Chương 4: Bốn Mươi Tám Giờ Không Còn Quyền Truy Cập

Sáu giờ mười hai phút sáng hôm sau, Gia Bách nhận được email thông báo quyền truy cập của anh bị khóa hoàn toàn. Lần này không phải tài khoản ERP ở công ty cũ, thứ đã bị khóa từ trước buổi công bố, mà là tài khoản đối tác cấp riêng cho anh để vào môi trường dữ liệu phục vụ việc kiểm tra độc lập. Lý do ghi rất ngắn: “Đang rà soát xung đột lợi ích và dấu hiệu giao dịch bất thường.”

Anh đọc email hai lần. Đến lần thứ ba thì điện thoại bắt đầu rung liên tục. Một nhà cung cấp hỏi khoản thanh toán tuần này có bị ảnh hưởng không. Một người trong nhóm cũ xin rút tên khỏi danh sách làm chứng. Một ngân hàng yêu cầu bổ sung giải trình nguồn gốc một khoản phí tư vấn từng chuyển qua tài khoản cá nhân của anh từ năm trước. Chưa có ai kết luận anh rửa tiền. Nhưng chỉ cần chữ “rà soát” xuất hiện, mọi người lập tức biết cách giữ khoảng cách.

Ngọc Mai tới văn phòng nhỏ của anh lúc bảy giờ, đặt hai cốc cà phê xuống bàn, rồi hỏi ngay câu đầu tiên: “Anh còn tiền mặt để vận hành được bao lâu?” Gia Bách nhìn cô, hỏi lại có phải câu đầu tiên nên là “anh có ổn không” chứ. “Nếu tiền bị treo bốn mươi tám giờ, anh ổn đến đâu cũng không trả được hóa đơn.”

Anh kéo bảng dòng tiền lại gần. Ba ngày, nếu tất cả nhà cung cấp cùng đòi đúng hạn. Ngọc Mai bảo tình hình tệ hơn cô nghĩ, anh cảm ơn cô bằng giọng khô khốc. Cô ngồi xuống, giơ một ngón tay: “Thứ nhất, không chuyển tiền lòng vòng để cứu thanh khoản. Anh đang bị tố rửa tiền, đừng tự tay viết cho họ một câu chuyện đẹp.” Ngón thứ hai: “Không gọi riêng cho ngân hàng. Mọi giải trình đi bằng email chính thức và có luật sư nhận bản sao.” Ngón thứ ba: “Không dùng bất kỳ dữ liệu nào anh từng có quyền xem nhưng hiện không còn quyền.”

Gia Bách gật đầu, nói anh cũng đang định nói đúng như thế. Cô đáp “tốt”, và anh không nhịn được: “Lại tốt.” Ngọc Mai bỏ qua, như thể không nghe thấy.

Họ bắt đầu từ thứ duy nhất đang nằm hợp pháp trong tay: bản đơn tố cáo nặc danh mà ngân hàng đã chuyển cho luật sư của Gia Bách để yêu cầu phản hồi. Nội dung khá chi tiết. Nó liệt kê ba khoản phí tư vấn từ hai năm trước, ám chỉ Gia Bách dùng người thân đứng tên nhận tiền. Hai khoản có thật. Một khoản sai hoàn toàn.

“Người viết có dữ liệu nội bộ,” Ngọc Mai nói. Gia Bách bổ sung rằng họ có, nhưng không đầy đủ. Anh chỉ vào khoản thứ ba: “Khoản này bị hủy trước khi thanh toán. Nếu họ có quyền xem sổ ngân hàng, họ đã không đưa nó vào.” Ngọc Mai hiểu ngay: nguồn của người viết nằm ở đâu đó trước bước thanh toán, hoặc trên ERP, hoặc trong file dự toán. Cô khoanh tròn dòng ấy.

Ở cuối bản scan, mép giấy lấm tấm những chấm vàng rất nhỏ. Gia Bách nhớ ngay tới tập tường trình bị ném xuống sàn ở buổi công bố, nói rằng có vẻ cùng loại máy in màu. Ngọc Mai hỏi anh có chắc không. “Không.” Cô gật: “Tốt.” Gia Bách bật cười, tiếng cười khô như giấy. “Tôi bắt đầu ghét chữ đó rồi.”

Ngọc Mai phóng to hai bản scan đặt cạnh nhau. Những chấm nhỏ ấy không thể đọc thành chữ bằng mắt thường, nhưng một đơn vị giám định tài liệu có thể xác định mẫu nhận dạng máy in nếu thiết bị hỗ trợ cơ chế đó. Họ không tự giải mã. Luật sư gửi cả hai bản tới một đơn vị giám định độc lập, kèm yêu cầu chỉ trả lời hai câu: hai tài liệu có khả năng được in từ cùng một thiết bị hay không, và nếu có, thiết bị nào trong danh sách máy in của công ty là phù hợp nhất. Kết quả nhanh nhất cũng phải mất một ngày.

