Chương 6: Điều Nhã An đã biết
Trong căn hộ của Nhã An có một cuốn sổ bìa xám. Đó không phải nhật ký, vì cô chẳng có thói quen ghi ngày tháng rồi kể lể cảm xúc. Cuốn sổ giống một chỗ gom những thứ không biết để đâu: danh sách phim muốn xem, món ăn muốn thử, một câu nói nghe được ở đâu đó, chi tiêu từng tháng, vài dòng càu nhàu chuyện công việc.
Và từ khoảng năm tháng trước khi cô mất, xuất hiện một nhóm trang khác hẳn. Trang đầu tiên chỉ có ba chữ: “Nếu là thật?” Bên dưới, Nhã An liệt kê: ngày sinh trên giấy nhận nuôi lệch hai ngày so với tờ giấy cũ dì Uyên để lại; bà nội không cho mình giữ hồ sơ hồi nhỏ; dì Uyên từng gọi mình là “con của người khác” trong một bức thư nháp. Dòng cuối: “Có nên tìm không?”
Thục Hà cầm cuốn sổ, không dám lật nhanh. Trang sau là địa chỉ Bệnh viện Minh Tâm, tên y tá Trần Mỹ Dung, mã trẻ sơ sinh, ngày Nhã An đến bệnh viện, ngày cô xuống Bình Dương. Không có dấu chấm than nào, không có câu “Hóa ra mình là con ruột!”. Chỉ là những dòng ghi chép rất Nhã An: ngắn gọn, có hệ thống, như thể cô đang xử lý một việc cho công ty.
Minh Vũ lật tới mấy trang giữa. Ở đó có một câu được khoanh tròn: “Mẹ không biết.” Phía dưới ghi: “Y tá Dung nói mẹ mê man sau sinh, không có mặt lúc mình bị đưa đi. Ba ở ngoài thành phố. Bà nội ký. Dì Uyên tin lời bà nội rằng mẹ đã đồng ý.” Thục Hà nhìn dòng chữ “Mẹ không biết”, đưa ngón tay chạm vào nó, như thể có thể chạm được vào người đã viết.
Trang tiếp theo: “Vậy nếu nói ra, chuyện gì sẽ xảy ra? Mẹ sẽ khóc. Ba sẽ giận bà nội, dù bà đã mất. Vũ chắc sẽ thấy có lỗi vì mấy lần bảo mình không phải người nhà.”
Minh Vũ cứng người. Anh nhớ. Năm mười bảy tuổi, anh và Nhã An cãi nhau vì một chuyện cỏn con. Anh muốn lấy xe của ba đi chơi, còn Nhã An nói ba đã hứa cho cô dùng để đi học thêm. Minh Vũ tức tối, buột miệng: “Đó là xe nhà tôi.” Nhã An không khóc, chỉ lặng lẽ đưa chìa khóa cho anh. Tối hôm đó xe bị xước nhẹ. Quốc Thành mắng Nhã An vì “đưa xe cho em mà không dặn cẩn thận”. Cô không nói rằng Minh Vũ tự lấy. Và anh chưa bao giờ xin lỗi.
Cuốn sổ viết tiếp: “Châu sẽ nghĩ gì? Cái này mình sợ nhất. Con bé dễ tự nhận những lỗi không phải của nó.” Minh Châu bắt đầu khóc, rồi cười qua nước mắt: “Chị ấy hiểu em thật.”
Thục Hà lật sang một trang gần như để trống. Ở chính giữa có một dòng: “Nếu một ngày họ biết mình là con ruột rồi mới khóc, mình không biết nên vui hay nên buồn.” Không ai đọc thành tiếng, nhưng tất cả đều đọc. Dòng bên dưới nhỏ hơn: “Mình đã muốn nghe mẹ nói ‘con không nợ nhà này’ từ hồi còn nhỏ. Nếu bây giờ mẹ nói vì biết mình là con ruột, câu đó còn là câu mình muốn nghe nữa không?”
Thục Hà gập cuốn sổ lại. “Mẹ đã bao giờ nói nó nợ chưa?” Phương Thảo đang ngồi cạnh cửa, khẽ đáp: “Cô không cần nói nguyên văn. Nó cảm thấy được.” Thục Hà bảo bà muốn biết chính xác mình đã nói gì.
Thảo nhìn bà. “An từng kể, lúc nó xin đi học một khóa ở Singapore, cô bảo học phí cao, và nhà đã lo cho nó nhiều hơn nghĩa vụ với một đứa con nuôi rồi.”
