Chương 9: Men Ngọc Ngàn Năm

Cơn bão giông dữ dội tàn phá làng gốm cổ Bát Tràng suốt những tháng ngày qua cuối cùng đã hoàn toàn tan biến sạch sẽ, nhường chỗ cho những vệt nắng bình minh rực rỡ ấm áp chiếu sáng rực rỡ cả một khoảng sông nước sông Hồng lộng gió mênh mông sông nước. Bến sông Hồng sớm mai lồng lộng gió thổi mát rượi, những chuyến tàu chở đầy cát trắng và đất sét trắng sông Đà tinh khiết lững lờ trôi xuôi dòng phù sa đỏ thẫm cuộn trôi. Ánh nắng vàng óng ả như rót mật rọi xuống từng viên ngói đỏ rêu phong cổ kính của các lò nung bầu cổ sừng sững, sưởi ấm toàn bộ làng nghề sau những ngày giông bão xám xịt nghi ngờ bao phủ. Khói lò nung quyện với hương vị đất sét ẩm quen thuộc và mùi khói trấu nếp Thái Bình nồng nàn tạo nên một bản hòa âm bình yên của làng nghề cổ truyền vừa được hồi sinh mạnh mẽ.

Trần Thế Sơn, nay đã hoàn toàn phá sản mất hết sạch toàn bộ gia sản danh vọng và đang phải đối mặt với bản án tù giam dài hạn từ cơ quan điều tra C03 vì tội sản xuất hàng giả nhiễm chì độc hại quy mô lớn, thảm hại quỳ sụp dưới chân Nguyễn Quang Minh ngay trên bãi bùn đất ẩm ướt lộng gió của bến sông Hồng. Khuôn mặt gã nhạt nhòa nước mắt hối hận muộn màng xen lẫn sự sợ hãi tột độ, hai bàn tay run rẩy bần bật dâng trả lại cuốn sổ lò nung năm đời quý giá của dòng họ Nguyễn Quang mà gã đã từng lén lút ăn cắp. Sơn run cầm cập khi nhìn thấy những gã giang hồ đòi nợ sới gà Hưng Yên đang đứng rình rập đằng xa bờ đê, gã nhận ra người thầy cũ điềm thanh kiêu hãnh trước mặt chính là hy vọng cứu mạng cuối cùng của mình.

"Thầy ơi, con lạy thầy tha thứ cho con!"

Sơn khóc nức nở van xin thảm thiết, giọng nói nghẹn ngào trong sự sợ hãi tột độ chèn ép lồng ngực. Gã khóc lóc bám chặt lấy vạt áo vải thô sờn cũ của Minh:

"Con bị lòng tham che mờ mắt vì những khoản nợ sới gà ở Hưng Yên... Xin thầy cứu con một con đường sống... Con sẽ khai hết những kẻ đồng phạm hối lộ cán bộ kiểm nghiệm..."

Nguyễn Quang Minh đứng lặng yên sừng sững nhìn người học trò cũ đang quỳ mọp dưới chân mình trên cát ẩm sông Hồng. Ánh mắt anh phẳng lặng như nước mặt hồ thu, không hề có sự giận dữ hay thù hằn cá nhân tàn nhẫn, chỉ có một nỗi buồn thương thẳm sâu từ tận đáy lòng của người nghệ nhân chân chính chứng kiến sự sa ngã thảm hại của người học trò ruột mà anh từng yêu quý truyền nghề suốt bảy năm dài. Anh khẽ xoay chiếc chén men ngọc nhỏ trong lòng bàn tay phải, ngước nhìn ra khoảng sông rộng lộng gió bến sông Hồng cuộn trôi phù sa đỏ thẫm. Mùi khói trấu nếp Thái Bình nồng nàn và mùi bùn sông Hồng ẩm ướt đặc trưng thổi qua lồng ngực anh.

"Sơn, em có biết tại sao tôi luôn nung lò bằng củi thông truyền thống mà không chuyển sang dùng lò ga công nghiệp sản xuất đại trà giống như em không?"

Giọng nói trầm ấm của Minh vang vọng phẳng lặng khắp bến sông lộng gió rộng lớn. Anh khẽ thở dài đầy tiếc nuối, chỉ tay về phía chiếc lò bầu năm gian sừng sững đang tỏa làn khói trấu nồng đượm:

"Bởi vì lò bầu nung củi đòi hỏi người thợ phải biết kiên nhẫn học cách lắng nghe hơi thở của đất và lửa, học cách kiềm chế lòng tham để chờ đợi vẻ đẹp tự nhiên đích thực phát triển. Em muốn giàu nhanh nên đã dùng hóa chất độc hại tàn phá sức khỏe người tiêu dùng, đó chính là em tự thắt thòng lọng quanh cổ mình, không ai có thể cứu được em nữa. Bản chất của nghệ thuật là sự thanh khiết, không phải công cụ để em cờ bạc trục lợi."

