Chương 3: Sếp Cũ Bắt Đầu Vươn Tay

Một ngày sau cuộc gặp với Đức, Lê Ngọc rủ tôi xuống quán cà phê dưới tòa nhà.

Kiếp trước, tôi đã đi. Ngọc ngồi đối diện tôi, gọi trà đào, nói bằng giọng của một người bạn thân đang lo lắng: “Vy, tớ nghĩ cậu nên mềm với anh Đức một chút. Ảnh đang muốn nâng cậu lên tech lead đó.” Tôi đã tin. Tôi đã tưởng cô ấy thật lòng muốn tốt cho mình. Tôi đã kể cho cô ấy nghe rằng module tối ưu tuyến đường còn thiếu phần dynamic constraint, rằng tôi định dùng thêm dữ liệu thời tiết và lịch cấm tải theo quận. Hai tuần sau, những ý tưởng đó xuất hiện trong slide của Đức.

Kiếp này, tôi vẫn đi. Nhưng lần này, tôi gọi cà phê đen không đường. Ngọc đến trễ mười phút, váy công sở màu kem, son hồng đất, tóc uốn nhẹ. Cô ấy luôn biết cách trông vô hại. Đó là vũ khí mạnh nhất của Ngọc.

“Vy, dạo này cậu lạ lắm.”

Tôi khuấy cà phê: “Lạ chỗ nào?”

“Căng với anh Đức. Giữ source riêng. Hôm qua ảnh hỏi tớ cậu có đang bất mãn gì không.”

Tôi nhìn cô ấy: “Vậy cậu trả lời sao?”

Ngọc hơi khựng: “Tớ nói chắc cậu stress thôi. Mẹ cậu bệnh mà.”

Cô ấy nhắc đến mẹ tôi rất tự nhiên. Kiếp trước, chính sự tự nhiên đó khiến tôi không phòng bị. Vì một người biết mẹ bạn đang bệnh mà vẫn nhẹ nhàng hỏi thăm, trông không giống kẻ sắp đâm dao sau lưng. Tôi mỉm cười: “Ừ, mẹ tớ bệnh. Nên tớ càng không thể để ai lấy mất thứ có thể cứu mẹ.”

Ngọc đặt ly xuống: “Cậu nói vậy nghe nặng nề quá. Công ty đâu có lấy của cậu. Nếu sản phẩm thành công, cậu cũng được hưởng mà.”

“Hưởng gì?”

“Thưởng dự án. Cơ hội thăng tiến. Danh tiếng.”

Tôi bật cười: “Danh tiếng không trả viện phí được, Ngọc.”

Mặt cô ấy thoáng khó chịu. Tôi biết vì sao. Trong lòng Ngọc, cô ấy luôn xem mình thực tế hơn tôi. Cô ấy tin rằng người như tôi giỏi kỹ thuật nhưng ngây thơ, cần một người biết đời chỉ lối. Kiếp trước, cô ấy đã nói đúng một câu: sự thật không tự thắng. Nhưng cô ấy quên mất, sự thật cũng có thể học cách cầm micro. Tôi lấy điện thoại, mở một bản demo đã cắt bỏ toàn bộ phần lõi: “Cậu muốn xem không?”

Mắt Ngọc sáng lên: “Được hả?”

“Ừ. Bản mock thôi.” Tôi xoay màn hình cho cô ấy xem dashboard. Các tuyến đường chạy mượt, nhưng dữ liệu đều là giả lập. Phần engine thật nằm ở máy khác, repo khác, không kết nối mạng công ty. Ngọc nhìn chăm chú: “Cậu làm một mình thật à?”

“Ừ.”

“Đỉnh quá.”

Câu khen nghe thật đến mức nếu là tôi trước kia, tôi đã mềm lòng. Tôi tắt màn hình: “Nhưng chưa đủ để gửi cho ai.”

Ngọc im lặng.

Buổi chiều hôm đó, phòng nhân sự gửi cho tôi một phụ lục hợp đồng mới. Tiêu đề rất đẹp: Biên bản xác nhận tham gia phát triển tài sản trí tuệ nội bộ. Nội dung thì xấu hơn nhiều. Tất cả ý tưởng, prototype, tài liệu, thuật toán liên quan đến logistics, tuyến đường, kho vận, dữ liệu giao hàng trong thời gian tôi làm việc tại công ty đều thuộc sở hữu công ty, bất kể được phát triển bằng thiết bị cá nhân hay ngoài giờ.

