Chương 7: Hội Đồng Chuyên Môn Mở Camera

Sáng thứ Hai, hội trường nhỏ tầng hai của bệnh viện được kê lại thành hình chữ U. Ba màn hình lớn đặt cạnh nhau ở đầu phòng, dây cáp chạy dọc sàn được dán băng keo vàng. Mười một thành viên hội đồng ngồi ở dãy giữa, trong đó có hai phó giáo sư từ bệnh viện đại học và một chuyên viên của Sở Y tế. Bên trái là đại diện gia đình ông Lộc, bên phải là đại diện Tập đoàn Vạn Thịnh với tư cách quan sát viên. Hải Nam ngồi ở hàng ghế cuối dãy trái, cạnh Hạnh.

Phòng họp này không còn là nơi vài người đọc một kết luận đã viết sẵn. Giám đốc mở đầu bằng một quy tắc mà Thanh Vân đã đề xuất bằng văn bản và hội đồng biểu quyết thông qua: mọi mốc giờ đưa ra phải khớp với ít nhất hai nguồn dữ liệu độc lập. Không nguồn nào được đọc riêng lẻ. Camera, nhật ký thuốc, điện tâm đồ và bảng bàn giao sẽ được chiếu song song.

Lưu Đức Thịnh ngồi đối diện, áo vest thay cho áo blouse, bên cạnh là một luật sư trẻ. Hắn giữ vẻ bình tĩnh, nhưng Hải Nam để ý thấy hắn đã uống hết chai nước trước mặt khi phiên họp mới bắt đầu được mười phút.

“Tôi đề nghị hội đồng lưu ý,” Thịnh lên tiếng ngay khi màn hình đầu tiên bật sáng. “Camera phòng trực khoa tôi đã bị lỗi ghi hình đêm đó, phòng Hành chính đã xác nhận bằng văn bản. Còn nhật ký hệ thống thì ai làm bệnh viện cũng biết, đồng bộ giờ chậm vài phút là chuyện thường. Dựa vào những thứ đó để kết luận là thiếu khoa học.”

Thanh Vân không đáp. Cô chỉ quay sang chủ tọa: “Tôi đề nghị mời kỹ thuật viên phòng Công nghệ thông tin, người trực tiếp lập biên bản chụp máy chủ hôm thứ Ba tuần trước.”

Người được mời vào là một thanh niên gầy, đeo kính dày, áo sơ mi caro sơ vin lệch. Cậu tên Phúc, làm quản trị hệ thống ở bệnh viện được sáu năm. Cậu cầm theo một chiếc máy tính xách tay và một xấp giấy in, giọng hơi run nhưng nói rất rành mạch: “Hệ thống bệnh án điện tử và hệ thống camera của bệnh viện đều có cơ chế sao lưu tự động lúc 23 giờ mỗi đêm, lưu ra ổ riêng. Bản sao lưu đêm hôm xảy ra sự việc vẫn còn nguyên. Chỉ là từ trước tới nay chưa ai yêu cầu đưa nó vào hồ sơ.”

Cả phòng xôn xao. Thịnh quay sang luật sư của mình, nói gì đó rất nhanh.

“Đồng bộ giờ thì sao?” một phó giáo sư hỏi.

“Mọi máy chủ đồng bộ với đồng hồ chuẩn quốc gia, sai số dưới một giây,” Phúc đáp. “Điện tâm đồ cũng vậy. Hôm thứ Năm, em đã đối chiếu dải in điện tâm đồ của bệnh nhân Bùi Văn Lộc với dữ liệu gốc trên máy monitor. Khớp đến từng giây.”

Màn hình bên trái hiện lên điện tâm đồ. Màn hình giữa hiện nhật ký thuốc gốc lấy từ bản sao lưu 23 giờ. Màn hình bên phải hiện bảng bàn giao Hạnh đã photo, đặt cạnh bảng bàn giao chính thức trong sổ. Thanh Vân đứng dậy, cầm bút chỉ laser, và đề nghị đọc dữ liệu theo đúng thứ tự thời gian.

