Chương 7: Một Tuần Không Mặc Quân Phục

Châu về Hà Nam vào một chiều mưa. Mẹ cô không ra tận đầu ngõ đón. Bà đứng ngay ở cửa, tay còn cầm rổ rau, nhìn con gái từ đầu tới chân rồi nói đúng một chữ: “Gầy.”

Châu bật cười, bảo con đã tăng hai ký từ lúc ra rồi. “Vẫn gầy,” mẹ nói. Bà đỡ lấy chiếc vali kéo vào nhà, không ôm con ngay. Một lúc sau bà mới quay lại, nắm lấy hai vai Châu. “Về rồi.”

Hai chữ ấy làm Châu bật khóc. Không phải “oan đã được rửa”, không phải “mẹ tin con”. Chỉ là “về rồi”.

Tuần đầu tiên ở nhà, mẹ không hỏi gì về cuộc rà soát. Bà hỏi con muốn ăn gì, đồ nào cần giặt, đêm có ngủ quạt không. Ngày đầu, Châu ngủ trưa ba tiếng liền, tỉnh dậy hoảng hốt vì không biết mình đang ở đâu. Mẹ ngồi ngoài hiên nhặt rau muống, tiếng mưa lộp độp trên mái tôn.

“Mẹ ơi, con ngủ lâu lắm à?” Châu hỏi. “Lâu thì ngủ tiếp,” mẹ đáp. Châu đứng tựa khung cửa. “Mẹ không sợ đêm con mất ngủ à?”

“Mười tám tháng người ta bắt con theo giờ đủ thứ rồi,” bà nói, tay vẫn không ngừng ngắt rau. “Về nhà thì buồn ngủ lúc nào ngủ lúc đó.” Châu không cãi được câu nào.

Ngày thứ ba, Nam gọi, sau khi đã nhắn tin hỏi trước. “Tôi gọi có được không?” Châu bảo anh đang gọi rồi còn gì. “Tôi có thể cúp máy.” Châu bật cười. “Nói đi.” Nam không hỏi gì về quyết định của cô. Anh hỏi ở nhà thế nào. Cô kể mẹ chê cô gầy. “Bà nói đúng,” anh bảo. “Hai người thông đồng với nhau đấy à?” “Tôi đâu dám.”

Châu im một lúc, nhìn mưa giăng ngoài sân. “Đơn vị muốn tôi quay lại.” Nam nói anh biết. “Anh có muốn thế không?” Anh thở ra, thừa nhận có. “Vậy anh sẽ khuyên tôi quay lại?”

“Không,” Nam nói. Cô hỏi tại sao. “Vì tôi muốn, nên tôi không khách quan.” Châu bảo ít ra anh biết điều đó. “Tôi đang học,” anh đáp. “Mất mười tám tháng.”

Nam từng là người đầu tiên trong hệ thống ấy mà Châu muốn được công nhận. Ngày cô bị kết tội, cô đã nhìn anh, chờ một lời mạnh mẽ hơn. Anh có phản đối trong nội bộ, nhưng không công khai đủ để thay đổi kết quả. Châu vẫn còn giận, và Nam biết điều đó.

“Hôm đó anh đến cổng trại vì sao?” cô hỏi.

Đầu dây im lặng một lúc. “Vì tôi muốn người đầu tiên cô nhìn thấy là người biết hồ sơ cũ không đúng.”

“Anh biết tôi bị oan?”

“Tôi biết kết luận cũ không khớp với những gì tôi nhớ.” Cô nói hai chuyện đó khác nhau, và anh đáp đúng vậy. Châu thích việc anh không sửa câu ấy thành một lời to tát hơn.

“Tôi chưa tha thứ cho anh đâu.” Nam nói anh biết. Cô hỏi sao anh không hỏi bao giờ cô mới tha thứ, anh bảo không hỏi. “Tốt.” Hai người cúp máy.

Ngày thứ tư, Châu theo mẹ ra chợ. Một người quen nhận ra cô, lúng túng: “Châu… về rồi à? Nghe nói vụ trước…” Mẹ Châu cắt ngang ngay: “Chị mua cá không?” Người kia vội quay sang sạp cá. Châu suýt bật cười thành tiếng. Mẹ không để con gái mình biến thành tin tức giữa chợ.

