Chương 7: Ai Đã Sửa Mã Chẩn Đoán

Người ký vào lần sửa hồ sơ đầu tiên không phải Trương Hữu Phúc, mà là điều dưỡng Hạnh. Cô biết điều đó. Và chính vì biết, suốt một tháng cô gần như không ngủ được.

Buổi làm việc về trách nhiệm cá nhân diễn ra kín, không biến thành một màn công khai để Hải Bình đứng ra “tha thứ” rồi mọi chuyện coi như xong. Hạnh có đại diện công đoàn và người tư vấn pháp lý đi cùng. Phía bệnh viện có hội đồng kỷ luật. Đoàn thanh tra quan sát những phần liên quan. Còn Hải Bình chỉ được mời tới để xác nhận những gì anh trực tiếp biết.

“Tối hôm đó, cô Hạnh có nói gì với anh không?”

“Không.”

“Sau khi anh nghỉ việc thì sao?”

“Cô ấy nói tài khoản của mình đã được dùng để sửa hồ sơ, nhưng không nói chi tiết ai chỉ đạo.”

“Anh có khuyên cô ấy xóa hay giữ dữ liệu không?”

“Tôi khuyên không sao chép trái phép bệnh án, giữ lại thông tin về hành vi của chính mình, và tìm kênh báo cáo phù hợp.”

Hết. Anh không kể Hạnh đã “dũng cảm” ra sao, cũng không xin hội đồng bỏ qua cho cô. Phần đó không phải việc của anh.

Hạnh thừa nhận từng điều một, giọng nhỏ nhưng không ngập ngừng. Cô đã dùng tài khoản của mình để đổi mã chẩn đoán. Cô biết việc sửa như vậy cần ghi chú lý do rõ ràng hơn. Cô làm theo chỉ đạo vì sợ mất việc, và vì nghĩ phó giám đốc chuyên môn đã quyết thì mình không có quyền cãi. Nhưng cô không phải người chuyển báo cáo ADR sang trạng thái trùng lặp.

Kết quả kỷ luật là cảnh cáo và đào tạo lại về tính toàn vẹn của hồ sơ. Cô không bị sa thải, vì hội đồng đã cân nhắc chênh lệch quyền lực, việc cô hợp tác, và một hệ thống kiểm soát quá yếu. Hạnh bật khóc khi nghe đọc kết luận. Không phải vì được tha, mà vì đây là lần đầu tiên cả cái sai của cô lẫn lý do khiến cô sợ hãi được ghi chung trong một biên bản.

Phần của Trương Hữu Phúc khó hơn nhiều. Email cho thấy ông từng nhắc không được bỏ báo cáo bắt buộc. Nhưng trong nhóm chat nội bộ sau đó, ông lại viết: “Ca này chưa kết luận, đừng để tên thuốc nổi lên ở phần tóm tắt trước khi có đánh giá.” Ông giải thích mục đích là tránh gây hoang mang cho bệnh nhân.

“Vậy vì sao không thêm ghi chú ‘đang đánh giá’ thay vì ẩn hẳn đi?” hội đồng hỏi.

Phúc không có câu trả lời nào thỏa đáng.

Ông cũng từng dự cuộc họp bàn về khoản chiết khấu thương mại, nhưng không có chứng cứ nào cho thấy ông nhận lợi ích cá nhân. Rốt cuộc, bệnh viện không kết luận có “đường dây hối lộ” như mạng xã hội mong đợi. Kết luận của họ là xung đột lợi ích ở cấp tổ chức và quản trị an toàn thuốc yếu kém. Bộ phận mua sắm được đánh giá bằng doanh số sử dụng. Một số quản lý cùng lúc gánh áp lực tài chính lẫn chuyên môn. Bảng số liệu thương mại tạo ra động cơ để tín hiệu trông nhỏ đi. Quyền hệ thống dùng chung khiến trách nhiệm trở nên mờ nhạt. Đó là một “đường dây” không cần mọi người ngồi lại với nhau bàn mưu tính kế. Chỉ cần lợi ích của họ cùng chảy về một hướng.

