Chương 8: Lô Hàng Bị Giữ

Lô hàng bị giữ không nằm ở một cảng quốc tế nào. Nó nằm trong kho của một đơn vị logistics ở Hà Nội, cách nhà máy của bên mua chưa đầy mười cây số: năm tấn mật đóng trong các phuy thực phẩm, đã niêm phong theo lô. Bên mua yêu cầu chưa nhận vào nhà máy cho tới khi có bộ kết quả xác minh.

Với Đăng, quãng mười cây số ấy dài hơn cả con đường từ Đồng Văn xuống Hà Nội. Kho tính phí theo ngày. Tiền nằm chết trong hàng. Hợp tác xã đang chờ vòng thanh toán tiếp theo, đợt giải ngân thì bị giữ, còn trên mạng, câu “mật Vạn An nhiễm chì” chạy nhanh hơn mọi email đính chính.

Kết quả mẫu độc lập cần ba ngày. Ngày thứ nhất, Đăng ngồi lì trong kho cùng nhân viên chất lượng, kiểm lại toàn bộ hồ sơ của năm tấn hàng. Hơi lạnh trong kho và mùi bao bì nhựa khiến cả đội mệt nhanh hơn mọi ngày, tay ai cũng tím tái sau vài giờ lật giấy.

Họ chia nhau đọc mã lô, với một quy tắc cứng: không ai được vừa đọc vừa tự sửa lỗi trên hệ thống. Mọi sai lệch phải ghi vào danh sách lỗi trước, rồi một người khác mới xác minh. Đăng cấm kiểu “thấy thiếu thì bổ sung luôn”, vì như thế sau khủng hoảng sẽ không ai biết dữ liệu nào có từ trước, dữ liệu nào được thêm vào sau.

Năm tấn không phải một lô, mà là mười ba mẻ. Mỗi mẻ có hộ nguồn, ngày quay, ngày sơ chế, bồn trung gian và mẫu lưu riêng. Đến mẻ mang mã DV-S07-112, Đăng dừng lại. Hệ thống ghi nguồn từ hai hộ, nhưng phiếu cân chỉ có một chữ ký.

“Thiếu phiếu của hộ thứ hai.”

Nhân viên chất lượng lục khắp các tệp số, không thấy. Họ gọi về hợp tác xã. Mỷ lục chồng hồ sơ giấy suốt nửa tiếng, rồi gọi lại: có. Nguyên nhân chỉ là người nhập liệu bỏ sót một bản quét. Nguồn hàng thực tế không bị ảnh hưởng, nhưng nếu hôm nay không có bản giấy, cả mẻ ấy sẽ phải giữ riêng.

Ban đầu cô nhân viên chất lượng thấy cách làm của Đăng chậm đến phát cáu. Chỉ khi phát hiện ra chỗ thiếu của DV-S07-112, cô mới hiểu vì sao ngay cả dấu thời gian của việc sửa cũng cần được giữ lại.

Đăng nhìn cô. “Sau vụ này, không cho lô nào được đánh dấu ‘hoàn thành’ nếu danh mục kiểm tra còn thiếu tệp.”

“Vâng.”

Khủng hoảng không chỉ là dịp để chứng minh người khác nói dối. Nó còn lôi những lỗi của chính mình ra giữa ánh sáng.

Ngày thứ hai, một blogger ẩm thực gọi xin phỏng vấn, gợi ý làm luôn một buổi livestream. Đăng từ chối. Anh chỉ gửi ba tài liệu đã được xác minh: xác nhận của phòng thí nghiệm rằng tên mẫu trên bản lan truyền đã bị sửa, thông báo tự nguyện tạm giữ giao hàng để chờ kết quả, và quy trình lấy mẫu độc lập mới. Anh không viết câu “chúng tôi hoàn toàn sạch” khi chưa có kết quả trong tay. Một số người chê anh phản ứng chậm chạp. Đăng chấp nhận.

Ngày thứ ba, kết quả về. Các mẫu lấy từ hàng đang bị giữ không phát hiện chì ở mức bất thường so với giới hạn áp dụng của bên mua và quy chuẩn liên quan. Các chỉ tiêu an toàn khác trong nhóm kiểm nghiệm cũng đạt yêu cầu hợp đồng. Mẫu lưu của những mẻ đại diện cho kết quả tương thích.

