Chương 4: Người Điều Dưỡng Giữ Lại Bảng Bàn Giao
Căn tin bệnh viện lúc sáu giờ sáng còn vắng. Mấy chiếc nồi hủ tiếu bốc hơi nghi ngút sau quầy, cô bán hàng đang xếp chồng ly nhựa, tiếng muỗng chạm vào thành chén kêu lanh canh. Hải Nam và Thanh Vân ngồi ở chiếc bàn trong cùng, sát bức tường dán tờ quảng cáo sữa cho người già đã ố vàng. Trước mặt họ là hai ly cà phê đá không ai đụng tới.
Tin nhắn hẹn gặp đến từ tối hôm trước, gửi vào hộp thư của Thanh Vân, chỉ ghi: “Em là điều dưỡng ca đêm khoa Nội tim mạch. Em có thứ cần đưa chị. Sáu giờ sáng mai, căn tin, gần hết ca.” Không có tên. Thanh Vân đã báo cho Hải Nam, kèm một dòng dặn: “Anh đến, nhưng để tôi hỏi.”
Sáu giờ mười, một cô gái mặc áo điều dưỡng xanh nhạt bước vào, khẩu trang vẫn đeo, đôi mắt thâm quầng sau một ca trực dài. Hải Nam nhận ra cô ngay. Đó là người đã lao vào phòng 307 đêm hôm ấy, đẩy anh sang một bên rồi đặt hai bàn tay lên ngực ông Lộc, đếm to từng nhịp ép tim bằng giọng run nhưng không ngừng. Bảng tên trên ngực áo ghi: Nguyễn Thị Hạnh.
Hạnh ngồi xuống, kéo khẩu trang ra. Cô còn rất trẻ, chắc chưa đến hai mươi lăm. Cô nhìn quanh một lượt, rồi lấy từ trong túi áo blouse ra một tờ giấy gấp làm tư, mép nhàu nhĩ như đã bị giấu ở đó suốt nhiều ngày. Đó là bản photo bảng bàn giao ca đêm hôm ông Lộc mất.
“Đây là bản gốc chị Chi viết lúc gần mười giờ đêm,” Hạnh nói nhỏ. “Sáng hôm sau, bảng trong sổ đã bị thay bằng một tờ khác. Em photo bản này lúc bốn giờ sáng, trước khi nó bị rút ra.”
Thanh Vân trải tờ giấy lên bàn. Hải Nam cúi xuống, đọc dòng chữ có cái móc nhỏ ở chữ “g” mà anh biết rất rõ: “21h05: nhận y lệnh miệng BS Thịnh, thuốc chống loạn nhịp liều nạp. 21h07: bắt đầu tiêm tĩnh mạch qua bơm tiêm điện, tốc độ theo y lệnh. 21h14: BN rung thất, gọi báo động đỏ, anh Nam ép tim, Hạnh hỗ trợ.” Không có dòng nào nhắc đến châm kim lúc 21 giờ 08. Hai mốc giờ ấy nằm gọn trong khoảng trống bảy phút đã bị xóa khỏi nhật ký thuốc, như hai mảnh ghép cuối cùng của một bức tranh bị ai đó cố tình xé góc.
Anh thấy cổ họng mình khô lại. Mấy chữ “anh Nam ép tim” là thứ Quỳnh Chi tự tay viết, vào cái đêm mà sau đó cô ký tên dưới lời buộc tội anh.
“Em còn thấy gì nữa?” Thanh Vân hỏi.
Hạnh siết hai bàn tay vào nhau dưới gầm bàn. “Gần nửa đêm, bác sĩ Thịnh quay lại khoa, ngồi lì trong phòng trực. Gần một giờ sáng, anh ấy gọi chị Chi vào, đóng cửa. Em đi ngang qua lấy dịch truyền, thấy qua ô kính là chị Chi đang viết lại tường trình. Bác sĩ Thịnh đứng sau lưng, tay chống lên bàn. Lúc chị Chi ra, mắt chị đỏ hoe. Chị ấy nói với em: ‘Em đừng nói gì hết, mình chỉ là điều dưỡng.’”
“Tại sao bây giờ em mới nói?”
Câu hỏi không gay gắt, nhưng Hạnh vẫn cúi gằm mặt. “Mẹ em đang chạy thận ba buổi một tuần. Em vay ngân hàng để sửa nhà cho mẹ, mỗi tháng trả bảy triệu. Em mất việc ở đây là mẹ em mất chỗ chạy thận ổn định. Em sợ.” Cô ngừng một lát, giọng vỡ ra. “Nhưng em là người ép tim cho ông Lộc. Em biết anh Nam làm gì, làm lúc nào. Em không ngủ được.”
Hải Nam không trách. Anh hiểu nỗi sợ ấy, thứ sợ hãi bám vào tiền thuốc, tiền nhà, vào gương mặt một người mẹ đang chờ ở khoa thận. Anh chỉ hỏi một câu: “Em có sẵn sàng nói lại những điều này trước người làm chứng không? Không phải vì anh. Vì ông Lộc.”
Hạnh im lặng rất lâu. Cô bán hàng đặt thêm một rổ quẩy lên quầy, mùi dầu chiên nóng lan ra. Cuối cùng, Hạnh gật đầu.
Thanh Vân không ôm Hạnh, cũng không nói những câu an ủi kiểu “em yên tâm”. Cô rút điện thoại, gọi cho đại diện công đoàn bệnh viện, một chị trưởng ban nữ công làm việc ở khoa Sản. Mười lăm phút sau, chị ấy có mặt, tóc còn ướt vì vừa tắm xong. Thanh Vân lập biên bản ngay tại bàn căn tin: ghi lời khai của Hạnh, mô tả bản photo, chụp ảnh từng mặt giấy, cả ba người cùng ký. Cô ghi thêm một dòng đề nghị công đoàn giám sát mọi quyết định điều chuyển, kỷ luật đối với điều dưỡng Nguyễn Thị Hạnh trong thời gian vụ việc chưa có kết luận.