Sơn Nam Pharma cũng bị yêu cầu thực hiện biện pháp khắc phục riêng. Công ty phải rà lại cách đánh giá quan hệ nhân quả, tiêu chí loại ca, và cách trao đổi thông tin với các khách hàng lớn. Một nhân viên phụ trách khách hàng bị kỷ luật vì đã thúc bệnh viện “giữ bảng số liệu sạch đẹp”, dù sau đó anh ta khẳng định mình chỉ nói về số liệu thương mại. Không ai được phép can thiệp vào báo cáo bắt buộc.

Hội đồng còn xem lại cả cách bệnh viện đánh giá lãnh đạo. Trước đây, một phần KPI của khối chuyên môn gắn với tăng trưởng doanh thu và các hợp đồng chiến lược. Không ai cấm hẳn điều đó, nhưng các chỉ số an toàn gần như không có trọng lượng tương đương. Sau vụ việc, bệnh viện tách phần đánh giá an toàn ra khỏi mục tiêu mua sắm, đồng thời đưa số báo cáo ADR hợp lệ, thời gian xử lý và tỷ lệ đóng báo cáo có lý do đầy đủ vào bảng theo dõi nội bộ.

“Có sợ người ta báo cáo thật nhiều cho đẹp KPI không?” một quản lý hỏi.

“Chính vì vậy KPI không nên là số báo cáo càng nhiều càng tốt,” ông Hoàng Đức đáp. “Phải là chất lượng và thời gian xử lý.”

Hải Bình nhận kết quả bằng văn bản. Ở phần liên quan tới anh, bệnh viện ghi: quyết định chấm dứt hợp đồng trước đây dựa trên đánh giá chưa đầy đủ về quyền truy cập và hành vi báo cáo an toàn; bệnh viện thu hồi kết luận “gây ảnh hưởng uy tín” với tư cách căn cứ kỷ luật chuyên môn. Anh đọc câu ấy lâu hơn mọi phần khác. Không phải một lời xin lỗi hoa mỹ. Nhưng tên anh đã được đưa ra khỏi một kết luận sai.

Bệnh viện đề nghị khôi phục cho anh một vị trí tương đương. Hải Bình xin một tuần để suy nghĩ.

Ngày thứ ba trong tuần ấy, Thu Vân ghé phòng khám. Lần này cô không mang hồ sơ, chỉ cầm hai ly cà phê.

“Tôi cứ tưởng bác sĩ sẽ bảo cà phê hại gan.”

“Tôi không nói linh tinh.”

“Tốt.”

“Cô tới để chấm điểm tôi à?”

“Tới hỏi xem anh có về lại bệnh viện không.”

Hải Bình nhìn ra ngoài cửa. Ở phòng bên, cha anh đang bắt mạch cho một bà cụ. Một cô điều dưỡng mới đang dán mẫu báo cáo ADR lên bảng tin nội bộ. Phòng khám gia đình nhỏ hơn bệnh viện rất nhiều, nhưng ở đây anh có cơ hội xây dựng một số thứ ngay từ đầu.

“Tôi sẽ không về toàn thời gian.”

“Vì còn giận?”

“Không,” anh đáp. “Tôi muốn làm bán thời gian ở bệnh viện, nếu họ thật sự lập lại một hội đồng an toàn thuốc độc lập. Thời gian còn lại tôi ở đây.”

“Anh muốn làm cả hai nơi?”

“Tôi muốn không để một hệ thống nào là nguồn duy nhất cho công việc của mình.”

Thu Vân gật đầu. “Còn bệnh nhân?”

“Ở đâu phù hợp thì theo đó. Không giữ họ cho riêng mình.”

Cô nhấp một ngụm cà phê, nhìn anh qua miệng ly. “Anh có biết điều khiến tôi khó chịu nhất ở anh là gì không?”

“Nhiều khả năng là cô có cả một danh sách.”

“Anh lúc nào cũng làm câu chuyện bớt kịch tính đi.”

Hải Bình bật cười. “Chuyện an toàn người bệnh mà kịch tính quá thì thường chẳng tốt lành gì.”