Bên mua vẫn chưa nhận hàng ngay. Họ yêu cầu rà soát thêm quy trình nguồn và một buổi đánh giá trực tiếp tại kho.

Khánh An gọi video. “Đừng cáu.”

“Tôi không cáu.”

“Mặt anh đang cáu.”

Đăng nhìn vào camera. “Ba ngày phí kho rồi.”

“Vẫn rẻ hơn một đợt thu hồi sau khi hàng đã vào nhà máy.”

“Tôi biết.”

“Biết cũng không làm anh vui hơn.”

“Đúng.”

Khánh An cười nhẹ.

Hội đồng đầu tư họp lại. Họ không mở toàn bộ đợt giải ngân, chỉ giải ngân một phần đủ để duy trì việc mua nguyên liệu đã cam kết, kèm điều kiện phải hoàn thiện việc đánh giá nguồn trong ba mươi ngày. Đăng thấy khó chịu, nhưng vẫn đồng ý. Dự án đã thoát khỏi cáo buộc trước mắt, nhưng chưa thoát khỏi rủi ro hệ thống.

Vấn đề còn lại là mẫu M17. Phòng thí nghiệm không được phép tiết lộ khách hàng đã đặt kiểm nếu không có căn cứ pháp lý, và Đăng không tìm cách mua thông tin. Nhưng một tuần sau, một cửa hàng bán lẻ gửi tới hợp tác xã một sản phẩm, kèm câu hỏi: “Có phải loại này không?”

Đó là một hũ mật mang nhãn VietHoney. Mã lô in trên nắp: MH-DV17-11.

Nó không giống mã của Vạn An, nhưng Đăng nhận ra cấu trúc. Công ty cũ từng dùng tiền tố MH-DV cho dòng bạc hà Đồng Văn. Còn con số 17 thì có thể chỉ bất cứ thứ gì, chưa đủ để kết luận đó chính là mẫu M17.

“Không đăng gì cả.” anh nói với Mỷ.

“Nhưng rõ rành rành ra rồi còn gì?”

“Không rõ.” Đăng cầm hũ mật lên, xoay nhãn ra ánh sáng. “Mình chỉ biết đây là sản phẩm của VietHoney. Không biết nó có liên quan tới mẫu trong phòng thí nghiệm hay không.”

Họ mua thêm ba hũ từ ba điểm bán khác nhau, lấy hóa đơn, chụp ảnh niêm phong rồi gửi một phòng thử nghiệm khác theo dạng yêu cầu nghiên cứu thị trường. Không dùng máy đo cầm tay ở hội chợ, không livestream. Nhóm chỉ tiêu gồm thành phần đường, một số chỉ dấu xác thực nguồn, phân tích phấn hoa và kim loại nặng. Kết quả cần nhiều ngày.

Trong lúc chờ, bên mua cuối cùng cũng nhận năm tấn hàng sau buổi đánh giá. Không có tiếng vỗ tay nào ở kho, chỉ có tiếng xe nâng đưa từng pallet qua cửa. Đăng đứng nhìn cánh cửa kho từ từ khép lại.

Khánh An nhắn: “Đợt giải ngân mở một phần. Đừng tiêu như vừa thắng.”

Đăng trả lời: “Tôi đang trả phí kho.”

Cô gửi lại một biểu tượng mặt cười. Đó là lần đầu hai người đùa với nhau sau ba tuần căng thẳng.

Nhưng tối cùng ngày, kết quả sơ bộ của các hũ VietHoney tới. Theo đánh giá của phòng thử nghiệm, hai trong ba mẫu có thành phần đường và chỉ dấu xác thực không phù hợp với tuyên bố “100% mật ong bạc hà nguyên chất”. Một mẫu có hàm lượng chì cao hơn hai mẫu còn lại, nhưng chưa đủ để Đăng nối nó với báo cáo M17.

Vấn đề giờ không còn chỉ là ai bôi nhọ ai. Đã có dấu hiệu bất thường trên thị trường cần được làm rõ.

Đăng chuyển toàn bộ kết quả cho luật sư và bên mua. Anh không đăng một chữ nào. Nếu VietHoney thật sự có vấn đề, bước tiếp theo phải đi qua hồ sơ.