Chương 9: Phiên Họp Mà Blockchain Không Thể Nói Dối
Tám giờ mười hai phút sáng thứ Ba, cánh cửa phòng họp lớn nhất của PayViet mở ra.
Minh bước vào cùng luật sư Bùi Thu Thảo.
Lê Hữu Nam đã ngồi ở đầu bàn, trước mặt là nhóm nhà đầu tư chuẩn bị ký vòng Series B.
Nam cười nhạt.
“Cậu đến muộn rồi.”
Minh đặt chiếc máy tính xách tay xuống bàn.
“Không. Tôi đến đúng lúc mọi người cần biết mình sắp đầu tư vào thứ thuộc về ai.”
Thu Thảo không cho cuộc họp biến thành màn cãi nhau.
Cô phát cho từng bên một bản danh mục chứng cứ đã đánh số: lịch sử commit có chữ ký thời gian, bản sao máy chủ lưu trữ, sao kê vốn góp ban đầu, hợp đồng chuyển nhượng cổ phần có chữ ký số và đoạn ghi âm việc Nam ép Minh rời công ty.
Nhà đầu tư dẫn đầu vòng Series B yêu cầu bộ phận kỹ thuật độc lập kiểm tra repository ngay tại chỗ.
Minh cung cấp bản read-only.
Nam phản đối.
“Đó là dữ liệu nội bộ.”
Thu Thảo nhìn thẳng vào hắn.
“Nếu là dữ liệu nội bộ thì càng phải xác định ai tạo ra nó trước khi anh bán quyền khai thác cho nhà đầu tư.”
Bốn mươi ba phút sau, báo cáo đối chiếu hiện trên màn hình.
Những commit đầu tiên của hệ thống thanh toán, module xác thực và kiến trúc ví điện tử đều mang khóa ký của Minh, có timestamp từ trước ngày Nam đăng ký lại cơ cấu sở hữu.
Không chỉ một file.
Hàng nghìn dòng lịch sử nối liền nhau thành một chuỗi mà không thể viết lại bằng một biên bản họp muộn hơn.
Minh mở tiếp bản sao kê.
Khoản vốn đầu tiên dùng để thuê máy chủ, mua chứng chỉ và trả lương ba nhân viên đầu tiên đi từ tài khoản của anh.
Nam bắt đầu mất bình tĩnh.
“Cậu viết code không có nghĩa cậu sở hữu công ty.”
“Đúng,” Minh đáp.
“Vì vậy tôi mới mang cả cap table, hợp đồng và dòng tiền đến. Tôi không muốn thắng bằng một câu chuyện kể.”
Nhà đầu tư yêu cầu tạm dừng ký Series B.
Hội đồng quản trị PayViet chuyển sang phiên họp khẩn.
Trong phiên đó, một thành viên pháp chế xác nhận việc pha loãng cổ phần của Minh không có đủ nghị quyết và thông báo theo điều lệ lúc thành lập.
Hai cổ đông nhỏ từng im lặng cũng cung cấp thư điện tử cho thấy họ bị yêu cầu ký tài liệu sau ngày ghi trên biên bản.
Nam không còn nhìn Minh.
Hắn nhìn xuống bàn.
“Tôi chỉ muốn công ty gọi được vốn.”
Minh lắc đầu.
“Cậu muốn một công ty mà không cần người đã cùng cậu xây nó.”
Cuộc họp kéo dài đến chiều.
Kết quả được ghi thành biên bản: vòng gọi vốn tạm dừng để kiểm toán pháp lý; cơ cấu cổ phần bị tranh chấp được khôi phục theo hồ sơ gốc trong khi chờ hoàn tất thủ tục; Nam bị đình chỉ quyền điều hành và hồ sơ gian lận chữ ký được chuyển cho cơ quan có thẩm quyền xem xét.
Minh không yêu cầu ghế CEO.
Điều đầu tiên anh yêu cầu là sửa điều lệ.
Mọi thay đổi cap table từ nay phải có nhật ký số, xác nhận độc lập và thông báo trực tiếp cho từng cổ đông.
Thu Thảo nhìn anh.
“Anh mất công quay lại chỉ để thêm quy trình?”
“Tôi quay lại để chuyện này không lặp với người thứ hai.”
Ba tháng sau, PayViet mở lại vòng gọi vốn.
Nhà đầu tư cũ quay lại sau khi kiểm toán độc lập hoàn tất.
Lần này, slide đầu tiên không phải số người dùng.
Nó là sơ đồ quyền sở hữu minh bạch và danh sách những người viết nền móng sản phẩm.
Tên Minh đứng ở đó, không to hơn ai, nhưng không còn bị xóa.
Sau buổi ký, Thu Thảo đưa anh một chiếc USB mới.
“USB cũ của anh xước quá rồi.”
Minh bật cười.
“Bằng chứng quan trọng tôi đã có ba bản sao.”
“Tôi biết. Cái này không phải bằng chứng.”
Cô đã khắc lên mặt kim loại một dòng nhỏ: Founder is a fact, not a favor.
Minh cất nó vào túi.
Ở ngoài cửa kính, phố Duy Tân vẫn sáng đèn như ba năm trước khi hai người bạn bắt đầu bằng căn phòng trọ mười lăm mét vuông.
PayViet không trở về quá khứ.
Nó đi tiếp với một lịch sử đã được trả lại đúng tên.
Sáu tháng sau vòng Series B, Minh ghé lại căn phòng trọ cũ ở Duy Tân.
Chủ nhà đã sơn lại tường, bàn gỗ ngày trước không còn, nhưng ổ cắm ở góc phòng vẫn nằm đúng chỗ anh từng cắm chiếc máy tính đầu tiên để chạy máy chủ thử nghiệm suốt đêm.
Thu Thảo đứng ngoài cửa, nhìn quanh rồi hỏi:
“Đây là nơi hai anh bắt đầu PayViet?”
“Ừ. Hai cái ghế nhựa, một router nóng như bếp và tiền thuê nhà chậm ba ngày.”
“Nghe không giống câu chuyện gọi vốn tỷ đô.”
“Vì câu chuyện thật thường xấu hơn slide pitching.”
Minh chụp một tấm ảnh căn phòng trống.
Ngày hôm sau, anh đưa ảnh đó vào trang đầu sổ tay onboarding dành cho nhân viên mới, bên dưới chỉ ghi: “Sản phẩm có thể lớn. Quyền của người tạo ra nó không vì thế mà nhỏ đi.”
Nam không còn xuất hiện trong các cuộc họp PayViet.
Phần việc của pháp luật và cổ đông vẫn tiếp tục, nhưng Minh không theo dõi từng tin xấu về người bạn cũ.
Anh dành thời gian cho hệ thống mới, cho khách hàng và cho những người đã ở lại khi công ty suýt biến thành chiến lợi phẩm.
Đó là cách anh chọn để thắng lần cuối: không sống cả đời trong một cuộc tranh chấp đã kết thúc.
— HẾT —