“21 giờ 05 phút 14 giây,” cô đọc. “Tài khoản bác sĩ Lưu Đức Thịnh nhập y lệnh bổ sung: thuốc chống loạn nhịp, liều nạp, tiêm tĩnh mạch. Nguồn thứ nhất: nhật ký bệnh án điện tử bản sao lưu. Nguồn thứ hai: bảng bàn giao bản gốc do điều dưỡng Đặng Quỳnh Chi viết, mốc 21h05.”

Cô dời chấm đỏ sang màn hình giữa. “21 giờ 07 phút 02 giây. Bơm tiêm điện giường 307 khởi động, tốc độ theo y lệnh. Nguồn thứ nhất: nhật ký bơm tiêm. Nguồn thứ hai: bảng bàn giao bản gốc, mốc 21h07.”

“21 giờ 09 phút. Tần số tim bắt đầu giảm, QRS giãn rộng. Nguồn: điện tâm đồ gốc, có nhận xét bằng văn bản của phó giáo sư hồi sức độc lập.” Cô dừng một chút. “Trong khoảng này, không có bất kỳ nguồn nào ghi nhận ông Trương Hải Nam có mặt trong phòng.”

Không ai lên tiếng. Mấy thành viên hội đồng cúi xuống ghi chép, tiếng bút sột soạt nghe rõ mồn một.

“21 giờ 14 phút 52 giây. Cuộc gọi báo động đỏ từ điện thoại đầu giường 307, người gọi xưng tên Trương Hải Nam. 21 giờ 15 phút 20 giây. Điện tâm đồ xuất hiện nhiễu ép tim.” Cô đặt bút laser xuống. “Bây giờ, tôi đề nghị anh Phúc trình bày nhật ký truy cập tài khoản trong đêm.”

Phúc bấm vài phím. Một bảng dài hiện lên trên màn hình giữa, những dòng chữ nhỏ chi chít.

“23 giờ 47 phút,” cậu đọc, giọng nhỏ dần. “Tài khoản bác sĩ Lưu Đức Thịnh đăng nhập từ máy tính phòng trực khoa Nội tim mạch. Xóa y lệnh bổ sung lúc 21 giờ 05. Sửa ghi chú điều dưỡng, thêm dòng: ‘21h08, cộng tác viên Phục hồi chức năng tự ý châm cứu.’ 23 giờ 52 phút, đăng xuất.” Cậu ngập ngừng. “Bản sao lưu tự động chạy lúc 23 giờ, trước khi có những thay đổi này. Nên bản sao lưu vẫn giữ nguyên y lệnh ban đầu.”

Thanh Vân không nói gì trong đúng ba giây. Cô để cả căn phòng có đủ thời gian nhìn vào dòng chữ ấy: tên tài khoản, giờ đăng nhập, thao tác xóa. Ông Lộc tử vong lúc 22 giờ 03. Một tiếng bốn mươi bốn phút sau, có người ngồi trong phòng trực, xóa đi y lệnh đã giết ông, rồi viết thêm một dòng đổ tội cho người đã cố cứu ông.

“Tài khoản có thể bị người khác dùng,” luật sư của Thịnh lên tiếng. “Mật khẩu dán ở bàn phím là chuyện phổ biến.”

Thanh Vân gật đầu như đã chờ câu ấy. “Vậy tôi đề nghị phát một tệp ghi âm. Đã được công chứng vi bằng, có biên bản giao nhận với công đoàn bệnh viện.”

Giọng Thịnh vang lên trong hội trường, trầm và chậm, đúng như buổi chiều trong chiếc xe hơi cũ: “Em không thấy gì cả. Em hiểu ý anh không?” Hạnh ngồi cạnh Hải Nam, hai tay siết chặt vạt áo, nhưng cô không cúi đầu. Cô nhìn thẳng lên màn hình.