Minh khẽ cúi người, nhận lại cuốn sổ lò nung năm đời đã sờn rách từ tay Sơn, cất giọng đanh thép đứt khoát quyết liệt để khép lại mọi ân oán:

"Tôi không cần những lời van xin hối hận thảm hại của em."

Giọng anh lạnh buốt nhưng đầy tôn nghiêm nghệ nhân. Minh đứng thẳng lưng, mắt nhìn xa xăm về phía làng cổ:

"Để trả giá cho những sai phạm tàn nhẫn chà đạp lên danh dự làng nghề Bát Tràng, em hãy tự tay mang búa đập vỡ chiếc bình gốm nhái men ngọc lớn nhất của em ngay tại quảng trường Giang Cao trước toàn thể hội nghệ nhân làng nghề để hoàn tất sự trả giá nhân quả. Đó là cách duy nhất để em rửa sạch một phần tội lỗi với tổ nghiệp."

Trần Thế Sơn khóc nghẹn ngào gật đầu chấp nhận hình phạt công lý thảm hại của người thầy cũ trong sự hối hận tột cùng. Trưa hôm đó, trước sự chứng kiến nghiêm trang của hàng trăm nghệ nhân lão luyện làng nghề Bát Tràng và báo giới truyền thông, chiếc bình gốm giả mạo to lớn sặc sỡ của xưởng Sơn Hà đã bị đập vỡ tan tành thành từng mảnh vỡ vụn dưới nhát búa đanh thép của công lý. Tiếng gốm sứ vỡ tan cộc cộc vang dội như một tiếng phán quyết lạnh lùng cho lòng tham vô đáy. Sơn khóc nức nở nhìn mảnh gốm vỡ nát dưới đất sét đỏ, biết rằng mọi ước mơ kiêu hãnh hão huyền của gã đã hoàn toàn tan biến theo dòng nước sông Hồng cuộn đỏ.

Hội nghệ nhân Bát Tràng cùng Sở Công Thương và đại diện Cục Sở hữu Trí tuệ đã long trọng tổ chức lễ đón nhận bằng chứng nhận di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia cho tác phẩm men ngọc cốt ngà phục cổ của Nguyễn Quang Minh. Kiệt tác Bình Tỳ Bà men ngọc của anh chính thức được trưng bày trang trọng tại bảo tàng di sản nghệ thuật quốc gia Việt Nam, trở thành biểu tượng tinh hoa sống mãi cùng thời gian của làng nghề truyền thống Bát Tràng.

Trong tiếng trống hội vang rền rầm rộ khắp các ngõ ngách làng cổ Giang Cao, Nguyễn Quang Minh nắm chặt tay Phạm Thu Hương bước đi giữa hàng ngàn người chúc mừng rực rỡ cờ hoa. Dưới bóng hoàng hôn ấm áp đổ dài trên những mái ngói rêu phong cổ kính của làng cổ Bát Tràng, hai người đứng bên bến sông Hồng lộng gió nhìn ngắm dòng sông đỏ thẫm cuộn trôi cuồn cuộn ra khơi xa. Lửa lò bầu vẫn đỏ rực ấm áp gieo mầm hy vọng mới, dòng men ngọc ngàn năm của dòng họ Nguyễn Quang sẽ tiếp tục tỏa sáng kiêu hãnh kiên cường truyền đời cùng thời gian. Hương khẽ siết chặt tay Minh, bờ vai thanh mảnh của cô run khẽ vì xúc động bình yên tự tại hiếm hoi sau bao giông bão cuộc đời. Cả làng gốm cổ chìm ngập trong sắc đỏ ấm áp dịu kỳ của hoàng hôn sông nước, mở ra một chương mới đầy vinh quang rực rỡ và vững chắc.

"Con đường của chúng ta chỉ mới bắt đầu."

Minh khẽ thì thầm bên tai Hương, ánh mắt anh kiên định nhìn về tương lai. Trên gương mặt góc cạnh sạm đen khói lò của người nghệ nhân tài hoa nở một nụ cười rạng rỡ, một hạnh phúc trọn vẹn và thanh thản tự tại tuyệt đối sau bao thăng trầm dông bão giông tố. Khoảnh khắc bình yên tự tại này đánh dấu sự kết hợp hoàn mỹ tuyệt đối giữa linh hồn của nghệ thuật gốm sứ truyền thống và tri thức khoa học hiện đại vững vàng của di sản quốc gia Bát Tràng.