Tôi đọc đến dòng cuối thì cười. Kiếp trước, tôi đã ký sau khi Đức nói: “Quy trình thôi, ai cũng ký.” Sau đó chính tờ giấy này biến tôi từ tác giả thành kẻ làm thuê.

Tôi chụp lại toàn bộ, gửi cho luật sư Khoa. Anh trả lời sau mười hai phút: Không ký. Đề nghị họ nêu rõ phạm vi công việc, task được giao, thiết bị sử dụng, thời điểm tạo lập. Anh sẽ soạn phản hồi.

Tôi gửi email cho HR, cc Đức: Em cần làm rõ phạm vi điều khoản trước khi ký. Prototype cá nhân của em được phát triển ngoài giờ làm việc, bằng thiết bị cá nhân, trước khi có bất kỳ assignment chính thức nào từ công ty. Vui lòng cung cấp căn cứ cho việc yêu cầu chuyển giao.

Năm phút sau, Đức gọi tôi vào phòng họp. Lần này không chỉ có hắn. HR có mặt. Trưởng phòng pháp chế có mặt. Ngọc cũng có mặt, với vai trò “Product Coordinator”. Tôi bước vào, đặt laptop lên bàn. Đức nhìn tôi bằng ánh mắt của người vừa mất kiên nhẫn: “Vy, em đang làm mọi chuyện phức tạp.”

Tôi ngồi xuống: “Em chỉ đang đọc kỹ giấy tờ trước khi ký.”

Trưởng phòng pháp chế, một chị tên Hạnh, đẩy kính: “Điều khoản này là chuẩn. Tất cả nhân viên kỹ thuật đều ký.”

“Chuẩn không có nghĩa là áp dụng vô hạn.”

Hạnh nhíu mày. Tôi mở laptop, giọng bình tĩnh: “Em được tuyển làm backend developer cho hệ thống tracking đơn hàng hiện tại. Trong JD và các task Jira được giao, không có mục nào yêu cầu em phát triển engine tối ưu tuyến đường bằng AI. Prototype này được tạo ngoài giờ, bằng máy cá nhân, dữ liệu giả lập cá nhân. Em có log thời gian, tài liệu thiết kế và xác nhận pháp lý về thời điểm tạo lập.”

Ngọc nhìn tôi. Tôi thấy rõ sự hoảng nhẹ trong mắt cô ấy. Đức chống tay lên bàn: “Em nói vậy là đang phủ nhận đóng góp của công ty?”

“Không. Em đang phủ nhận việc công ty nhận đóng góp chưa từng tồn tại.”

HR ho khan. Không khí căng như dây đàn. Đức cười, nhưng nụ cười không còn ấm: “Vy, anh thấy em bị ảnh hưởng tâm lý vì chuyện gia đình. Công ty có thể cho em nghỉ vài ngày.”

Đây rồi. Kiếp trước, hắn cũng dùng câu này. Biến sự phản kháng của tôi thành bất ổn tinh thần. Tôi nhìn thẳng vào hắn: “Cảm ơn anh. Nhưng sức khỏe tinh thần của em không liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ.”

Tôi quay sang HR: “Em đề nghị mọi trao đổi về phụ lục này được thực hiện qua email.”

Hạnh mím môi. Đức im lặng ba giây. Rồi hắn ngả người ra ghế: “Được. Nếu em muốn làm việc bằng giấy tờ, chúng ta làm bằng giấy tờ.”

Tôi gập laptop: “Dạ.” Tôi đứng dậy rời phòng. Khi đi ngang qua Ngọc, cô ấy khẽ gọi: “Vy.”

Tôi dừng lại.

“Cậu đang đẩy mình vào thế khó đó.”

Tôi nhìn cô ấy: “Không, Ngọc. Tớ chỉ không còn đứng yên cho người khác đẩy nữa.”

Tối hôm đó, tôi nhận được email cảnh cáo đầu tiên. Lý do: không hợp tác trong quy trình nội bộ. Tôi lưu email vào thư mục bằng chứng. Đặt tên file: duc_pressure_attempt_01.pdf. Rồi tôi tiếp tục code. Ngoài cửa sổ, Sài Gòn sáng đèn. Dòng xe dưới đường như những mạch dữ liệu đang chuyển động. Tôi biết Đức sẽ không dừng. Tôi cũng vậy.