Ở dãy ghế phía trước, Quỳnh Chi cúi gằm mặt. Cô được triệu tập với tư cách người ký bản tường trình, ngồi một mình ở đầu dãy. Thịnh quay sang nhìn cô. Hải Nam nhận ra ánh mắt ấy, ánh mắt ra lệnh mà hẳn cô đã quen nhìn thấy suốt một năm qua trong khoa. Nhưng lần này, cô không đủ bình tĩnh để nhận lấy tất cả.

“Tôi chỉ làm theo chỉ đạo,” Quỳnh Chi nói, giọng nhỏ đến mức chủ tọa phải yêu cầu cô nói lại vào micro. “Đêm đó bác sĩ Thịnh gọi tôi vào phòng trực. Bác sĩ nói tôi viết lại, bác sĩ nói như vậy là tốt cho khoa, tốt cho tôi.”

Câu nói ấy không cứu được cô. Nó chỉ mở thêm một cánh cửa, dẫn thẳng tới người đã chỉ đạo. Luật sư của Thịnh đặt tay lên cánh tay hắn, ra hiệu im lặng. Thịnh gạt tay luật sư ra, nhưng rồi cũng không nói gì.

Có một khoảnh khắc hội trường im đến mức nghe rõ tiếng máy điều hòa thổi rì rì trên trần. Hải Nam nhìn dải điện tâm đồ trên màn hình trái, thấy lại đường biểu diễn rơi xuống như một sợi dây tuột khỏi tay. Anh tưởng mình sẽ thấy hả hê, nhưng không. Anh không thấy chiến thắng. Anh chỉ thấy mệt.

Mọi thứ lẽ ra không cần đi xa đến vậy. Nếu ngay trong ca trực đầu tiên có một người dám ghi đúng giờ, đúng thuốc, đúng sai, thì ông Lộc đã được đọc đúng từ sáng hôm sau. Con gái ông đã không phải ngồi trên băng ghế với hũ cháo nguội. Hạnh đã không phải giấu tờ giấy trong túi áo. Một bệnh nhân đã chết không nên trở thành tấm vải che cho sự nghiệp của bất kỳ ai.

Còn một chỗ trống chưa được lấp. Một phó giáo sư hỏi Phúc về dữ liệu camera phòng trực và hành lang trong khoảng 21 giờ 05 đến 21 giờ 15. Phúc lắc đầu: “Bản sao lưu 23 giờ có đầy đủ camera của khoa. Nhưng riêng mười phút đó, tệp trên máy chủ chính đã bị ghi đè bằng một đoạn nhiễu lúc 0 giờ 20 sáng hôm sau, bằng tài khoản quản trị dùng chung. Bản sao lưu lại bị đồng bộ theo. Em đang thử khôi phục từ máy chủ phụ ở khu C, nhưng cần thêm vài ngày.”

Chủ tọa ghi nhận, rồi gõ nhẹ chiếc búa gỗ xuống bàn. Hội đồng đi đến quyết định sau hai mươi phút họp kín: tạm đình chỉ toàn bộ hoạt động chuyên môn của bác sĩ Lưu Đức Thịnh, chuyển hồ sơ sang cơ quan chức năng để làm rõ dấu hiệu sửa chữa hồ sơ bệnh án và đe dọa người làm chứng. Đề nghị phòng Công nghệ thông tin tiếp tục khôi phục dữ liệu camera còn thiếu.

Phòng họp không có tiếng vỗ tay. Chỉ có tiếng ghế kéo rất khẽ trên nền gạch, tiếng giấy tờ được xếp lại. Hải Nam nhìn quanh và thấy ánh mắt của những người từng gật đầu trong buổi họp đầu tiên, những người đã định ký vào kết luận “y sĩ châm cứu tự ý gây tai biến”. Họ không nhìn anh. Họ nhìn xuống bàn tay mình, như những người vừa hiểu ra mình đã suýt ký tên dưới một lời nói dối.