Tối đó, Châu đứng cạnh mẹ ở bồn rửa bát. “Mẹ có bao giờ tin con làm sai không?”

“Có,” bà đáp, không ngẩng lên. Châu sững người. “Mẹ từng nghĩ có thể con sai cái gì đó. Nghề của con, mẹ đâu biết hết được.”

“Vậy mẹ tin điều gì?” Châu hỏi khẽ.

“Mẹ tin con không nói dối mẹ khi con bảo con không tự ra lệnh.” Bà đặt chiếc bát lên giá. “Hai chuyện khác nhau.”

Châu nhìn mẹ. Một người phụ nữ chưa từng đọc một trang hồ sơ rà soát nào, lại hiểu ra điều cô mất gần hai năm mới học được.

Ngày thứ năm, Châu đi bộ một mình ra cánh đồng sau nhà, không mang điện thoại. Đi được nửa đường, cô quay đầu vì hoảng khi sờ túi không thấy vật quen thuộc. Đến cổng nhà, cô dừng lại, đứng một lúc, rồi tự quay ra đi tiếp mà không vào lấy điện thoại. Cô chỉ đi được mười phút. Về đến nhà, tay vẫn còn lạnh.

Mẹ hỏi con đi đâu về. Cô bảo đi bộ. “Không mang điện thoại à?” Cô nói vâng. Bà không biết đó là một bài tập lớn đến mức nào, và Châu cũng không giải thích. Tối đó, cô ghi vào sổ: “Đi bộ mười phút không mang điện thoại. Hoảng, nhưng quay về theo ý mình.” Chuyên gia tâm lý từng nói, quá trình hồi phục thường trông rất nhàm chán trong mắt người ngoài. Châu bắt đầu tin điều đó.

Ngày thứ sáu, Châu gặp chuyên gia tâm lý. Không phải vì đơn vị bắt buộc, mà vì cô muốn biết mình thật sự muốn quay lại, hay chỉ đang cố chứng minh trại giam không phá được mình. Chuyên gia hỏi: “Nếu không ai biết cô quay lại, cô có còn muốn không?” Châu không trả lời được ngay.

Chuyên gia hỏi tiếp, nếu quay lại nhưng không làm nhiệm vụ cũ, chỉ làm đào tạo và an toàn một thời gian thì sao. Châu nói có thể được. Nếu chưa được mặc quân phục ngay? Ngực cô căng lên. “Tôi sẽ khó chịu.”

“Khó chịu có nghĩa là không nên sao?” Châu lắc đầu. Buổi gặp ấy không cho cô quyết định nào, chỉ cho thêm câu hỏi.

Cuối tuần, Châu mở thư đề nghị của đơn vị. Có ba lựa chọn: trở lại vị trí chuyên môn sau khi đào tạo lại; chuyển sang vai trò đào tạo và quản lý an toàn một thời gian; hoặc thôi phục vụ với quyền lợi được phục hồi. Cô đọc đi đọc lại rất lâu.

Mẹ bưng bát canh cua ra. “Chọn chưa?” Cô nói chưa. “Ăn đi rồi chọn.” Châu cười. “Mẹ lúc nào cũng giải quyết mọi thứ bằng ăn.”

“Không phải. Ăn là để khỏi phải chọn lúc đang đói.” Châu đặt lá thư xuống, cầm thìa lên.

Ngày cuối cùng ở nhà, cô thử mặc lại chiếc áo khoác cũ của đơn vị vẫn treo trong tủ. Không phải quân phục chính thức, chỉ là chiếc áo khoác có in phù hiệu. Cô mặc được hai phút rồi cởi ra. Mẹ không hỏi tại sao. Bà chỉ gấp nó lại, đặt lên ghế, nói: “Khi nào muốn thì mặc.”

Không ai bắt Châu biến hồi phục thành một màn chứng minh mình mạnh mẽ. Đó là lời khuyên tốt nhất cô nhận được trong tuần, và cũng là lần đầu tiên Châu không thấy cần phải chứng minh rằng mình đã khỏe.