Chương 2: Mẹ Và Cuốn Từ Điển Cũ

Khải code vì mẹ.

Bà Trần Thị Hoa — giáo viên tiếng Anh trường THCS Gia Lâm — dạy học hai mươi lăm năm, lương bốn triệu, lớp năm mươi học sinh, sách giáo khoa cũ mười năm.

Mỗi tối, bà Hoa ngồi soạn bài — bằng cuốn từ điển Oxford cũ, bìa đã bong, trang giấy ố vàng, mua từ năm 1995 ở nhà sách Ngoại văn Tràng Tiền. Bà dạy tiếng Anh cho học sinh nông thôn — những đứa trẻ mà tiếng Anh duy nhất chúng nghe là từ bà, vì ở nhà không có internet, không có YouTube, không có Netflix.

"Mẹ ơi, sao mẹ không dùng app học tiếng Anh?"

"Con ơi, app gì cũng bằng tiếng Anh. Học sinh mẹ không biết tiếng Anh — thì làm sao dùng app tiếng Anh để học tiếng Anh?"

Câu hỏi đó — năm 2019 — là lý do Khải viết LearnVN. Anh viết app bằng tiếng Việt hoàn toàn — giao diện Việt, hướng dẫn Việt, giải thích ngữ pháp bằng so sánh Việt-Anh. Vì mẹ anh đúng: người Việt cần học tiếng Anh bằng tiếng Việt trước — rồi mới chuyển sang tiếng Anh.

Bà Hoa là người dùng đầu tiên — bà tải app, dùng thử, rồi cho cả lớp năm mươi học sinh dùng. Mỗi tối, bà chấm bài trên app thay vì trên giấy — và lần đầu tiên trong hai mươi lăm năm dạy học, bà thấy kết quả từng em theo thời gian thực.

"Con ơi, app con hay lắm. Nhưng có mấy chỗ phát âm sai — em Hùng lớp 7A nó nói 'rice' thành 'lice' mà app vẫn cho đúng."

Khải sửa. Anh viết module phát âm riêng cho người Việt — train AI nhận diện lỗi phát âm /r/-/l/, /s/-/sh/, /th/-/đ/ — những lỗi mà chỉ người Việt mắc.

Module đó là thứ làm LearnVN khác biệt — và là thứ mà Kiệt đã clone.

Khi Khải kể cho mẹ về việc Kiệt phản bội, bà Hoa im lặng rất lâu. Rồi bà nói:

"Con ơi, người ta ăn cắp code của con — nhưng không ăn cắp được cái đầu con. Con viết lại đi. Mẹ chờ."