Chương 9: Người Tự Thú Và Container Rời Cửa Khẩu
Người xin tự thú là một quản lý ca kho lạnh từng trực tiếp nhận lệnh đổi tem truy xuất trên lô hàng bị giữ.
Huỳnh Tấn Lộc không gặp anh ta một mình.
Nguyễn Hương Giang yêu cầu cuộc gặp diễn ra có luật sư, camera và biên bản.
“Anh nói đúng phần anh làm. Không cần kể thay người khác.”
Người quản lý đặt lên bàn một chiếc điện thoại màn hình nứt.
Trong đó còn ảnh chụp tem trước khi bị bóc, tin nhắn yêu cầu đổi mã vùng trồng và lịch xe vào kho đúng đêm container chuẩn bị đi cửa khẩu.
Người gửi sử dụng tài khoản liên hệ với doanh nghiệp trung gian của Cao Đức Nghĩa.
Dữ liệu đó khớp với nhật ký nhiệt độ, sổ cân ghe và camera kho.
Nó cũng giải thích vì sao chứng thư kiểm dịch thật lại xuất hiện trong két lưu trữ trong khi bản đi theo container có mã khác.
Tấn Lộc nhìn Hương Giang.
“Vậy là họ không làm giả cả chuỗi. Họ thay đúng một mắt xích.”
“Vì chỉ cần một mắt xích sai, người ngoài sẽ nghĩ cả chuỗi bẩn.”
Hồ sơ được chuyển cho cơ quan chức năng và đơn vị kiểm dịch.
Container bị giữ được tái kiểm tra.
Hàng hóa đạt chất lượng và vùng trồng có hồ sơ hợp lệ.
Các chứng từ sai được xác định thuộc phần bị tráo sau khi rời bộ phận kiểm soát của Tấn Lộc.
Cao Đức Nghĩa mất quyền điều hành trong doanh nghiệp liên quan khi đối tác và cổ đông yêu cầu điều tra nội bộ.
Những giao dịch, chỉ đạo thay tem và vai trò từng người được tiếp tục xử lý theo pháp luật.
Trần Kim Sa, người từng quay mặt khi Tấn Lộc bị bỏ lại giữa chợ nổi, gọi xin gặp.
“Anh có cần tôi làm chứng?”
Tấn Lộc hỏi:
“Cô biết gì trực tiếp?”
“Tôi biết Nghĩa từng nói phải làm cho lô hàng của anh bị giữ ít nhất ba ngày.”
“Vậy cô chỉ nói đúng câu đó.”
Không ai cần một lời khai đẹp hơn sự thật.
Hai tuần sau, lô sầu riêng được xuất trở lại.
Nông hộ nhận đủ tiền theo hợp đồng dù doanh nghiệp phải chịu thêm chi phí lưu kho.
Tấn Lộc từ chối đẩy chi phí đó xuống người trồng.
“Lỗi trong chuỗi của mình thì chuỗi chịu.”
Hương Giang nhìn bảng dòng tiền rồi gật đầu.
“Vậy mới đáng để tôi tiếp tục hợp tác.”
Họ tái cấu trúc chuỗi thu mua: tem sinh ở điểm cân, ảnh quả và mã lô lưu cùng lúc, nhiệt độ kho tự động ghi và chứng thư kiểm dịch được đối chiếu trước khi xe rời kho.
Mỗi nông hộ có thể quét mã để xem lô của mình đang ở đâu.
Không phải blockchain hào nhoáng.
Chỉ là dữ liệu đủ rõ để không ai đổi một tờ giấy rồi đổ lỗi cho cả vùng trồng.
Mùa sau, Tấn Lộc quay lại chợ nổi Cái Răng lúc bốn giờ sáng.
Chiếc ghe đầu tiên cập mạn.
Ông Sáu đặt hai trái sầu riêng lên cân.
“Lộc, giờ hàng đi được chưa con?”
“Đi được, bác.”
“Có bị giữ nữa không?”
“Nếu bị giữ thì mình có đủ thứ để biết vì sao.”
Ông Sáu cười.
Đó là câu trả lời thực tế hơn mọi lời hứa “không bao giờ có sự cố”.
Hương Giang đến muộn mười phút, mang theo hai ly cà phê sữa.
“Anh lại ra chợ trước tôi.”
“Ở đây người ta bán hàng trước khi thành phố thức.”
Cả hai đứng nhìn mặt trời lên phía sau những chiếc ghe chở đầy trái.
Cao Đức Nghĩa đã không còn quyền biến một con tem giả thành bản án cho cả chuỗi.
Tấn Lộc không cần ai cầu cứu để thấy mình chiến thắng.
Anh chỉ cần người trồng giao hàng, kho giữ đúng nhiệt độ và mỗi container rời đi với câu chuyện nguồn gốc không ai sửa được nữa.
Đến vụ thu hoạch kế tiếp, Tấn Lộc thử hệ thống mới bằng cách chọn ngẫu nhiên một trái từ ghe của ông Sáu.
Hương Giang quét mã.
Màn hình hiện tên vườn, ngày cắt, cân nặng, giờ vào kho và nhiệt độ suốt hành trình.
Ông Sáu nheo mắt nhìn điện thoại:
“Tên tui cũng lên đây hả?”
“Dạ.”
“Lỡ trái dở thì người ta cũng biết của tui?”
Tấn Lộc cười.
“Dạ, nên bác lựa trái cho kỹ.”
Ông Sáu cười lớn rồi tự tay đổi một trái khác đẹp hơn vào sọt.
Hệ thống truy xuất không chỉ bảo vệ Tấn Lộc khỏi một lần bị tráo giấy.
Nó khiến trách nhiệm đi ngược về tận người cắt trái và quyền lợi cũng đi ngược về đó.
Khi lô hàng bán được giá tốt, nông hộ nhìn thấy phần thưởng chất lượng ngay trong bảng thanh toán.
Chuỗi sạch dần trở thành lợi thế kinh doanh, không còn là chi phí để đối phó sự cố.
Hương Giang còn đưa một điều khoản mới vào hợp đồng với kho lạnh: dữ liệu nhiệt độ thuộc về cả chuỗi, không phải riêng đơn vị vận hành kho.
Nhờ vậy, nông hộ có quyền xem lịch sử lô hàng của chính mình.
Tấn Lộc nói:
“Trước đây người trồng giao trái xong là mù thông tin.”
“Giờ họ thấy hết thì anh không sợ họ hỏi nhiều à?”
“Hỏi nhiều còn hơn đến lúc container bị giữ mới biết có người sửa giấy.”
Hệ thống mới tạo thêm việc cho đội vận hành, nhưng cũng cắt đi thứ nguy hiểm nhất: khoảng tối mà người khác có thể lấp bằng một bản sao giả.
Đến cuối vụ, tỷ lệ hàng bị trả của chuỗi giảm xuống thấp nhất kể từ khi Tấn Lộc bắt đầu làm logistics.
Anh không lấy con số đó làm khẩu hiệu.
Anh gửi nó cho nhóm nông hộ kèm bảng nguyên nhân của từng lô lỗi còn lại.
Ông Sáu trả lời bằng một tin nhắn thoại: “Biết sai ở đâu thì vụ sau sửa ở đó.”
Tấn Lộc nghe hai lần rồi lưu lại.
— HẾT —