Gia Bách không có một ngày nào rảnh. Đến trưa, nhà cung cấp phần mềm kế toán gửi thông báo tạm ngừng hỗ trợ vì hóa đơn chưa được thanh toán. Rồi thành viên cuối cùng còn lại trong nhóm gọi cho anh, một cô gái trẻ, giọng nhỏ đến mức gần như thì thầm: “Anh Bách… em xin nghỉ.”

Anh nhìn bảng công việc trên tường, đáp “được”. Đầu dây im một lúc, rồi cô hỏi sao anh không hỏi lý do. Anh bảo không cần. Cô nói cô sợ tên mình bị kéo vào, rằng cô không nghĩ anh làm chuyện đó. “Không quan trọng,” Gia Bách nói. “Nếu em cần nghỉ để bảo vệ mình thì cứ nghỉ.” Cô gái bật khóc, lắp bắp hỏi về lương tháng này. Anh bảo vẫn đủ trả.

Sau cuộc gọi, Gia Bách mở tài khoản cá nhân. Số dư không đủ trả tất cả nếu việc rà soát kéo dài quá một tuần. Anh có thể bán chiếc xe, hoặc vay người quen, hoặc chấp nhận đề nghị hòa giải mà luật sư công ty cũ vừa gửi tới. Họ cam kết không theo đuổi trách nhiệm hình sự nếu Gia Bách ký cam kết không phát ngôn và thừa nhận “thiếu sót quy trình”.

Ngọc Mai đọc xong, hỏi anh nghĩ sao. Anh nói nếu ký, họ không cần chứng minh anh lấy tiền. Cô bảo đúng. Anh nói thêm, khi đó anh cũng không cần chứng minh họ lấy. Cô lại bảo đúng. “Nghe cũng khá dễ sống,” anh nói. Ngọc Mai không đáp.

Gia Bách nhìn email rất lâu, rồi bấm chuyển tiếp cho mẹ. Ngọc Mai nhướng mày, hỏi anh gửi cho mẹ để làm gì, bà có hiểu hợp đồng bảo mật không. “Không hiểu,” anh nói. “Nhưng bà đang bị hàng xóm hỏi. Tôi không muốn bà nghĩ tôi đang trốn vì có tội.”

Ba phút sau, mẹ anh gọi. Bà hỏi có phải họ bảo con ký thì yên. Anh nói vâng. Bà hỏi con có làm không. Anh nói không. “Thế thì đừng ký cái giấy làm như con làm.” Gia Bách cúi đầu, hỏi bà không sợ người ta nói nữa à. “Sợ chứ,” bà đáp. “Nhưng sợ thì ăn cơm xong rồi tính.”

Ngọc Mai quay mặt đi để giấu nụ cười. Gia Bách cúp máy, thú nhận anh chưa ăn gì. Cô bảo cô biết, rồi đẩy hộp bánh mì sang phía anh. “Ăn rồi tính.”

Chiều hôm sau, báo cáo giám định sơ bộ được gửi tới. Hai tài liệu có cùng mẫu nhận dạng, thiết bị phù hợp là máy in màu MFP-17-02, đặt ở tầng mười bảy, khối tài chính. Gia Bách nhìn kết quả rất lâu. Ngọc Mai nhắc ngay rằng đó là máy dùng chung, không chứng minh được Hào là người in. Anh nói anh biết. Cô hỏi bước tiếp theo là gì.

Gia Bách lấy ra hồ sơ bảo trì máy in mà công ty từng cung cấp cho bộ phận mua sắm, chỉ vào dòng cho biết máy này có hệ thống hàng đợi in ghi theo từng người dùng. Ngọc Mai hỏi anh còn quyền xem không. Không còn. “Thế thì không xem,” cô nói. Anh gật, bảo họ sẽ yêu cầu công ty bảo toàn log. “Nếu họ từ chối?” “Thì việc họ từ chối cũng được ghi nhận.”

Ngay tối đó, luật sư gửi văn bản yêu cầu bảo toàn log máy in, log quản trị ERP và hình ảnh camera hành lang tầng mười bảy trong khung thời gian liên quan. Phía công ty không trả lời.

Một giờ sau, Dương Chí Hào nhắn tin trực tiếp cho Gia Bách: “Quỳ xuống xin lỗi, tao cho mày một đường sống.” Ngón tay anh dừng lại trên bàn phím. Con người cũ của anh có lẽ đã đáp lại bằng một câu mỉa mai thật sắc. Lần này, anh chỉ chụp màn hình, xuất bản sao cuộc trò chuyện và chuyển cho luật sư.

Ngọc Mai hỏi anh không trả lời à. Anh nói không. Cô hỏi tại sao. Gia Bách tắt điện thoại, úp nó xuống mặt bàn.

“Một câu hay không đáng bằng một bằng chứng sạch.”