Hải Nam nhìn cách cô làm, từng bước gọn gàng, không thừa một chữ. Cô không vỗ vai Hạnh, nhưng bảo vệ Hạnh bằng thủ tục. Với một người yếu thế, một thủ tục sạch đôi khi còn ấm hơn mọi lời vỗ về.
Ký xong, Hạnh bật khóc. Cô úp mặt vào hai bàn tay, vai rung lên từng đợt, nước mắt rơi xuống tờ biên bản làm nhòe một góc chữ ký. Hải Nam nhìn cô điều dưỡng trẻ và chợt hiểu ra: có những người không hèn. Họ chỉ bị ép phải sống trong một nơi mà sự thật có cái giá quá đắt. Nếu anh bỏ cuộc lúc này, những người như Hạnh sẽ không bao giờ dám lên tiếng nữa.
Tin tức trong bệnh viện đi nhanh hơn cả xe đẩy cấp cứu. Chưa đến mười giờ sáng, Thịnh đã biết.
Mười một giờ trưa, Hạnh gọi cho Thanh Vân. Giọng cô thì thào, nghe như đang đứng trong nhà vệ sinh. “Bác sĩ Thịnh gọi em lên phòng riêng. Em có bật ghi âm. Chị có muốn nghe không?”
Buổi chiều, ba người ngồi trong chiếc xe hơi cũ của Thanh Vân đậu ở bãi xe phía sau bệnh viện. Tiếng máy lạnh xe rè rè. Thanh Vân cắm điện thoại vào loa, bấm nút phát.
Giọng Thịnh vang lên, trầm và chậm, không hề giận dữ. Chính sự bình thản ấy mới đáng sợ. “Em Hạnh, em còn trẻ, trí nhớ ca đêm không tốt đâu. Đêm đó hỗn loạn, em nhớ nhầm là bình thường. Em nghĩ kỹ đi. Khoa mình đang thiếu người, nhưng bệnh viện thì không thiếu người thay ca. Mẹ em đang chạy thận ở đây đúng không? Lịch chạy thận bây giờ khó xếp lắm.”
Tiếng Hạnh nhỏ xíu: “Dạ, em chỉ nói những gì em thấy.”
“Em không thấy gì cả. Em hiểu ý anh không?”
Thanh Vân bấm dừng. Trong xe không ai nói gì. Hải Nam nhìn ra ngoài cửa kính, thấy ánh nắng chiều đổ xiên qua dãy nhà khu A, nơi phòng 307 vẫn sáng đèn với một bệnh nhân mới. Lần đầu tiên, giọng nói của Lưu Đức Thịnh không còn là quyền lực. Nó là bằng chứng, được lưu thành một tệp âm thanh dài bốn phút mười hai giây.
“Đây là đe dọa người làm chứng,” Thanh Vân nói, rút điện thoại ra, sao chép tệp ghi âm sang hai thiết bị khác nhau ngay tại chỗ. “Nhưng tôi chưa dùng nó bây giờ. Nếu tung ra lúc này, hắn sẽ nói bị gài bẫy, bị cắt ghép, và mọi thứ biến thành chuyện cãi nhau trên mạng. Tôi cần nó nằm cạnh camera và nhật ký thuốc gốc, trong cùng một phòng họp.”
“Bệnh viện trả lời đề nghị cung cấp camera của chị chưa?” Hải Nam hỏi.
Thanh Vân mở cặp, đưa anh một tờ công văn có dấu đỏ. Phòng Hành chính quản trị trả lời rằng camera phòng trực khoa Nội tim mạch “bị lỗi ghi hình” trong khoảng 21 giờ 05 đến 21 giờ 15 đêm xảy ra sự việc, dữ liệu hành lang “chất lượng thấp, không xác định được nhân dạng”. Nhật ký thuốc gốc “đang được phòng Công nghệ thông tin rà soát”.
Có một khoảnh khắc trong xe im đến mức nghe rõ tiếng máy lạnh thở ra từng đợt. Hải Nam nhìn chữ “bị lỗi” và thấy lại đường điện tâm đồ tụt xuống trên dải giấy hồng. Mười phút camera hỏng, đúng mười phút cần nhất. Không có sự trùng hợp nào lại khéo đến thế.
Thanh Vân mở máy tính xách tay đặt trên đùi. Trên màn hình là kế hoạch pháp lý cô lập cho gia đình ông Lộc, chia thành từng mục, từng mốc thời gian. Cô gõ thêm một dòng mới, in đậm: “Đề nghị thành lập hội đồng chuyên môn mở rộng, có thành viên độc lập. Yêu cầu mở toàn bộ camera, nhật ký thuốc gốc, bản chụp máy chủ và nhật ký truy cập tài khoản trong phiên họp, trước sự chứng kiến của gia đình.”
Hạnh nhìn dòng chữ ấy, môi mấp máy: “Như vậy cả bệnh viện sẽ biết.”
“Đúng vậy,” Thanh Vân đáp. “Cả bệnh viện sẽ phải biết.”
Hải Nam đọc lại dòng chữ trên màn hình một lần nữa. Anh nhận ra vụ việc đã không còn là lời kêu oan của một y sĩ châm cứu bị đổ tội. Nó đã trở thành phép thử cho cả một hệ thống: xem nơi này còn dám nhìn thẳng vào bảy phút của chính mình hay không.