Chương 2: Tòa Soạn Trong Quán Cà Phê

Tòa soạn mới của Vũ Phương Nhi: một chiếc bàn gỗ ở góc quán cà phê Bụi Đời, phường 3, TP.H — quán nhỏ, tường gạch trần, WiFi miễn phí, cà phê sữa đá mười lăm nghìn đồng.

Vốn: laptop cá nhân Asus cũ, điện thoại Samsung A52, USB chứa bài điều tra, và mười hai triệu đồng tiền tiết kiệm — đủ sống hai tháng nếu ăn cơm bụi ba bữa.

Nhi lập website: TinDieuTra.vn — trang tin điều tra độc lập, không quảng cáo, không ngân sách nhà nước, không ai duyệt bài ngoài cô.

Domain: một trăm bốn mươi nghìn đồng mỗi năm. Hosting: hai trăm nghìn mỗi tháng. Template WordPress: miễn phí.

Tổng chi phí lập tòa soạn: bốn trăm nghìn đồng.

Ngày đầu tiên, Nhi đăng bài: "Giới thiệu TinDieuTra.vn — trang tin dành cho những bài báo mà không tòa soạn nào dám đăng."

Không ai đọc. Ngày thứ hai: hai mươi lượt xem. Ngày thứ ba: mười lăm.

Nhưng Nhi không cần lượt xem — cô cần phóng viên. Một mình không thể điều tra nhiều vụ cùng lúc.

Cô gọi điện cho ba người — ba phóng viên trẻ mà cô quen trong nghề, đều bị sa thải hoặc tự nghỉ vì không chịu nổi áp lực tự kiểm duyệt.

Lê Hồng Quân — hai mươi sáu tuổi, cựu phóng viên VnExpress, nghỉ vì bài điều tra về thực phẩm bẩn bị sửa thành bài PR. "Chị Nhi, em theo."

Trương Thị Mai — hai mươi bảy tuổi, cựu phóng viên Tuổi Trẻ, bị chuyển sang viết giải trí vì "viết điều tra nhiều quá gây thù chuốc oán." "Chị, em đang thất nghiệp. Em có hai nguồn tin ở Sở Tài nguyên Tỉnh K chưa dùng."

Nguyễn Đức Anh — hai mươi bốn tuổi, mới ra trường, chưa có việc chính thức, nhưng đã tự làm podcast điều tra trên YouTube với mười nghìn subscriber. "Chị, em làm video và podcast cho TinDieuTra được không?"

"Được. Nhưng có ba quy tắc: một, bằng chứng phải xác minh ít nhất hai nguồn độc lập. Hai, không nhận tiền từ bất kỳ ai — kể cả những người muốn mình viết. Ba, bảo vệ nguồn tin bằng mọi giá — kể cả vào tù."

Ba người gật đầu.

Tòa soạn TinDieuTra.vn: bốn người, một quán cà phê, một laptop, và một USB chứa sự thật.