng sáng chế của tập đoàn, chúng tôi phải trả phí bản quyền.

Nam nhìn bà.

Bao nhiêu?

Ba mươi triệu một năm, mỗi xưởng. Sáu xưởng là một trăm tám mươi triệu. Bà dừng lại. Một số xưởng còn chưa có tiền trả. Họ vay nóng để trả phí rồi dùng sơn đó trên công trình nhà nước.

Nam đứng dậy, đi ra cửa xưởng nhìn ra con ngõ làng.

Anh hiểu vấn đề bây giờ.

Công thức polymer sinh học của anh — đúng phiên bản, đầy đủ — không độc hại với người thợ và an toàn với bề mặt thực phẩm.

Nhưng phiên bản Hoàng Gia có — chỉ dùng phần công thức cơ sở không đầy đủ mà Khánh Vy lấy từ server — có thể đã thiếu bước ổn định hóa polyme ở nhiệt độ thấp.

Có nghĩa là sơn sẽ bong tróc khi nhiệt độ xuống dưới mười lăm độ C trong mùa đông.

Mùa đông vừa rồi có xưởng nào phản ánh vấn đề không?

Bà Nguyệt gật đầu chậm: Xưởng ông Thắng ở cuối làng. Lô sơn trên mái hiên chùa Thầy bong hết sau đợt lạnh tháng Chạp. Ông Thắng phải đền bù bảy mươi triệu cho ban quản lý chùa.

Chùa Thầy — di tích quốc gia, được sơn mài từ gỗ mít ba trăm tuổi.

Nam quay lại nhìn bà Nguyệt.

Bà có thể lấy cho tôi mẫu sơn bong tróc từ chùa không? Tôi cần đưa đi phân tích thành phần.

Ông Thắng còn giữ mấy mảnh. Ông ấy định mang đi kiện, nhưng chưa biết kiện ai.

Bây giờ thì ông ấy biết rồi, Nam nói.

Ba ngày sau, kết quả phân tích mẫu sơn từ chùa Thầy xác nhận điều anh nghi ngờ: thiếu hợp chất ổn định nhiệt độ thấp — chính xác là thành phần mà Khánh Vy xác nhận trong email không có trong phiên bản Hoàng Gia nắm giữ.

Đây không còn là chuyện tranh chấp sáng chế thuần túy.

Đây là sản phẩm lỗi được bán ra thị trường trên danh nghĩa bằng sáng chế đánh cắp, gây thiệt hại thực tế cho người thợ làng nghề.

Nam gọi cho Dũng và Vân An trong cùng một buổi chiều, đề nghị họp khẩn ba bên vào sáng hôm sau.