Thục Hà nhắm mắt. Bà nhớ. Năm ấy Nhã An hai mươi tuổi, khóa học kéo dài ba tháng, cô đã xin được giảm một phần học phí. Còn Thục Hà lúc đó đang bực vì Minh Châu đòi chuyển trường, nhà lại có bao nhiêu khoản phải lo. Bà đã nói: “Con phải hiểu nhà mình cho con điều kiện tốt lắm rồi. Không phải cha mẹ ruột mà lo được tới vậy đâu.” Nhã An chỉ đáp: “Con biết.” Thục Hà từng nghĩ đó là một cuộc nói chuyện hợp lý về tiền bạc. Giờ bà nghe lại câu “không phải cha mẹ ruột” với một nghĩa hoàn toàn khác.
“An tự trả tiền khóa đó,” Phương Thảo nói. Thục Hà hỏi nó có đi à. Thảo bảo có. “Tôi không biết.” “Vì cô không hỏi.” Thục Hà không phản bác.
Ở trang cuối cuốn sổ có dán một phong bì nhỏ, bên ngoài đề hai chữ: “Không gửi.” Bên trong là một lá thư Nhã An viết cho cả nhà, không rõ bao lâu sau ngày cô biết sự thật. “Ba, mẹ, Vũ, Châu. Con biết rồi.” Chỉ mấy chữ đầu thôi mà Quốc Thành đã phải tháo kính ra.
“Con biết chuyện năm con sinh ra, biết bà nội đã đưa con đi. Con cũng biết ba mẹ không hề biết con còn sống. Vì vậy con không viết thư này để trách ba mẹ về ngày đầu tiên. Con đang cố hiểu những ngày sau đó. Năm con năm tuổi, con quay về. Mọi người không biết con là con ruột. Nhưng mọi người biết con là một đứa trẻ. Con nghĩ đó là phần con chưa vượt qua được.”
Quốc Thành dừng lại, không đọc nổi. Minh Châu cầm lấy lá thư, đọc tiếp: “Nếu con nói con là con ruột, con biết mọi người sẽ ôm con. Mẹ sẽ xin lỗi. Ba sẽ sửa lại phòng. Vũ sẽ không bao giờ nói câu ‘người nhà’ nữa. Châu sẽ khóc rồi nhường cho con đủ thứ, dù con không cần.” Minh Châu bật khóc đúng chỗ ấy.
Thục Hà đưa tay đỡ lấy lá thư, và Minh Châu đọc nốt: “Và vì con biết mọi người sẽ thay đổi, con càng không muốn dùng chuyện này để mua lấy một phiên bản tình thương khác. Con đã là Nhã An từ trước khi biết máu mình giống ai. Nếu những điều từng làm con đau chỉ trở thành sai khi con là con ruột, thì con không biết sự thật này giúp được gì. Con chưa quyết định có nói hay không. Có lẽ một ngày nào đó con sẽ nói, khi con không còn quá cần câu trả lời theo một cách nhất định. Hoặc có lẽ con sẽ không nói. Con không muốn trả thù bà nội. Bà đã mất rồi. Con cũng không muốn cả nhà dựng lên một tòa án cho người chết rồi nghĩ như thế là sửa được tuổi thơ của con. Con chỉ muốn học cách sống mà không cần xin phép để được thuộc về một nơi nào đó.”
Lá thư dừng ở đó. Không chữ ký, không câu “con thương mọi người”. Có lẽ Nhã An chưa viết xong, cũng có thể cô cố ý không viết.
Quốc Thành quay sang Phương Thảo, hỏi An có kể với cô chuyện này không. Thảo bảo một phần. Ông hỏi cô có biết An là con của họ không. “An nói nó gần như chắc chắn.” Tại sao cô không bảo nó nói ra? “Cháu có bảo,” Thảo đáp, nhìn thẳng vào ông. “Cháu bảo ít nhất cũng phải để ba mẹ biết họ bị lừa. An nói: ‘Mình sẽ nói. Nhưng không phải lúc mình vẫn còn mong họ xin lỗi chỉ vì mình là con ruột.’”
“Sau đó thì sao?”
“Sau đó cuộc sống vẫn tiếp tục,” Thảo nói. “Nó đi làm, đi tập, cãi nhau với cháu, mua một cái bàn mới, đăng ký đi biển vào tháng sau. Nó không sống như người chuẩn bị chết. Vì nó đâu biết mình sắp chết.”
Câu cuối cùng ấy kéo toàn bộ câu chuyện về đúng bản chất của nó. Nhã An không giấu sự thật để thực hiện một kế hoạch trả thù sau khi chết. Cô chỉ nghĩ mình còn thời gian: thời gian để hiểu, để quyết định, để nói ra khi đã sẵn sàng. Rồi vào một buổi trưa bình thường, thời gian hết.